Prowincjusz – powieść obyczajowa autorstwa Ryszarda Sadaja z 1979 (pierwsze wydanie - Wydawnictwo Literackie).
Jest trzecią książką i pierwszą powieścią autora. Ukazała się po dwu tomach opowiadań (Na polanie - 1976 i Zaklęcia - 1978). Powieść dotyczy problematyki kształtowania postaw młodych ludzi w obliczu dynamicznych przemian niewielkich miast polskiej prowincji w latach 70. XX wieku. Jest opowieścią o Andrzeju MorawcuRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.7 – pracowniku PZU handlującym ubezpieczeniami, zamieszkałym w fikcyjnym miasteczku Tomaszów zlokalizowanym koło Tarnobrzega i posiadającym wiele cech tego miasta (W oddali, w pogodne dni można było dostrzec wieżę kościoła w KoprzywnicyRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.57). Mieszka w dzielnicy zwanej Złodziejówką, przy ul. Słonecznikowej 32Ryszard Sadaj, Prowincjusz, s.30. Czując się obco w Tomaszowie i nie mogąc znaleźć tu sobie miejsca (I z niedowierzaniem stwierdził, że jest intruzem w Tomaszowie, w swoim rodzinnym miasteczku!Ryszard Sadaj, Prowincjusz, s.112), pewnego dnia rzuca pracę akwizytora ubezpieczeniowego i uderzywszy w twarz swojego dyrektora (niejakiego Bodka)Ryszard Sadaj, Prowincjusz, s.81 wyrusza w półroczną podróż po Polsce. Włóczy się bez celu napotykając przeróżne typy ludzkie i tęskniąc do swej tomaszowskiej miłości - HalinyRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.16. Odwiedza kolejno: Kraków, gdzie poznaje Marcina Bednarka, obieżyświataRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.96, Białystok, gdzie poznają leciwą prostytutkę, Paniewo na Kanale Augustowskim, gdzie zabierają zgubiony portfel pewnej starszej kobiety, która sprzedała krowęRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.101, kemping nad jeziorem KrzywymRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.107, gdzie zostają obrabowani, Rygol, gdzie przez tydzień trudnili się dorywczą pracą przy młócceRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.118, samotne gospodarstwo w Mułach nad jeziorem Szlamy, gdzie Morawiec rozstaje się z BednarkiemRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.121-122, Bystrzycę (posiadającą cechy Bystrzycy Kłodzkiej), gdzie poznaje odrażającego szczurołapa Aleksego KulawcaRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.125, 135, Zakopane (Wiktorówki i Rusinową Polanę), gdzie spotyka się z kochanką Małgorzatą SolińskąRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.47, 144, Warszawę, gdzie spotyka się z kolegą Wickiem Czernym, który odniósł sukces w stolicyRyszard Sadaj, Prowincjusz, s.152.
Poznane osoby uświadamiają Morawcowi, że jego miejsce jest w Tomaszowie - tam, gdzie się urodził i spędził młode lata. Wraca więc do swego miasta z postanowieniem rozpoczęcia życia od nowaPiotr Kuncewicz, Agonia i nadzieja, s.184].
Przypisy
Bibliografia Ryszard Sadaj, Prowincjusz (wraz z posłowiem), Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1979,
Kategoria:Polskie powieści obyczajowe Kategoria:Powieści z 1979