thumb|Załoga strażnicy, w środku d-ca strażnicy ppor. Marian Leśniak (1951) Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Koniaków/Krężelka – zlikwidowany podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 44 komendy odcinka Ustroń jako 200 strażnica WOP (Koniaków). Żołnierze strażnicy zakwaterowani byli w jednym niedużym budynku drewnianym po byłej strażnicy niemieckiej, była także stajniaNa miejscu zabudowań 200 strażnicy WOP Koniaków wybudowano dom mieszkalny ()..

W 1945 strażnica miała etat 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego. Dla każdej strażnicy przewidziano motocykl z przyczepą, 12 koni wierzchowych, 4 taborowe i w zasadzie odpowiadało to ww. stanowi. Natomiast strażnica miała 2 konie wierzchowe i 2 taborowe. Podstawę uzbrojenia stanowiły pistolet TT, karabin bojowy (kb) z bagnetem, pistolet maszynowy PPSz-a, karabin maszynowy DP, oraz pistolet sygnałowy wz. 44.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 200 strażnica Ochrony Pogranicza Koniaków została włączona w struktury 61 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 41 batalionu WOP w Ustroniu.

W 1952 obsada strażnicy WOP Koniaków: dowódca strażnicy, zastępcy do spraw politycznych i zwiadu, szef strażnicy. Załogę stanowiło około 60 podoficerów i szeregowych. Wśród nich byli żołnierze do obsługi koni, podoficer łączności, 2 kucharzy i 2 przewodników psów służbowych. Do służby i dojazdu do batalionu służyły 2 konie do jazdy wierzchem. Do transportu żywności i prac wykorzystywano 2 konie taborowe. Strażnica korzystała z bryczki i wozu taborowego.

Od 15 marca 1954 w Wojskach Ochrony Pogranicza wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica WOP Krężelka II kategorii otrzymała numer 205.

W 1957 rozformowano 41 batalion WOP Ustroń i strażnicę włączono w struktury 42 batalionu WOP w Cieszynie.

W 1954 rozformowano strażnicę w Koniakowie, a w jej miejsce zorganizowano strażnicę nr 205 – II kategorii w KrężelceStrażnica istnieje w wykazie dyslokacyjnym etatowych pododdziałów WOP z maja 1955 ()..

1 stycznia 1960 była jako 4 strażnica WOP III kategorii Krężelka.

W 1961 w strażnicy WOP Krężelka był: dowódca strażnicy, zastępcy do spraw politycznych i liniowych, szef strażnicy. Załogę stanowiło 6 podoficerów (dowódców drużyn), 2 podoficerów rozpoznawczych i około 40 szeregowych. Poprzedni dowódca i szef strażnicy zostali dyscyplinarnie zwolnieni z zawodowej służby wojskowej za rozkład dyscypliny i złe pełnienie służby.

W 1963 dowódca WOP nakazał skrócić odcinek 3 Karpackiej Brygady WOP i ustalił linię rozgraniczenia między karpacką a górnośląską brygadą na granicy województw krakowskiego i katowickiego. Nakazał też 1 stycznia 1964 przekazać strażnicę WOP Krężelka, Górnośląskiej Brygadzie WOP w Gliwicach. Termin zmieniono na 1 października 1963. Strażnicę włączono w struktury 42 batalionu WOP Cieszyn.

1 stycznia 1964 była jako 31 strażnica WOP lądowa IV kategorii Krężelka.

W 1964 rozformowano strażnicę WOP IV kategorii Krężelka o stanie 27 wojskowych. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej przejęła Strażnica WOP Jaworzynka. W miejscu byłej strażnicy WOP Krężelka wybudowano dom wczasowy, pozostał tylko budynek gospodarczy (stajnia-garaż), na szczytnej ścianie są wyrzeźbione dwie głowy końskie i data 1953 rok.

Ochrona granicy Sposób ochrony granicy podano za:

W 1947 200 strażnica WOP Koniaków ochraniała odcinek granicy państwowej: Włącznie od znaku granicznego nr III/191, wyłącznie do znaku gran. nr III/201.

W 1960 4 strażnica WOP Krężelka III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 6670 m: Włącznie od znaku gran. nr III/190, wyłącznie do znaku gran. nr III/200.

Wydarzenia Wydarzenia podano za:

1945 – 10 grudnia pododdział NSZ w sile 8 osób dokonał napadu na mieszkańca miejscowości Potok Wielki k. Koniakowa. O dokonanej napaści poszkodowany powiadomił strażnicę w Koniakowie. Dowódca strażnicy zorganizował pościg. Napastnicy zostali zatrzymani. 1947 – 26/27 września w nocy pięcioosobowa grupa dokonała napadu rabunkowego na dom Jana Kukuczki w Istebnej. Zabrali ubrania i oddalili się w kierunku Babiej Góry. Pościg prowadzony przez strażnicę był bezskuteczny. 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy). 1960 – ze strażnicy wycofano konie, a w ich miejsce wprowadzono samochody terenowe GAZ-69. 1963 – strażnica zdobyła pierwsze miejsce z pododdziałów granicznych pod względem dyscypliny i pełnienia służby granicznej.

Strażnice sąsiednie thumb 199 strażnica WOP Zwardoń ⇔ 201 strażnica WOP Jasnowice – 1946 199 strażnica OP Zwardoń ⇔ 201 strażnica OP Jaworzynka – 1949 204 strażnica WOP Zwardoń ⇔ 205 strażnica WOP Jaworzynka – 15.03.1954 5 strażnica WOP Zwardoń III kategorii ⇔ 3 strażnica WOP Jaworzynka III kategorii – 1.01.1960 1 strażnica WOP Zwardoń lądowa IV kategorii ⇔ 30 strażnica WOP Jaworzynka lądowa IV kategorii – 1.01.1964.

Komendanci/dowódcy strażnicy Wykaz komendantów/dowódców strażnicy podano za: por. Ludwik Grześniak ppor. Tadeusz Mysko (był w 1946) por. Mioduszewski por. Marcin Menes ppor. Marian Leśniak (07.1951–14.05.1952) por. Jan Muryjas (15.02.1952–9.10.1953) ppor. Jerzy Rychel p.o. (był 10.1961) kpt. Mieczysław Dudziec (10.1961–1964).

Zobacz też 6 Pomorska Dywizja Piechoty.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Krężelka Kategoria:Koniaków Krężelka Kategoria:Jaworzynka (wieś) Krężelka Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1964