Wymarzanie roślin – częściowe lub całkowite uszkodzenie rośliny w wyniku działania na nią niskimi temperaturami (mrozem). Powoduje to odwodnienie komórek roślin, tworząc w przestrzeni komórkowej kryształki lodu. Powodują one nieodwracalne uszkodzenie protoplazmy. Zjawisko to występuje najczęściej podczas bezśnieżnych zim, może zaistnieć również na przedwiośniu lub w okresie jesieni. Najbardziej wrażliwe na wymarzanie są korzenie.
Uprawa zbóż Przyczyną jest nagłe, długo trwające obniżenie temperatury w przypadku kiedy zboża nie są okryte pokrywą śnieżną.
Objawia się żółknięciem, brunatnieniem i skręcaniem liści zbóż. Chore rośliny można łatwo wyciągnąć z ziemi. Obumierające rośliny zasychają i tworzą puste miejsca. Jeśli nie ulegnie uszkodzeniu węzeł krzewienia to z nastaniem wiosny roślina zregeneruje się, jednak jej rozwój będzie opóźniony wglądem nie uszkodzonych.
Temperatury, przy których węzeł krzewienia ulega uszkodzeniu wynoszą np. −18 °C (żyto), −15 °C (pszenica ozima), −12 °C (jęczmień ozimy).
Czynniki wpływające na wymarzanie zbóż: stopień zahartowania zbóż jesienią, a wiosną stopień ich przedwczesnego rozhartowania, np. w wyniku utrzymujących się przez dłuższy czas dodatnich temperatur.
uprawa odmian o mniejszej podatności na wymarzanie optymalne warunki glebowe dla roślin racjonalne nawożenie azotem oraz właściwe fosforem oraz potasem osłony od wiatru np. zadrzewienia śródpolne
Sadownictwo Drzewa owocowe są najbardziej wrażliwe na mrozy na początku zimy i na przedwiośniu, kiedy są najbardziej narażone na pęknięcia mrozowe i powstawanie zgorzeli. Wiosną dużym zagrożeniem dla plonu mogą być późne silne przymrozki występujące podczas okresu kwitnieniaKurek M., Zaliwski S., Wiadomości z Ogrodnictwa, wyd. VI uzupełnione i poprawione, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1967..
W sadownictwie przyczyny wymarzania są bardzo różnorodne i złożone. Można podzielić je na:
wewnętrzne; wynikają z właściwości drzewa i jego cech biologicznych tzw. wrodzona mrozoodporność drzew występująca u odmian mrozoodpornych, która może zostać osłabiona po obfitym owocowaniu lub u osobników wcześnie rozpoczynających wegetację. Drzewa o wysokich pniach są zwykle gorzej przygotowane do zimy, łatwiej nadmarzają i ulegają zgorzeli. zewnętrzne; klimat zwiększają mrozoodporność roślin – ciepła i umiarkowanie wilgotna wiosna, słoneczne i przeciętnie wilgotne lato oraz słoneczna dość sucha jesień. zmniejszają mrozoodporność roślin – suche lato i wilgotna ciepła jesień. mikroklimat im bardziej skrajny tym mniej odpowiedni dla uprawy roślin. rzeźba terenu – sadów nie zakłada się w zamkniętych dolinach (mrozowiska) oraz na pogórzach, zboczach północno-wschodnich. Obszary leżące powyżej 450 m n.p.m. nie będą odpowiednie dla lokowania sadów. jakość gleby – gleby lżejsze, przewiewne, jasno zabarwione, o większej zawartości próchnicy i uregulowanych stosunkach wodnych lepiej się nadają pod sady. pogoda w okresie zimy: opady, temperatura, pokrywa śnieżna, dobowa amplituda temperatura, stosowanie różnego rodzaju osłon, zasłony dymnej nawożenie. Wrażliwe na wymarzanie są rośliny warzywne. Odpornością na wymarzanie wykazuje np. kminek zwyczajny, nieodpornością np. kłosówka wełnista.
Zobacz też uszkodzenia mrozowe roślin zadrzewienia śródpolne przymrozki strefy mrozoodporności
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia Ochrony Roślin, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne – Warszawa: 1963, s. 826
Kategoria:Ekologia roślin Kategoria:Ogrodnictwo