– plebiscyt z roku 204 p.n.e., zabraniający darowizn na rzecz obcych osób (dopuszczalne były przysporzenia na rzecz osób bliskich zwanych ) ponad określoną (w dostępnych źródłach bliżej nie przekazaną) wysokość.
Darowizna dokonana wbrew zakazowi była ważna, nie ściągała też kary na łamiących zakaz. Pozywany o wypełnienie obiecanej lecz jeszcze nie przekazanej darowizny () był chroniony przez pretora udzieleniem . Wykonujący przyrzeczenie () mógł domagać się zwrotu przez . Śmierć darczyńcy konwalidowała umowę ().
Historycy prawa przypuszczają, że motywem uchwalenia zakazu była ochrona obywateli przed podatnymi na korupcję urzędnikamiWładysław Rozwadowski „Prawo rzymskie” Wydanie II. Poznań 1992 s.190, Kazimierz Kolańczyk „Prawo rzymskie” wydanie 5 zmienione Warszawa 1996 s.417 - 419. Bronisław Sitek «», «» i «» w Antycznym Rzymie a współczesne dylematy korupcji wyborczej («»).
Zakaz ten stopniowo wyszedł z użycia. W późnym cesarstwie tworzono pod wpływem chrześcijańskim fundacje dobroczynne () utrzymujące szpitale, schroniska itp. zakaz darowizn utrudniałby ich działalnośćWiesław Litewski „Rzymskie prawo prywatne” Warszawa 1994 s.285n. Zaczątki takich instytucji istniały wcześniej, np. cesarz Trajan zainicjował fundację utrzymującą niezamożną młodzież z czynszu płaconego przez właścicieli ziemskich darujących swoją ziemię gminie z zastrzeżeniem pozostania na niej jako dzierżawcyWcześniej podobną fundację założył Nerwa. Na konto fundacji przelewano odsetki płacone przez właścicieli ziemskich którym państwo udzielało pożyczki pod zastaw hipoteczny. Tamże, s.138n.
Przypisy
Kategoria:Res Kategoria:Prawo zobowiązań