Zofia Rączka (ur. 9 lipca 1927 w Lesznie, k. Kutna, zm. 22 października 2010 w Żywcu) – polska archiwistka i regionalistka.
Życiorys Urodziła się w 1927 w Lesznie koło Kutna, jako córka Leona Rączki i Genowefy Pawlus. Szkołę podstawową kończyła w Kutnie. Podczas okupacji pracowała, jako robotnica rolna i kontynuowała naukę w tajnych kompletach (w 1939 zdała egzamin wstępny do gimnazjum w Łęczycy). W 1946 ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Żywcu. W tym samym roku podjęła pracę nauczycielki (od maja 1946 do 31 sierpnia 1947). Studiowała (1947–1951) historię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po studiach pracowała 35 lat w służbie archiwalnej, początkowo w Będzinie, następnie 25 lat w Żywcu, do 1986 r.
Działalność w Towarzystwie Miłośników Ziemi Żywieckiej (TMZŻ) rozpoczęła w 1960. W TMZŻ pełniła funkcję sekretarza oraz członka kolegium redakcyjnego „Karty Groni”. Od 1990 była redaktorem naczelnym tego wydawnictwa. W latach 1965–1973 była członkiem prezydium MRN w Żywcu oraz członkiem komisji kultury. Uczestniczyła w pracach Społecznego Komitetu Odbudowy Parku i Zamku Żywieckiego, była członkiem Rady Muzealnej.
Także działała w Akcji Katolickiej, w parafii pw. św. Floriana w Żywcu. Rejestrowała polonika w archiwach Paryża, Brukseli i Madrytu. Charakteryzowała ją pasja badawcza i duża wiedza o regionie oraz pasja malarska (malarstwo nieprofesjonalne), a także poezja.
Należała do ludzi skromnych, nie narzucających się, ale chętnie udzielała pomocy merytorycznej – zwłaszcza w sprawach historii, kultury, tradycji regionu żywieckiego. Publikowała m.in. w takich pismach, jak: „Karta Groni”, „Gronie”, „Archeion”, „Zaranie Śląskie”, „Małopolskie Studia Historyczne”, „Gazeta Żywiecka” czy „Nad Sołą i Koszarawą”. Członek Honorowy TMZŻ.
Zmarła 22 października 2010 w Żywcu. Została pochowana na cmentarzu parafii św. Floriana mieszczącym się na Zabłociu.
Jej imieniem nazwano rondo na skrzyżowaniu ulic Armii Krajowej, Browarnej i Wyzwolenia w Żywcu. thumb|upright
Publikacje Przewodnik po kościołach żywieckich, Żywiec 1992 Przewodnik po zamku i parku żywieckim, Żywiec 1997 Żywiec. Rys historyczny od powstania miasta do 1918, Żywiec 1997 Archiwa dóbr ziemskich Żywiecczyzny, Żywiec 1998 Kiedy maluję, Żywiec 2000 Po której orbicie krążysz, Żywiec 2002 Habsburgowie żywieccy i ich siedziba w Żywcu, Żywiec 2003 Żywiec. Rys historyczny okres międzywojenny 1918-1939, Żywiec 2005 Żywiec. Rys historyczny. Zabłocie od powstania osady do 1950 roku, Żywiec 2005 Żywiec. Rys historyczny od powstania miasta do 1939 r. (wznowienie uzup.), Żywiec 2010
Bibliografia Życiorysy na Żywiecczyźnie pisane (praca zbiorowa), tom 1. s. 286/287, Żywiec 2004 Zbiory i strona internetowa Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej (TMZŻ) „Nad Sołą i Koszarawą”, Rok II, Nr 6(13), 15 marca 1999 „Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej 1934-2014” (praca zbiorowa), s. 224–230, s. 299–302, TMZŻ, Żywiec 2014, .
Przypisy
Linki zewnętrzne Galeria tematyczna – Z.Rączka strona internetowa TMZŻ
Kategoria:Polscy archiwiści Kategoria:Ludzie związani z Żywcem Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 2010 Kategoria:Ludzie urodzeni w Lesznie Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Żywcu