Brodnica (do 30 XII 1959 Karbowo) – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Brodnica z siedzibą GRN w mieście Brodnicy (nie wchodzącym w jej skład) utworzono 31 grudnia 1959 w powiecie brodnickim w woj. bydgoskim w związku z przeniesieniem siedziby GRN gromady Karbowo z Karbowa do Brodnicy i zmianą nazwy jednostki na gromada BrodnicaUchwała Nr 23/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 2 września 1959 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz przeniesienia siedzib gromadzkich rad narodowych w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 92); równocześnie do gromady Brodnica włączono obszar zniesionej gromady Szabda w tymże powiecieUchwała Nr 24/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 2 września 1959 r. w sprawie utworzenia i zniesienia niektórych gromad w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 93).
W 1961 roku gromada miała 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr XX/15/61 Powiatowej Rady Narodowej w Brodnicy z 21 stycznia 1961 (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 1961 r., Nr. 1, Poz. 4).
31 grudnia 1962 do gromady Brodnica włączono część wsi Cielęta o łącznej powierzchni 289,33 ha z gromady Jastrzębie w tymże powiecieUchwała Nr 26/62 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy w sprawie zmiany granic niektórych gromad w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 31 grudnia 1962 r., Nr. 16, Poz. 128).
1 stycznia 1969 z gromady Brodnica wyłączono grunty o powierzchni ogólnej 361,74 ha, włączając je do miasta Brodnicy w tymże powiecie; do gromady Brodnica z Brodnicy włączono natomiast grunty rolne o powierzchni ogólnej 351,31 ha.
1 stycznia 1972 do gromady Brodnica włączono sołectwo Niewierz ze zniesionej gromady Małki w tymże powiecie, po czym gromadę Brodnica połączono z gromadą Brodnica Południe, tworząc z ich obszarów gromadę Brodnica z siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej w Brodnicy w tymże powiecie (de facto gromadę Brodnica-Południe zniesiono, włączając jej obszar do gromady Brodnica)Uchwała Nr XII/61/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 29 września 1971 r. w sprawie łączenia, zniesienia oraz utworzenia niektórych nowych gromad w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 11 listopada 1971 r., Nr. 19, Poz. 188).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie brodnickim reaktywowano zniesioną w 1954 roku gminę BrodnicaUchwała Nr XVIII/88/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie bydgoskim.
Zobacz też gromada Brodnica-Południe
Przypisy
Brodnica (powiat brodnicki)