Koniemłoty – 6 km na SW od Staszowa, około 37 km na południe od klasztoru świętokrzyskiego.
W czasach obecnych – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów.
Metryka wsi sięga pierwszej połowy XIII wieku, początkowo własność klasztoru świętokrzyskiego w kluczu koniemłockim, następnie własność szlachecka Łaskich w kluczu rytwiańskim ich posiadłości.
Patronimiczne nazwy miejscowe Koniemłotów W roku 1246 – „Comemeloth”, 1270 „Conemloci”, 1326-7, 1344-5, 1347-58 „Conemlot”, 1327-8 „Conemlott”, 1328 „Concralcost” [!], 1335-7, 1348, 1350-1, 1354-5 „Conemloth”, 1346 „Konemlot”, 1351 „Conemloti”, 1366, 1399, 1415, 1468 „Koniemloty”, 1391 „Konemloty”, „Conemloty”, 1420 „Koniemlotii”, 1420-1 „Konemlothy”, 1421 „Conyemloty”, „Conginuloti”, 1424 „Conyemlothi”, „Conemlothy”, „Konyemlothy”, „Konamlothi”, 1425 „Komyenlothy”, „Coniemlothi”, 1427 „Conyenlo(t)y”,„ Conemlot”, 1428 „Conemloti”, „Comenloti”, 1429 „Koniemlothy”, 1433 „Konyemolathi”, 1435 „Connemlothy”, 1436 „Conyemlothy”„”, 1442 „Coniemlothj”, 1448 „Conyemlethy”, 1455 „Connemlithi”,„ Conyerulothy”, 1458 „Conyenlothy”, 1459 „Comienlathi”, „Conyemlothi”, 1470-80 „Konyemlothy”, „Konyemlothi”, 1500 „Coniemlothi”, 1504 „Konyemlothy”, 1520 „Conyemlothy”, 1525, 1530 „Konyemlothy”, 1529 „Conyemlothi”, „Konyemlothy”, 1536 „Konyemlothy”, 1537 „Coniemlothi”, 1541 „Koniemloty” [ale: 1576 „Koniomloty”, 1579 „Koniemlothy”, 1581 „Koniemlothi”, „Koniemlothy”, 1589 „Koniemlothy”, 1591 „Koniemlothii”, 1787n. „Koniemłoty”.
Widać z powyższego, że pisownia współczesnej nazwy wsi – Koniemłoty – utrwaliła się ostatecznie w wieku XVIII.
Podległość administracyjna świecka i kościelna W roku 1351 Koniemłoty leżały w ziemi sandomierskiej, w roku 1442 w powiecie sandomierskim. W latach 1504, 1525 znajdowały się w powiecie wiślickim, zaś w latach 1506, 1510 podlegały powiatowi szydłowieckiemu. W 1883 roku należały do powiatu stopnickiego, gminy Oględów i parafii Koniemłoty.
Od roku 1325 Koniemłoty mają parafię własną.
Topografia i granice W roku 1391 wspomniane jest wzgórze koło granic Koniemłot i Grzybowa. Granica Koniemłot i Krzczonowic przebiega koło doliny Węgierka i zarośli Olszynki, źródło Koniemłotka (Konomlotka, Conemlotka) w Krzczonowicach, drogi : z Krzczonowic do Koniemłot przebiegająca koło glinnika, droga meszna z Krzczonowic do Koniemłot, z Lenartowic do Koniemłot, publiczna z Pacanowa do Koniemłot.
W roku 1470-80 klucz koniemłocki posiadłości klasztoru świętokrzyskiego, to znaczy Koniemłoty, Święcica i Tuklęcz, graniczy z dobrami rytwiańskimi przez rzekę Czarną, której jeden brzeg należy do klasztoru drugi do Rytwian. Koniemłoty graniczą ze Swichowem – obecnie Sichów Duży i Mały – Grzybowem, Lenartowicami, Krzczonowicami (Długosz L.B.. III 238-9).
Kalendarium wsi Własność klasztoru świętokrzyskiego do 1536 r. Następnie własność szlachecka Hieronima Łaskiego w kluczu dóbr rytwiańskich.
Za aprobatą króla Zygmunta Starego, wojewoda doprowadził do zamiany dóbr koniemłockich klasztoru (na warunkach ekonomicznie niekorzystnych dla klasztoru), co stało się w roku 1536.
1246 odbył się wiec Bolesława Wstydliwego w Koniemłotach, 1270 – tenże Bolesław Wstydliwy potwierdza opactwu świętokrzyskiemu posiadanie między innymi Braciejowic, Głodna, Ciepłej i Koniemłot. Uwalnia mieszkańców od podejmowania piekarzy i piwowarów, od pogoni, wypraw z wyjątkiem przeciw poganom, budowy grodów z wyjątkiem Sandomierza, ceł, jurysdykcji kasztelańskiej i ich sędziów, 1351 – Kazimierz Wielki przenosi na prawo średzkie imiennie wyliczone posiadłości klasztoru świętokrzyskiego, w tym Koniemłoty i Święcicę, 1366 – Właścicielem Koniemłot jest Zygfryd, 1399 – znani są bracia Michał i Marcin, karczmarze w Koniemłotach, 1442 – Władysław Warneńczyk przenosi na prawo średzkie imiennie wyliczone posiadłości klasztoru świętokrzyskiego, w tym Koniemłoty, Święcicę i Tuklęcz – jest to prawdopodobnie uznanie poprzednio nadanych praw z roku 1351 nadanych przez Bolesława Wstydliwego, 1470-80 – wieś należy do klasztoru świętokrzyskiego. Folwark klasztorny posiadał wówczas 12 łanów kmiecych. Była 1 zagroda z rolą, 2 karczmy z rolą, pasieki w lasach. Kmiecie płacą po kopie groszy czynszu, dają po 20 jaj, 2 sery, pracują na folwarku po 4 dni tygodniowo, orząc własnym pługiem, a na łąkach klasztornych, razem z kmieciami ze Święcicy i Tuklęcza, po 4 dni tygodniowo koszą, zbierają i zwożą siano do stodoły klasztornej. Poza tym przewożą sól z Koniemłot do Słupi (prawdopodobnie Nowej) oraz dają 2 garnce miodu z barci leśnych. Zagrodnicy płacą po 1 fertonie czynszu i pracują 1 dzień tygodniowo pieszo, karczmy płacą po 1/2 grzywny czynszu (Długosz L.B.. III 238), 1504 – w rejestrze odnotowano pobór z 2 łanów osiadłych, 3 łanów pustych, karczmy z półłankiem i od 1 zagrodnika, 1505 – w rejestrze odnotowano pobór z 2 łanów, karczmy z półłankiem i od 1 zagrodnika, 1510 – pobór z 3 łanów i karczmy, 1525 – pobór z 3 łanów 1529 – należy do stołu opata, czynsz 11/12 grzywny, 1530 – pobór z 3 łanów i karczmy 1536 – Zygmunt Stary, jako patron opactwa świętokrzyskiego, biorąc pod uwagę długo ciągnące się i niekorzystne dla klasztoru spory graniczne, zatwierdza zamianę wsi Koniemłoty, Święcica i Tuklęcz na wsie należące do Hieronima Łaskiego, wojewody sieradzkiego tj: Skały, Czażów, Bukówkę, Broniewice, Okręglów, Wojciechowice i 1/ 2 wsi Jamy jako wynik mediacji Jana z Tarnowa, kasztelana krakowskiego i starosty sandomierskiego będącego komisarzem królewskim, 1537 – Zygmunt Stary zatwierdza zamianę należących do klasztoru świętokrzyskiego wsi Koniemłoty, Święcica i Tuklęcz na włości Hieronima Łaskiego wojewody sieradzkiego i jego żony Anny z Kurozwęk, tzn. Skały i Czażów, oraz uzyskane przez nich od Andrzeja Ciołka z Żelechowa części wsi Dąbrowa i Zawada, przy czym klasztor uzyskuje 100 florenów dopłaty oraz zatrzymuje wszystkie prawa do prepozytury klasztornej w Koniemłotach, z całym jej uposażeniem, zaś prepozyt Koniemłocki otrzymuje gwarancję swobodnego korzystania przez siebie i następcę z serwitutów, tzn. wolnego pastwiska i wyrębu w lasach 1546 – Zygmunt August na prośbę opata świętokrzyskiego. uwalnia nowo uzyskane w wyniku zamiany dobra klasztoru świętokrzyskiego. Skały, Czażów oraz części Dąbrowy i Zawady od wszelkich powinności i ciężarów z wyjątkiem poradlnego, przenosząc uchylone powinności na dobra nabyte w wyniku tej zamiany przez Hieronima Łaskiego, tzn. Koniemłoty, Święcicę i Tuklęcz, poddając je jurysdykcji zamku i starostwa sandomierskiego, 1548 – zawarta zostaje ugoda między Maciejem Zielińskim kanonikiem krakowskim, dziedzicem Goszyc i Ramołtowic, a Andrzejem Ciołkiem z Żelechowa w sprawie dochodów z dóbr Koniemłoty, Święcica, Tuklęcz, Swichów, Swichowiec (ob. Sichów Duży i Mały), Stochów, Szczęka i Ruda, 1573 – pobór od 6 kmieci na 5 łanów z dziesięcina, 1 zagrodników i 1 komorników oraz z karczmy z 1 kwartą roli 1576 – pobór z 4 łanów, od 2 zagrodników, 3 komorników i z karczmy z rolą, 1577 – wojewoda bełzski daje pobór z 3 łanów i karczmy z 1 kwartą roli, 1581 – wojewoda bełzski daje pobór od 8 kmieci na 4 łanów i 1 zagrodników z rolą, a prepozyt Koniemłocki od 3 zagrodników z ogrodem, 1589 – W tymże roku Koniemłoty przechodzą na własność Zborowskich. W 1586 roku Maryna Sobkówna żona Stanisława Ciołka kupuje na rzecz Gabriela Tenczyńskiego Koniemłoty, Łubnicę, Tuklęcz Święcice, Rytwiany, Staszów, Rudę i Kłodę. 1591 – Jan komes z Tęczyna, kasztelan wojnicki i starosta lubelski, daje pobór od 8 kmieci na 4 łanów, 1 zagrodnika z ogrodem i z roli karczmy, a prepozyt Koniemłocki od 3 zagrodników z ogrodem, W 1639 roku dobra Tenczyńskich przechodzą do rąk Opalińskich, W roku 1731 od Opalińskich przechodzą do Lubomirskich, Sieniawskich, Denhoffów i Czartoryskich skutkiem małżeństwa Augusta Aleksandra Czartoryskiego z Marią Zofią z Sieniawskich (córką Adama hetmana wielkiego koronnego). Z małżeństwa tego dwoje dzieci Adam Kazimierz i Izabella, która odziedziczyła w roku 1778 11 miast i 252 wsi, w tym cały klucz Rytwiański w nim zaś Koniemłoty, które wniosła w posagu w dom Lubomirskich. Jej córka Julia wyszła za hrabiego Jana Potockiego, czym wniosła Koniemłoty do rodu Potockich. 1787 – liczą 368 mieszkańców, w tym 3 Żydów (Spis I 370, II 94), 1827 – Koniemłoty mają 46 domów i 364 mieszkańców, W roku 1867 dobra Koniemłockie przechodzą od Potockich w ręce Radziwiłłów skutkiem małżeństwa Macieja księcia Radziwiłła z Różą Potocką córką Artura Potockiego.
Kalendarium parafii i prepozytury, plebani i prepozyci thumb|upright=1.1|Koniemłoty – kościół pw. Wniebowzięcia NMP nocą Wieś parafialna, od 1493 r. prepozytura klasztoru, dziesięcina należy do lokalnego plebana i klasztoru świętokrzyskiego,
Od 1366 r. dziesięcina oddawana była do plebana Koniemłot
1326-8 plebanem był Zygfryd, W latach 1325-8, 1350-1, 1354-5 kościół parafialny płaci dziesięcinę papieską, taksa 20 grzywien, podobnie w roku 1328, 1335-7, 1344-58, 1551-2 parafia wymieniona była w spisach świętopietrza, płaci do 1348 r. po 20 skojców, następnie po 16,5 skojców, w latach 1551-2 po 16 skojców, 1348 plebanem był Jakub Sęk, 1366 opat klasztoru świętokrzyskiego zrzeka się na rzecz Jakuba plebana Koniemłot i jego następców pretensji do dziesięcin z ról klasztornych we wsiach Koniemłoty, Święcica, Trębaczowice i Wojsław 1366 na prośbę plebana biskup krakowski Bodzanta potwierdza to zrzeczenie 1389 zawarta jest ugoda w sprawie dziesięciny snopowej w Krzczonowicach należącej do plebana w Koniemłotach 1391 Nawój dziekan krakowski poleca plebanom i wikarym imiennie wyliczonych kościołów parafialnych wezwać Pawła, plebana Biechowa, aby w terminie do 15 dni przekazał Konradowi s. Stanisława z Wronek, plebanowi w Koniemłotach, dziesięcina z 97 szczegółowo wyliczonych ról dworskich w Krzczonowicach, których mieszkańcy z dawna obsługiwani byli przez kościół parafialny w Koniemłotach 1399 w 2 dokumentach spisanych na cmentarzu kościoła NMP w Koniemłotach przez Mikołaja syna Adama z Czyżowa notariusza publicznego, najpierw Mścisław dziedzica Siedlca zobowiązał się oddawać kościołowi w Koniemłotach i jego plebanowi Świętosławowi dziesięciny ze swoich ról w Siedlcu, którą pleban ma zabierać własnym transportem, a następnie pleban w Koniemłotach Świętosław syn Falisława z Sichowa zobowiązał się w każdy poniedziałek oraz w wigilię Suchych Dni osobiście lub przez wikarych odprawić 1 mszę śpiewaną za duszę Mścisława z Siedlca, raz do roku 1 mszę bez offertorium za dusze jego rodziny, w zamian za co Mścisław przyrzeka oddawać kościołowi w Koniemłotach dziesięcinę. Układ obowiązywał tylko za życia stron, a przy jego zawarciu obecni byli między innymi wikarzy kościoła w Koniemłotach, Świętosław i Jan 1401 biskup krakowski Piotr potwierdza tę umowę 1415 biskup krakowski Wojciech rozsądza spór między Świętosławem plebanem w Koniemłotach a Mściszkiem dziedzicem Siedlca o dziesięciny snopowe z ról Mściszka w Siedlcu, przypominając, że na mocy dawnej umowy mają one należeć do plebana w Koniemłotach, ten zaś oraz jego następcy zobowiązani są odprawiać raz w tygodniu oraz w wigilię Suchych Dni mszę za dusze Mściszka i jego rodziny, z tym że podczas mszy celebrowanej w wigilię Suchych Dni Mściszek i jego spadkobiercy mają dawać jako ofiarę 1 grosz (ib. 209) 1421 wakujący po śmierci Świętosława Fałkowskiego kościół parafialny w Koniemłotach o dochodzie 24 grzywien otrzymuje z prezenty Marcina, opata-elekta świętokrzyskiego, Jan syn Pawła z Kozichbród, kleryk diecezji płockiej, mimo pretensji wysuwanych przez Macieja syna Jakuba z Jemielnicy, kleryka diecezji wrocławskiej 1424 po śmierci Świętosława z Fałkowa oraz rezygnacji złożonej na ręce biskupa krakowskiego przez Macieja syna Jakuba z Jemielnicy na rzecz Jana syn Pawła z Kozichbród, na wypadek nieuzyskania przez Jana święceń lub jego rezygnacji, prowizję na kościół parafialny w Koniemłotach o dochodzie 15 grzywien otrzymuje Jan syn Sędka z Tudorowic, kleryk diecezji krakowskiej