Zobowiązania naturalne (łac. obligationes naturales, l.p. obligatio naturalis) – w prawie rzymskim zobowiązania pozbawione możliwości przymusowego dochodzenia świadczenia przez wierzyciela, jednak spełnienie ich traktowano jako należne (spełniający je dłużnik nie mógł domagać się zwrotu).
Do zobowiązań takich zaliczano: zaciągnięte przez osoby alieni iuris (Senatus Consultum Macedonianum) lub niewolnika zaciągnięte przez pupila lub kobietę bez akceptacji opiekuna (auctoritas tutoris) długi hazardowe.
Zobowiązanie naturalne można było zabezpieczyć zastawem lub poręką, nadawało się też do potrąceniaInstytucje Gajusza 3,119a, Instytucje Justyniana 3,20,1.. Mogło stać się wymagalnym i zaskarżalnym, jeśli odnowiono je przez stypulację.
Obecnie zobowiązania takie noszą nazwę niezupełnych i mają mniejsze znaczenie niż w starożytności.
Typowymi przykładami zobowiązania niezupełnego są obecnie zobowiązania, w których roszczenie uległo przedawnieniu. Zalicza się do nich również świadczenie z gry lub zakładu, które nie były prowadzone na podstawie zezwolenia właściwego organu państwowego, o ile nie były zakazane albo nierzetelne (art. 413 kc).
Przypisy
Kategoria:Prawo rzymskie