thumb|Clerodendrum bungei thumb|Clerodendrum calamitosum Klerodendron, szczęślin (Clerodendrum L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje 258 gatunków. Występują one w niemal całej strefie międzyzwrotnikowej, a w strefie umiarkowanej sięgają na północy po północne Chiny i Japonię. Najbardziej zróżnicowane są w strefie tropikalnej i subtropikalnej Starego Świata. Rośliny te występują w formacjach zaroślowych i leśnych. Ich kwiaty zapylane są przez owady, często przez motyle.

Liczne gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne dla jaskrawo zabarwionych i licznych kwiatów, często też silnie pachnących, walorem niektórych gatunków są także efektownie zabarwione owoce. Do bardziej odpornych na niskie temperatury uprawnych gatunków należy C. bungei. Uprawiany jest (zwykle w odmianie o kwiatach podwójnych) C. chinensis, poza tym: C. paniculatum, C. speciosissimum i klerodendron Thomsona C. thomsoniae. Niektóre gatunki wykorzystywane są jako lecznicze (np. C. petasites). Dęte pędy niektórych gatunków wykorzystywane są przez mrówki oraz przez ludzi wykonujących z nich rury.

Morfologia Pokrój Drzewa (niewielkie, do 8 m), krzewy, półkrzewy, czasem o pędach pnących, rzadko rośliny zielne (zarówno byliny jak i jednoroczne). Często dające odrosty i nieprzyjemnie pachnące.

Liście Naprzeciwległe, rzadziej skrętoległe lub okółkowe, zwykle ogonkowe. Blaszka pojedyncza, ząbkowana lub całobrzega, rzadko klapowana. Nierzadko owłosiona.

Kwiaty Zebrane w szczytowe wierzchotki tworzące wiechy i baldachogrona, rzadziej skupione główkowato, czasem też wyrastają w wierzchotkach w kątach liści, a wyjątkowo pojedynczo. Kielich promienisty, zrosłodziałkowy, tworzony przez pięć działek (rzadko jednak z dwoma lub czterema łatkami na szczycie), powiększający się w czasie owocowania, często okazały także w czasie kwitnienia. Korona z 5 płatkami u nasady zrośniętymi w rurkę, zakończona 5 łatkami podobnej długości lub dłuższymi od rurki, czasem korona nieco grzbiecista z powiększoną dolną wargą (z powodu odwrócenia kwiatu skierowaną ku górze). Korona w różnych barwach, najczęściej biała, różowa lub jasnofioletowa. Cztery pręciki są równe lub w różnym stopniu dwusilne, wystają z rurki korony, ich nitki są proste lub łukowato wygięte ku górze. Zalążnia jest dwukomorowa z dwoma zalążkami w każdej z komór, niepodzielona lub z płytkimi czterema wcięciami. Szyjka słupka pojedyncza, cienka, zwieńczona dwudzielnym znamieniem, którego ramiona są równe lub asymetryczne.

Owoce Pestkowce z czterema jednonasiennymi pestkami lub rozłupnie, rozpadające się na cztery mięsiste, rzadziej suche rozłupki. Systematyka thumb|Clerodendrum chinense thumb|Cleordendron formicarum thumb|Clerodendrum indicum Pozycja systematyczna Rodzaj z podrodziny Ajugoideae z rodziny jasnotowatych Lamiaceae.

Wykaz gatunków

Uprawa Wiele gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne, w krajach o ciepłym klimacie jako rośliny ogrodowe, w Polsce jako rośliny pokojowe.

Wymaga jasnych stanowisk, lecz nie w pełnym nasłonecznieniu. Najlepiej rośnie przy temperaturze 10-15ºC. Lubi wysoką wilgotność powietrza. Nawozić można od marca do września. Preferuje podłoże o odczynie kwasowości 5,5–6,5 pH.

Roślina może być atakowana przez mszyce oraz tarcznikowate.

Przypisy

Kategoria:Jasnotowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza