thumb|Granica polsko-słowacka, Wielka Racza (październik 2011) Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Kolonia/Rycerka Górna imienia kpt. Zbigniewa Plewy – zlikwidowany podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.
Strażnica Straży Granicznej w Rycerce Górnej – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką SłowackąOd 1 stycznia 1993 z Republiką Słowacką..
Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 43 komendy odcinka jako 198 strażnica WOP (Kolonia) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego.
Budynkiem strażnicy był zaadaptowany po drugiej wojnie światowej drewniany pałacyk myśliwskiPrzed drugą wojną światową właścicielem tego pałacyku był arcyksiążę austro-węgierski Karol Stefan Habsburg (). w dolinie ŚrubitejŚrubita jest częścią przysiółka Kolonia należącą do Rycerki Górnej (). u podnóża góry Wielka Racza. Budynek strażnicy spłonął w 1951Na jego miejscu wybudowano leśniczówkę, która należy do leśnictwa Rajcza ()..
Meldunek z 26 sierpnia 1946 do dowódcy Okręgu Wojskowego nr 5 dotyczący warunków służby żołnierzy w strażnicy nr 198 w Rycerce GórnejCAW, sygn. IV.510.5.10 s. 149, Meldunek nr 01039 z dn. 26.08.1946 k. 14..
[...] budynek znajduje się na wsi w okolicy górzystej jest drewniany, parterowy, skupiony, ogrodzony, suchy w stanie dobrym. Dwa nieskanalizowane ustępy. Piece kaflowe dające wystarczającą ciepłotę. Oświetlenie naftowe niewystarczające. Ilość izb mieszkalnych powyżej 10-ciu żołnierzy – 1. Ilość przypadającej przestrzeni na jednego żołnierza wynosi 10 m do 15 m. Odległość izb mieszkalnych do umywalni i ustępu wynosi 50 m. Łóżka żelazne zaopatrzone w sienniki. Wszyscy żołnierze posiadają dostateczną ilość kocy i bielizny pościelowej. Rzeczy osobiste przechowują w magazynie odzieżowym i w szafkach, /szafek za mało/, magazyn żywnościowy i stołówka są. Łaźnia i prymitywna pralnia są. Izby chorych nie ma.
Drugim budynkiem strażnicy była gajówka lasów państwowych w przysiółku Ciapków (u wylotu doliny potoku Ciapków), również należącym do Rycerki Górnej. Pod koniec lat 50. XX w. w przysiółku Kolonia wybudowano nowy drewniany budynek, który spełniał swoje funkcje do czasów rozwiązania Strażnicy Straży Granicznej w Rycerce Górnej w 2004.
W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 strażnica została włączona w struktury 57 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 34 batalionu WOP w Żywcu.
Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Rycerka I kategorii otrzymała nr 203 w skali krajuArchiwum SG, zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Dyslokacja jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza z 8 kwietnia 1954. k. 19.
W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii WOP Rycerka Górna była 17 w 3 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza w Nowym Sączu.
Strażnica WOP Rycerka od kwietnia 1958 Placówka Kadrowa WOP Rycerka.
1 stycznia 1960 była jako 6 strażnica WOP III kategorii Rycerka.
W 1963 rozformowano strażnicę III kategorii Rycerka, a jej odcinek przekazano nowo utworzonej Placówce WOP RycerkaRozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 0148 z dnia 2.09.1963..
1 stycznia 1964 była jako 2 placówka WOP Rycerka. thumb|Posterunek honorowy z żołnierzy batalionu WOP Żywiec nieopodal strażnicy, podczas memoriału im. kpt. Zbigniewa Plewy (1975) W 1976, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, placówkę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.
13 grudnia 1981, po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego.
W drugiej połowie 1984 Strażnica WOP Rycerka włączona została w struktury utworzonego batalionu granicznego GB WOP w ŻywcuBatalion skadrowany., a od października 1989 batalionu granicznego GB WOP w Cieszynie do 15 maja 1991 jako strażnica kadrowa na czas „P”. thumb|W głębi po lewej budynki strażnicy w Rycerce Górnej (czerwiec 2008)
Straż Graniczna: 16 maja 1991 po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza strażnica w Rycerce Górnej przejęta została przez Beskidzki Oddział Straży Granicznej w CieszynieZarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 utworzono Beskidzki OSG według etatu nr 44/06. i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Rycerce Górnej (Strażnica SG w Rycerce Górnej).
1 grudnia 1998, Decyzją nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 sierpnia 1998, Strażnica SG w Rycerce Górnej włączona została w struktury Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym SączuDecyzja nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 05.08.1998 w sprawie powołania zespołów do spraw nadzoru nad likwidacją Beskidzkiego OSG oraz rodzajów czynności likwidacyjnych. Polecił w niej przekazać podległe jednostki organizacyjne, majątek i sprzęt komendantom Karpackiego OSG i Śląskiego OSG..
W 2000 rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym, tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego 15 września 2004 Strażnica SG w Rycerce Górnej została rozwiązana. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Zwardoniu.
Od lipca 2006 w obiekcie funkcjonuje całoroczne szkolne schronisko młodzieżowe.
Ochrona granicy W 1960, 6 strażnica WOP Rycerka III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 18830 m: Włącznie znak graniczny nr III/154, wyłącznie znak granicznego nr III/174.
W kwietniu 1963 w obiekcie strażnicy Rycerka wybuchł pożar. W związku z tym d-ca 3 Karpackiej Brygady WOP skrócił ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej do 12 km, a pozostałą część odcinka przejęły strażnice WOP: Zwardoń i Soblówka.
1 stycznia 1964 na ochranianym odcinku funkcjonowały przejścia graniczne małego ruchu granicznego (mrg), gdzie kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy: Rycerka-Nová Bystrica Przegibek-Vychylovka (Nová Bystrica).
W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami, tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.
Straż Graniczna: 6 grudnia 1996 na odcinku strażnicy zostały ponownie uruchomione przejścia graniczne mrg, gdzie kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy: Rycerka-Nová Bystrica Przegibek-Vychylovka.
1 lipca 1999 na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne na szlaku turystycznym (turystyczne), gdzie kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy: Wielka Racza-Veľká Rača.
Wydarzenia 1946 – jesień, patrol strażnicy w składzie: kpr. Stanisław Binek i kpr. Konstanty Sidorowicz natknął się na oddział „Zemsty”. W walce poległ „Ingold” zastępca „Zemsty”. Do ponownego starcia z tym oddziałem doszło w grudniu tego samego roku. Oddział się rozproszył i ukrył po wsiach. thumb|kpt. Zbigniew Plewa komendant strażnicy do 10.02.1947 1947 – 10 lutego w rejonie Przegibka zostali zamordowani przez Oddział NSZ Stanisława Kopika ps. „Zemsta”: kpt. Zbigniew Plewa (k-nt strażnicy WOP Rycerka), szer. Stanisław Duda i st. szer. Stanisław Kozioł. Kilka miesięcy później oddział „Zemsty” został rozbity. Część oddziału poległa, kilku rannych ujęto, a część zbiegła na stronę czechosłowacką. Kpr. Bronisław Smolnik, który przyczynił się do rozbicia oddziału, został odznaczony Krzyżem Walecznych i awansowany do stopnia plutonowego. 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy). 1973 – strażnica została wyposażona w skuter śnieżny Buran umożliwiający patrolowanie granicy w zimie. 1976 – wycofano ostatecznie z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej. 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe.
Strażnice sąsiednie 197 strażnica WOP Glinka ⇔ 199 strażnica WOP Zwardoń – 1946 197 strażnica OP Soblówka ⇔ 199 strażnica OP Zwardoń – 1949 202 strażnica WOP Soblówka ⇔ 204 strażnica WOP Zwardoń – 15.03.1954 16 strażnica WOP Soblówka II kat. ⇔ 18 strażnica WOP Zwardoń I kat. – 1956 7 strażnica WOP Soblówka III kat. ⇔ 5 strażnica WOP Zwardoń III kat. – 1.01.1960 3 strażnica WOP Soblówka lądowa IV kat. ⇔ 1 strażnica WOP Zwardoń lądowa IV kat. – 1.01.1964 Placówka WOP Soblówka ⇔ Placówka WOP Zwardoń Strażnica kadrowa WOP Soblówka ⇔ Strażnica kadrowa WOP Zwardoń – do 15.05.1991 Straż Graniczna: Strażnica SG w Soblówce ⇔ Strażnica SG w Zwardoniu – 16.05.1991–2.01.2003 Strażnica SG w Soblówce ⇔ GPK SG w Zwardoniu – 3.01.2003–15.09.2004.
Komendanci/dowódcy strażnicy chor. Józef Skwara (był 14.09.1946) por. Władysław Balejko (do 9.01.1947)Rozkaz personalny nr 93 z dnia 23.01.1947 (numer rozkazu może być inny, był trudny do rozczytania) dowódcy 9. Oddziału WOP dotychczasowego komendanta por. Władysława Balejko odwołał do swojej dyspozycji (). kpt. Zbigniew Plewa (9.01.1947Rozkaz personalny nr 93 z dnia 23.01.1947 (numer rozkazu może być inny, był trudny do rozczytania) dowódcy 9. Oddziału WOP naznaczył kpt. Zbigniewa Plewę na stanowisko komendanta Strażnicy nr 198 w Kolonii z dniem 9.01.1947 (). Faktycznie kpt. Plewa przybył na stanowisko komendanta strażnicy nr 198 14.01.1947 ().–†10.02.1947) 20px|alt=kpt. Zbigniew Plewa d-ca strażnicy ((1947)) chor. Wiktor Morawski (był w 1976) por. Tadeusz Kwiędacz (05.1978por. Tadeusz Kwiędacz przybył ze strażnicy WOP Gierałcice.–09.1981)por. Tadeusz Kwiędacz ubył do strażnicy WOP Gierałcice. 27px|alt=por. Tadeusz Kwiędacz (05.1978–09.1981) (1981) por. Marek Banach (1981–30.10.1982) 20px|alt=kpt. Marek Banach d-ca strażnicy ((1981–30.10.1982)) kpt. Józef Laszczyk (1.11.1982–15.05.1991) 20px|alt=ppor. Józef Laszczyk (1.11.1982–15.05.1991)
Komendanci strażnicy SG: mjr SG Józef Laszczyk (od 16.05.1991).
Upamiętnienie