thumb|Dom szachulcowy przy ul. Nad Stawem 4 (2014, wyburzony w 2016) Indiańska Wioska we Wrzeszczu – nieformalna nazwa osiedla parterowych domków, zbudowanych w początkach XX w. w gdańskiej dzielnicy Wrzeszcz Dolny.

Osiedle znajdowało się pomiędzy ulicą Tadeusza Kościuszki, aleją Żołnierzy Wyklętych, torami kolejowymi, ulicą Nad Stawem oraz stawem browarnym i wrzeszczańskim browarem. Osiedle przewidziano do wyburzenia w 2014 w związku z rozbudową centrum handlowego i budową Drogi Czerwonej oraz układu dróg dojazdowych do centrum handlowego "Galeria Metropolia"Ewa Karendys Układ drogowy dla Galerii Metropolia powstanie do połowy września przyszłego roku, Gazeta.pl Trójmiasto, 11.07.2014 [dostęp 13 lipca 2014] (otwartego 22.10.2016), tj. rozbudową ul. Nad Stawem (roboczo zwanej Nową Hynka).

Historia thumb|200px|left|Środkowy odcinek ulicy Labesa na planie z 1899 Przed I wojną światową z inicjatywy członka rodziny królewskiej Fryderyka Zygmunta Pruskiego zbudowano tu pierwszy hangar dla nowo powstającego lotniska we Wrzeszczu. Następnie z inicjatywy niemieckiej admiralicji, prawdopodobnie w drugiej połowie 1918 r. podjęto prace przy budowie szkoły pilotów. W skład kompleksu 11 parterowych baraków szachulcowej konstrukcji o dwuspadowym dachu krytym dachówką wejść miały: trzy budynki koszarowe, dwa magazyny, barak sanitarny, kantyna oficerska, budynek administracyjny, komendantura, strażnica i magazyn sprzętu przeciwpożarowego. Wobec zawieszenia broni podpisanego w listopadzie 1918, prace budowlane zostały wstrzymane, po czym - już po podpisaniu traktatu wersalskiego - Marynarka Wojenna kontynuowała prace budowlane, adaptując obiekty na funkcje mieszkalne. We wrześniu 1919 r. ukończone budynki, użytkowane czasowo przez eskadrę lotniczą gdańskiej policji bezpieczeństwa (Sicherheitspolizei) sprzedane zostały miastu. Osiedle w początkowych latach międzywojennych nazywane było Fliegerkaserne, czyli koszary lotników. Od 1920 r. osiedle zamieszkane było przez ludność cywilną. W latach 30. znajdowała się tu szkoła SS, później magazyny Waffen SS.

Po 1945 roku zamieszkali tu Polacy przybyli głównie z Wileńszczyzny. Ulica Labesa (dzisiejsze ulice Nad Stawem i Lelewela) została przedzielona w 1918 roku budynkiem dyrekcji browaru na dwie ulice: część zachowała nazwę Labesweg (dzisiejsza ul. Lelewela), druga część nazwana została Am Kleinhammerteich (obecna: ul. Nad Stawem). Do 2014 roku zachowała się historyczna numeracja budynków na obu ulicach - właściwa dla jednej ulicy (budynki nr 1-5 wyburzono w latach 2014-15). Pierwotnym adresem browaru był Labesweg 6/7.

W 2021 przystąpiono tu do budowy biurowca "Punkt", z 3-piętrową pierzeją od ul. Nad Stawem i 5-piętrową od ul. KościuszkiNowy biurowiec wyrośnie na tyłach Galerii Bałtyckiej. Zajmie działkę po pruskich domkachNa granicy Wrzeszcza i Zaspy powstaje nowy biurowiec. Punkt ma być gotowy za dwa lata.

Odwołania w kulturze Nazwa osiedla występuje na 183. stronie "Psich lat" Güntera Grassa (trzeciej części Trylogii Gdańskiej): opisani tam są "chłopaki z Indiańskiej Wioski", kąpiący się w śmierdzącym stawie przy browarze. Pisarz wspominał też czarny dym z browarnego komina, unoszący się nad Indiańską Wioską. Grass nazwę wyprowadzał od mieszkających tu "czerwonych", czyli komunistów. Pisarz mieszkał w dzieciństwie przy przedwojennej ulicy Labesweg, będącej przedłużeniem obecnej ul. Nad Stawem.

Przypisy

Linki zewnętrzne J. Daniluk, Tryptyk "Indiańskiej Wioski" - geneza powstania, iBedeker.pl z 8.04.2014, [dostęp: 24.07.2015] J. Gilewicz, Historia "indiańskiej wioski" we Wrzeszczu, trojmiasto.pl z 15.06.2014 [dostęp: 24.07.2015]

Kategoria:Ulice i place w Gdańsku Kategoria:Wrzeszcz Dolny Kategoria:Nieistniejące obiekty budowlane w Gdańsku