Edmund August Słuszkiewicz (ur. 27 sierpnia 1895 w Sanoku, zm. 23 kwietnia 1980) – doktor praw, dziennikarz, poeta, pisarz, tłumacz, antykwariusz, działacz społeczny, porucznik piechoty Wojska Polskiego.

thumb|Grobowiec Edmunda i Janiny Słuszkiewiczów Życiorys Edmund August Słuszkiewicz urodził się 27 sierpnia 1895 w Sanoku. Był synem Michała (1848-1936, kontynuujący rodzinne tradycje rzeźnicze i prowadzący zakład masarskiAlojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 416-417.Wojciech Sołtys, Budownictwo, przemysł, rzemiosło i handel, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 535., a także burmistrz Sanoka) i Pauliny z domu DziuraEdward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 120. (zm. 1926 w wieku 68 lat). Jego rodzice mieli 12 dzieci, z których troje zmarło w dzieciństwie, a dziewięcioro pozostałych to: Franciszek (1875–1944, jego synem, bratankiem Edmunda był Eugeniusz Słuszkiewicz), Józef (1880–1914), Teofila (1882–1951, żona Franciszka Martynowskiego), Maksymilian (1884–1940, urzędnik, ostatni burmistrz Sanoka w II Rzeczypospolitej), Emilia (1888–1982, nauczycielka, m.in. w Szkole Żeńskiej nr 4 im. Królowej Jadwigi w latach 1918-1923Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 48-55.), Władysława (1886–1971, jej synem, a siostrzeńcem Edmunda był Wiesław Nowotarski oraz Witold Nowotarski - stroiciel instrumentów muzycznych), Witold (1890–1914, absolwent Akademii Handlu Zagranicznego, pisarz, kierownik kółka amatorskiego, jako ochotnik armii austriackiej walczył w bitwie pod Kraśnikiem, zmarł od ran wówczas odniesionych), Roman (1892–1975) i Edmund (1895–1980, najmłodsze dziecko). Wszyscy z nich ukończyli szkoły, trzech było absolwentami wyższych uczelni. Rodzina Słuszkiewiczów mieszkała w Sanoku przy ulicy Tadeusza Kościuszki 60 (przy tej ulicy działał też sklep wędliniarski Słuszkiewiczów).

Edmund Słuszkiewicz w 1914 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Wiktor Boczar, Mieczysław Jus, Aleksander Kolasiński, Stanisław Kosina, Stanisław Kurek, Franciszek Löwy, Tadeusz Piech). Po maturze miał wstąpić do zakonu oo. jezuitów. Następnie w wymiarze roku odbył służbę wojskową w c. i k. armii podczas I wojny światowej. Był żołnierzem Legionów Polskich w szeregach II Brygady. Dekretem Wodza Naczelnego Józefa Piłsudskiego z 19 lutego 1919 jako były oficer armii austro-węgierskiej został przyjęty do Wojska Polskiego z dniem 1 stycznia 1918 wraz z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika ze starszeństwem z dniem 15 stycznia 1918 i rozkazem z tego samego dnia 19 lutego 1919 szefa Sztabu Generalnego płk. Stanisława Hallera skierowany jako oficer gospodarczy przy szpitalu załogi Sanok od 1 listopada 1918. Następnie służył w 3 batalionie Strzelców Sanockich. W Wojsku Polskim awansowany do stopnia porucznika rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był przydzielony jako oficer rezerwowy do 7 pułku piechoty Legionów w Chełmie.

Jako absolwent akademii handlowej w styczniu 1924 został uznany przynależnym do gminy Sanok. Ukończył studia prawa na Wydziale Prawa i Umiejętności Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego z tytułem doktora praw.

Publikował wiersze od 1919 i artykuły jako dziennikarz m.in. w „Ilustrowanym Kuryerze Codziennym”, „Kuryerze Literacko-Naukowym”, tygodniku „As”, „Światowidzie”, „Tygodniku Powszechnym”, „Gościu Niedzielnym”, pismach „Wschód” i „Bóg i Ojczyzna” (wydawany przez Hufiec Harcerski w Sanoku), „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. W 1929 był jednym z założycieli sanockiego koła Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, w ramach którego działał w komisji propagandowej. Działał w sanockim oddziale Związku Obrońców Podkarpacia, którego został wybrany prezesem w lipcu 1937. Zebrał wspomnienia uczestników wojny polsko-ukraińskiej 1918-1919 (później został zarekwirowane w większości przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego). W 1938 był przewodniczącym sekcji redakcyjnej publikacji Sprawozdanie finansowe z działalności Państwowego Gimnazjum w Sanoku w latach 1888 – 1938 wydane z okazji Wielkiego Zjazdu Wychowawców i Wychowanków Zakładu w 50 rocznicę pierwszego egzaminu dojrzałości wydanej z okazji obchodów jubileuszu szkoły oraz w jej ramach opublikował dwa rozdziały i wierszy okolicznościowy. W 1938 wygłosił prelekcję na antenie Polskiego Radia Lwów pt. Sanok w perspektywie wieków. Działał na polu kulturalnym, wraz z bratem Maksymilianem przygotowywał w Sanoku inscenizacje jasełek. Wykonywał także przekłady z języka łacińskiego i z sanskrytu.

Podczas II wojny światowej i trwającej okupacji niemieckiej pracował jako urzędnik w kasie oszczędności. Był wówczas stanu wolnego. Po wojnie w latach 50. mieszkał przy ulicy Władysława Sikorskiego 21 w Krakowie. Po 1956 popierał ideę ponownego wzniesienia pomnika Tadeusza Kościuszki w Sanoku w pierwotnym miejscu na placu św. Jana (pomysł wsparła m.in. Jadwiga Zaleska), lecz ostatecznie w 1962 nowy monument stanął w innym miejscu.

Zmarł 23 kwietnia 1980 i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W tym samym miejscu spoczęła Janina Słuszkiewicz (1908-1990).

Publikacje Śnieżynka (baśń sceniczna realizowana 1920-1922) Na dworze króla Mroza i królowej Zimy (widowisko fantastyczne, inscenizacja druhen sanockiego „Sokoła” w 1931) Jasełka (realizowane 1924-1932) Cham (dramat w czterech aktach; wyróżniony na Konkursie Dramatycznym 1935) Rokitna – Nowa Samosierra (sztuka sceniczna, 1938, zrealizowana w formie słuchowiska radiowego we Lwowie w 1938) Przewodnik po Sanoku i Ziemi Sanockiej (wyd. I 1936, Miejsce Piastowe, wydany z okazji „Zjazdu Górskiego” w Sanoku w dniach 14-17 sierpnia 1936; wyd. II 1938) Syn człowieczy – Misterium Serca (1957, zrealizowane w formie słuchowiska radiowego w 1957) Kopernikowe „Siedem Gwiazd” i ich losy (w: „Nowa Przeszłość”, t. 25, 1966, s. 83-110) Egzotyka Ziemi Sanockiej (w: Rocznik Sanocki 1979) Stanisław Fischer (materiały do biografii) (w: Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku 6/1967)

Inne , przewodniczący sekcji redakcyjnej publikacji, autor rozdziałów: Dzieje Sanoka w Zarysie (s. 9-22), Udział młodzieży gimnazjum sanockiego w ruchu niepodległościowym przed r. 1914 i w czasie ostatnich wojen (s. 33-38), wiersz pt. Tym co odeszli (s. 39) Pańczatantra – Księga Mądrości i Aforyzmy staroindyjskie (1957, współautor: Eugeniusz Słuszkiewicz) Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku: 1888-1958 (redaktor, wraz z Józefem Stachowiczem) Wiersze: Sanok (s. 10), Tym, co odeszli (s. 110), Kopiec Adama Mickiewicza (s. 153) Ostatni przedwojenny burmistrz Sanoka (Wspomnienie pośmiertne o Maksymilianie Słuszkiewiczu, wychowanku Gimnazjum w Sanoku) (s. 127-130) Korpusy wakacyjne (s. 181-190) Chopin i poeci (1958, dobór wierszy) Wiersze o Chopinie. Antologia i bibliografia (1964, opracowanie i dobór wierszy) Pamiętnik Emilii Słuszkiewicz 1853-1947 (współautor)

Przekłady Siedem gwiazd (poemat religijny Mikołaja Kopernika, pierwotnie w j. łacińskim) Pańczatantra – Księga Mądrości (sanskryt, „Przegląd Orientalistyczny” 1957) Aforyzmy Staroindyjskie („Przegląd Orientalistyczny” 1957)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Działacze Towarzystwa Tatrzańskiego – Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Kategoria:Dziennikarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Sanoku Kategoria:Oficerowie 7 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Pisarze związani z Sanokiem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy antykwariusze Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Polscy tłumacze literatury indyjskiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury łacińskojęzycznej Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1980 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich