Iivo Henrik Niskanen (ur. 12 stycznia 1992 w Oulu) – fiński biegacz narciarski, pięciokrotny medalista olimpijski, czterokrotny medalista mistrzostw świata, brązowy medalista mistrzostw świata juniorów oraz mistrz świata młodzieżowców.
Kariera Po raz pierwszy na arenie międzynarodowej Iivo Niskanen pojawił się 7 grudnia 2008 roku w zawodach FIS Race w fińskiej miejscowości Kontiolahti, gdzie zajął 69. miejsce w biegu na 15 km techniką dowolną. W styczniu 2010 roku wystąpił na mistrzostwach świata juniorów w Hinterzarten, gdzie był między innymi szósty w sztafecie i siódmy na dystansie 10 km stylem klasycznym. Na rozgrywanych rok później mistrzostwach świata juniorów w Otepää wspólnie z kolegami z reprezentacji zdobył brązowy medal w sztafecie. Startował także na MŚJ w Erzurum w 2012 roku, zajmując dziewiętnaste miejsce w sprincie i czwarte w biegu na 10 km klasykiem. Ponadto podczas mistrzostw świata młodzieżowców w Val di Fiemme w 2014 roku zdobył złoty medal na dystansie 15 km techniką klasyczną.
W Pucharze Świata zadebiutował 12 marca 2011 roku w Lahti, gdzie w biegu łączonym na 20 km został zdublowany. Pierwsze pucharowe punkty wywalczył blisko trzy lata później, 1 lutego 2014 roku w Toblach, gdzie w biegu na 15 km stylem klasycznym był ósmy. Na podium zawodów tego cyklu pierwszy raz stanął 30 listopada 2014 roku w Ruce, wygrywając rywalizację w biegu na 15 km techniką klasyczną. W zawodach tych wyprzedził Norwega Martina Johnsruda Sundby'ego i swego rodaka - Ville Nousiainena. W klasyfikacji generalnej sezonu 2021/2022 zajął trzecie miejsce, a w klasyfikacji dystansów zwyciężył. Ponadto zajął trzecie miejsce w klasyfikacji końcowej Tour de Ski 2021/2022, za Norwegiem Johannesem Høsflotem Klæbo i Rosjaninem Aleksandrem Bolszunowem.
Wystartował na igrzyskach olimpijskich w Soczi w 2014 roku, gdzie w parze z Samim Jauhojärvim wywalczył złoty medal w sprincie drużynowym techniką klasyczną. Był to pierwszy w historii złoty medal olimpijski dla Finlandii w tej konkurencji. Blisko kolejnego medalu był tam w biegu na 15 km techniką klasyczną, który kończył na czwartym miejscu, przegrywając walkę o podium ze Szwedem Danielem Richardssonem o 0,2 sekundy. Na rozgrywanych cztery lata później igrzyskach w Pjongczangu zwyciężył na dystansie 50 km klasykiem, wyprzedzając Rosjan: Aleksandra Bolszunowa i Andrieja Łarkowa. Wraz z kolegami z reprezentacji zajął czwarte miejsce w sztafecie. Podczas igrzysk olimpijskich w Pekinie w 2022 roku wywalczył trzy medale. W biegu łączonym zajął trzecie miejsce, za Bolszunowem i Dienisem Spicowem. Następnie zwyciężył w biegu na 15 km klasykiem, wyprzedzając Bolszunowa i Johannesa Høsflota Klæbo. Ponadto Finowie w składzie: Iivo Niskanen i Joni Mäki zdobyli srebrny medal w sprincie drużynowym stylem klasycznym. Następnie brał udział w igrzyskach olimpijskich w Mediolanie-Cortinie w 2026, gdzie zajął 4. miejsce w sztafecie i 17. w biegu łączonym, a biegu na dystansie 50 km stylem klasycznym nie ukończył.
Podczas mistrzostw świata w Lahti w 2017 roku Sami Jauhojärvi i Iivo Niskanen zdobyli brązowy medal w sprincie drużynowym stylem klasycznym. Trzy dni później zdobył też złoty medal w biegu na 15 km klasykiem, wyprzedzając Sundby'ego i Niklasa Dyrhauga. W tej samej konkurencji zajął trzecie miejsce na mistrzostwach świata w Seefeld w 2019 roku. Wyprzedzili go tylko Sundby i Rosjanin Aleksandr Biessmiertnych. Na tej samej imprezie był też czwarty w sztafecie i w biegu łączonym, w którym walkę o medal przegrał z Sundbym. Z mistrzostw świata w Oberstdorfie w 2021 roku wrócił bez medalu. Zajął szóstą pozycję w sztafecie i dystansie 50 km klasykiem, trzynastą w biegu łączonym i osiemnastą w biegu na 15 km stylem dowolnym. Ostatni medal zdobył na mistrzostwach świata w Planicy w 2023, gdzie razem z Ristomattim Hakolą, Perttu Hyvärinenem i Niko Anttolą zajął drugie miejsce w sztafecie. Indywidualnie był szósty na dystansie 50 km techniką klasyczną i trzynasty w biegu łączonym.
Życie osobiste 7 lipca 2018 poślubił Saanę Kemppainen. Jego starsza siostra, Kerttu Niskanen również uprawia biegi narciarskie.
Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca 25. 9 lutego 2014 Soczi 30 km bieg łączony 1:08:15,4 +2:06,6 Dario Cologna 4. 14 lutego 2014 Soczi 15 km stylem klasycznym 38:29,7 +39,0 Dario Cologna 6. 16 lutego 2014 Soczi Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Sami Jauhojärvi, Iivo Niskanen, Lari Lehtonen, Matti Heikkinen 1:28:42,0 +1:48,4 1.15px 19 lutego 2014 Soczi Sprint drużynowy stylem klasycznymSkład drużyny: Iivo Niskanen, Sami Jauhojärvi 23:14,89 — — 10. 23 lutego 2014 Soczi 50 km stylem dowolnym 1:46:55,2 +32,3 Aleksandr Legkow 19. 11 lutego 2018 Pjongczang 30 km bieg łączony 1:16:20,0 +1:14,2 Simen Hegstad Krüger 14. 11 lutego 2018 Pjongczang Sprint stylem klasycznym 3:05,75 — Johannes Høsflot Klæbo 4. 18 lutego 2018 Pjongczang bieg sztafetowy 4 × 10 kmSkład drużyny: Perttu Hyvärinen, Iivo Niskanen, Matti Heikkinen, Lari Lehtonen 1:33:04,9 +1:40,5 Norwegia 1.15px 24 lutego 2018 Pjongczang 50 km stylem klasycznym 2:08:22,1 — 3.15px 6 lutego 2022 Zhangjiakou 30 km bieg łączony 1:16:09,8 +2:00,2 Aleksandr Bolszunow 1.15px 11 lutego 2022 Zhangjiakou 15 km stylem klasycznym 37:54,8 — 6. 13 lutego 2022 Zhangjiakou bieg sztafetowy 4 × 10 kmSkład drużyny: Ristomatti Hakola, Iivo Niskanen, Perttu Hyvärinen, Joni Mäki. 1:54:50,7 +4:37,9 Rosyjski Komitet Olimpijski 2.15px 16 lutego 2022 Zhangjiakou Sprint drużynowy stylem klasycznymSkład drużyny: Iivo Niskanen, Joni Mäki. 19:22,99 +2,46 17. 8 lutego 2026 Tesero 20 km bieg łączony 46:11,0 +1:41,6 Johannes Høsflot Klæbo 4. 15 lutego 2026 Tesero sztafeta 4 × 7,5 kmSkład drużyny: Lauri Vuorinen, Iivo Niskanen, Arsi Ruuskanen, Niko Anttola 1:04:24,5 +57,1 DNF 21 lutego 2026 Tesero 50 km stylem klasycznym (start masowy) 2:06:44,8 — Johannes Høsflot Klæbo
Mistrzostwa świata Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca 26. 21 lutego 2015 Falun 30 km bieg łączony 1:16:26,9 +2:53,5 Maksim Wylegżanin 8. 27 lutego 2015 Falun Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Sami Jauhojärvi, Iivo Niskanen, Matti Heikkinen, Ville Nousiainen 1:34:18,5 +2:39,0 3.15px 26 lutego 2017 Lahti Sprint drużynowy stylem klasycznymSkład drużyny: Sami Jauhojärvi, Iivo Niskanen 17:40,69 +8,64 1.15px 1 marca 2017 Lahti 15 km stylem klasycznym 36:44,0 — — 5. 3 marca 2017 Lahti bieg sztafetowy 4 × 10 kmSkład drużyny: Sami Jauhojärvi, Iivo Niskanen, Lari Lehtonen, Matti Heikkinen 1:37:20,1 +2:42,4 Norwegia 4. 23 lutego 2019 Seefeld in Tirol 30 km bieg łączony 1:10:21,8 +12,3 Sjur Røthe 7. 24 lutego 2019 Seefeld in Tirol Sprint drużynowy stylem klasycznymSkład drużyny: Iivo Niskanen, Ristomatti Hakola 18:49,86 +27,52 3. 27 lutego 2019 Seefeld in Tirol 15 km stylem klasycznym 38:22,6 +20,4 Martin Johnsrud Sundby 4. 1 marca 2019 Seefeld in Tirol bieg sztafetowy 4 × 10 kmSkład drużyny: Ristomatti Hakola, Iivo Niskanen, Matti Heikkinen, Perttu Hyvärinen 1:42:32,1 +1:02,8 13. 27 lutego 2021 Oberstdorf 30 km bieg łączony 1:11:33,9 +2:03,2 Aleksandr Bolszunow 18. 3 marca 2021 Oberstdorf 15 km stylem dowolnym 33:48,7 +1:24,9 Hans Christer Holund 6. 5 marca 2021 Oberstdorf bieg sztafetowy 4 × 10 kmSkład drużyny: Ristomatti Hakola, Iivo Niskanen, Perttu Hyvärinen, Joni Mäki 1:52:39,0 +1:49,4 6. 7 marca 2021 Oberstdorf 50 km stylem klasycznym 2:10:52,9 +31,4 Emil Iversen 13. 24 lutego 2023 Planica 30 km bieg łączony 1:09:40,3 +2:44,2 Simen Hegstad Krüger 2. 3 marca 2023 Planica bieg sztafetowy 4 × 10 kmSkład drużyny: Ristomatti Hakola, Iivo Niskanen, Perttu Hyvärinen, Niko Anttola 1:32:54,7 +46,9 6. 5 marca 2023 Planica 50 km stylem klasycznym (start masowy) 2:01:30,2 +9,4 Pål Golberg
Mistrzostwa świata juniorów Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurs Wynik Strata Zwycięzca7.27 stycznia2010 Hinterzarten10 km stylem klasycznym23:58,0 +45,8 Pål Golberg14.29 stycznia2010 Hinterzarten20 km łączony56:54,1 +2:03,1 Piotr Siedow6.31 stycznia2010 HinterzartenSztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Juho Mikkonen, Iivo Niskanen, Perttu Hyvärinen, Jouni Komu54:15,1 +47,7 7.28 stycznia2011 OtepääSprint stylem klasycznym?— Aleksandr Panżynski15.30 stycznia2011 Otepää20 km łączony53:31,1 +1:43,8 Markus Weeger3.15px31 stycznia2011 OtepääSztafeta 4 × 3,3 kmSkład drużyny: Sami Lähdemäki, Iivo Niskanen, Antti Ojansivu, Perttu Hyvärinen 49:10,5 +2,2 19.20 lutego2012 ErzurumSprint stylem dowolnym—— Gleb Rietiwych4.22 lutego2012 Erzurum10 km stylem klasycznym25:24,7 +33,4 Siergiej Ustiugow
Mistrzostwa świata młodzieżowców (do lat 23) Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca1.15px30 stycznia2014 Val di Fiemme15 km stylem klasycznym38:26,6 ——
Puchar Świata Miejsca w klasyfikacji generalnej Sezon Miejsce2010/2011niesklasyfikowany2011/2012niesklasyfikowany2012/2013niesklasyfikowany2013/201450.2014/201540.2015/201666.2016/201714.2017/201815.2018/201920.2019/20206.2020/2021 23.2021/20223.2022/2023 63.2023/2024 29.2024/2025 16.2025/2026 43.
Miejsca na podium w zawodach indywidualnych Pucharu Świata chronologicznie Nr Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Miejsce Zwycięzca 1. 30 listopada 2014 Ruka 15 km stylem klasycznym 35:09,4 — 1. — 2. 27 listopada 2016 Ruka 15 km stylem klasycznym 35:27,6 — 1. — 3. 19 lutego 2017 Otepää 15 km stylem klasycznym 40:38,2 +37,1 2. Martin Johnsrud Sundby 4. 11 marca 2017 Oslo 50 km stylem klasycznym (bieg masowy) 2:02:59,7 +9,9 2. Martin Johnsrud Sundby 5. 4 marca 2018 Lahti 15 km stylem klasycznym 33:21,0 +11,8 2. Aleksandr Bolszunow 6. 20 stycznia 2019 Otepää 15 km stylem klasycznym 40:07,1 — 1. — 7. 17 lutego 2019 Cogne 15 km stylem klasycznym 34:48,4 +43,7 2. Aleksandr Bolszunow 8. 1 grudnia 2019 Ruka Ruka Triple (31,4 km) 1:13:06,7 +11,1 3. Johannes Høsflot Klæbo 9. 18 stycznia 2020 Nové Město na Moravě 15 km stylem dowolnym 33:45,0 +24,3 2. Aleksandr Bolszunow 10. 29 lutego 2020 Lahti 15 km stylem klasycznym 32:15,5 — 1. — 11. 27 listopada 2021 Ruka 15 km stylem klasycznym 33:08,6 — 1. — 12. 4 stycznia 2022 // Tour de Ski 58 km 2:24:56,0 +3:14,5 3. Johannes Høsflot Klæbo 13. 27 lutego 2022 Lahti 15 km stylem klasycznym 33:06,5 — 1. — 14. 29 stycznia 2023 Les Rousses 20 km stylem klasycznym (start masowy) 49:29,1 + 1,2 2. Johannes Høsflot Klæbo 15. 25 listopada 2023 Ruka 10 km stylem klasycznym 23:31,7 + 2,9 2. Martin Løwstrøm Nyenget 16. 2 marca 2024 Lahti 20 km stylem klasycznym 48:00,1 + 24,0 2. Johannes Høsflot Klæbo 17. 16 marca 2024 Falun 10 km stylem klasycznym 26:00,0 + 22,1 2. Johannes Høsflot Klæbo 18. 29 listopada 2024 Ruka 10 km stylem klasycznym 23:00,6 — 1. — 19. 15 grudnia 2024 Davos 20 km stylem klasycznym 55:37,8 +13,1 2. Martin Løwstrøm Nyenget 20. 19 stycznia 2025 Les Rousses 20 km stylem klasycznym 51:43,1 +0,9 2. William Poromaa 21. 15 lutego 2025 Falun 10 km stylem klasycznym 24:54,3 — 1. — 22. 18 stycznia 2026 Oberhof 10 km stylem klasycznym 21:09,1 +13,8 2. Martin Løwstrøm Nyenget
Miejsca na podium w etapach zawodów Pucharu Świata chronologicznie Nr Dzień Rok Miejscowość Zawody Konkurencja Czas biegu Strata Miejsce Zwycięzca 1. 25 listopada 2017 Ruka Ruka Triple 15 km stylem klasycznym 33:56,5 +17,7 3. Johannes Høsflot Klæbo 2. 30 listopada 2019 Ruka Ruka Triple 15 km stylem klasycznym 35:17,0 — 1. — 3. 1 stycznia 2020 Toblach Tour de Ski 15 km stylem klasycznym (bieg pościgowy) 38:14,9 +24,8 3. Aleksandr Bolszunow 4. 23 lutego 2020 Trondheim Ski Tour 30 km stylem klasycznym (bieg pościgowy) 1:21:25,9 +10,9 2. Emil Iversen 5. 29 grudnia 2021 Lenzerheide Tour de Ski 15 km stylem klasycznym 34:51,7 — 1. — 6. 3 stycznia 2022 Val di Fiemme Tour de Ski 15 km stylem klasycznym (start masowy) 41:31,2 +20,8 2. Johannes Høsflot Klæbo
Miejsca w poszczególnych zawodach Pucharu Świata stan na koniec sezonu 2021/2022