thumb|220px|Obszar ochrony ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego – złom jako środowisko życia. thumb|220px|Obszar ochrony ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego. thumb|220px|Pałac Radziwiłłów w Balicach Złom – drzewo złamane stojące, zwykle już martwe (pień lub pniak). Bezpośrednimi przyczynami powstawania złomów są na ogół wiatr i śnieg.
Przyczyny powstawania Najczęstsze przyczyny powstawania złomów to: gwałtowne wichry (15px Zobacz też: Wiatrołom) nadmierne obciążenie koron śniegiem (15px Zobacz też: Śniegołom, Okiść) czyli czynniki naturalne. Powodem może być również na przykład: nieprawidłowa ścinka drzew. Niektóre źródła wymieniają wśród powstałych w ten sposób złomów zrębowych: drzewa złamane w wyniku upadku drzewa złamane przez inne padające drzewo rozłupy – podłużnie popękane odcinki pnia odłupy – krótkie, obwodowe kawałki pnia katastrofa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, lub katastrofa budowlana.
Sprzyjającymi czynnikami zwykle są: osłabienie wnętrza pnia przez hubę przerwanie spoistości pnia przez odłamki metali głęboki system korzeniowy drzewa.
Podział z gospodarczego punktu widzenia Złomy (i wywroty) można podzielić na świeże – zasiedlone przez szkodniki wtórne stare – opuszczone przez te szkodniki.
Rola w lesie i gospodarce Leśnicy usuwają złomy z lasu, ponieważ pogarszają one jego tak zwany stan sanitarny. Pochodzące z nich drewno przeznaczone jest często na sortyment niższej jakości.
Złomy spełniają jednak istotną rolę w ekosystemie leśnym – są na przykład siedliskiem życia wielu ważnych gatunków organizmów leśnych (grzybów, roślin naczyniowych, owadów, ptaków, drobnych ssaków i in.) i ich eliminacja może stanowić dla nich zagrożenie.
Zakres stosowania pojęcia złom W części źródeł daje się zauważyć poważną niekonsekwencję w stosowaniu pojęcia złom.
Według ustawy o ochronie przyrody złom to drzewo, którego pień uległ złamaniu, lub krzew, którego pędy uległy złamaniu w wyniku działania czynników naturalnych, wypadku lub katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, lub katastrofy budowlanej. Złomem może tutaj być więc również krzew.
Z kolei Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miasta Łodzi w swoich wytycznych z 2015 roku dotyczących postępowania ze zniszczonymi drzewami precyzuje, że złom to drzewo złamane na odcinku od szyi korzeniowej do korony na wysokości powyżej 0,5 m. Odłamana górna część z koroną o ile wciąż połączona jest z dolną określana jest nazwą złom całkowity.
Według „Małej encyklopedii leśnej” z 1980 roku jest to złamane drzewo lub część drzewa (konary) złamana na pniu, jak również wymienione wyżej złomy zrębowe. Natomiast według bardziej lakonicznej definicji w jej nowszym wydaniu z 1991 roku jest to złamane drzewo.
Z kolei „Słownik języka polskiego” PWN z 1981 roku stosuje ten termin w zupełnie innym znaczeniu – jako gałąź, łodygę odłamaną na skutek silnego wiatru, gradu, sadzi (szadzi) itp. (złomy topoli, świerka, sosny), natomiast jego najnowsze wydanie internetowe z kolei w szerszym zakresie jako połamane drzewo lub odłamaną gałąź.
Jednak przeznaczony do praktycznego stosowania „Niezbędnik leśnika” z 2012 roku wyraźnie zaznacza, że do złomów (złamanych drzew stojących) nie zalicza się (nie dokłada się) ich odłamanych fragmentów.
Zobacz też Posusz Martwe drewno w lesie
Przypisy (PDF)
USTAWA z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (), art. 5 zmieniona ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw () art. 29 pkt 1. Urząd Miasta Łodzi. Departament Spraw Społecznych, Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa. Postępowanie z drzewami zniszczonymi lub uszkodzonymi przez siły natury w postaci wiatru, okiści, oblodzenia, itp., bądź w innych zdarzeniach losowych na terenie miasta Łodzi – wytyczne. Łódź, dnia 3 kwietnia 2015 r.
Kategoria:Martwe drewno