thumb|Hymenofor jamkówki różnokształtnej

Jamkówka różnokształtna (Antrodia heteromorpha (Fr.) Donk) – gatunek grzybów z rodziny pniarkowatych (Fomitopsidaceae).

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Antrodia, Fomitopsidaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy gatunek ten zdiagnozował w 1815 r. Elias Fries jako Daedalea heteromorpha, do rodzaju Antrodia przeniósł go Marinus Anton Donk w 1966 r. Niektóre synonimy nazwy naukowej:

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. Synonimy polskie: jamkówka biała, podskórnik heteromorficzny, jamkówka biaława, podskórnik białawy, podskórnik płożącyf>.

Morfologia Owocnik Jednoroczny, rozpostarty, rozpostarto-odgięty lub siedzący. Gdy rośnie na poziomym podłożu często tworzy płaty o dużej powierzchni, rosnąc na podłożu pionowym zwykle tworzy liczne odstające owocniki. Pojedynczy owocnik osiąga szerokość i wysokość do 3 cm, a długość do 10 cm. Powierzchnia górna ma barwę od białej do kremowej, a u starszych owocników jasnobrązową. Początkowo jest nieco owłosiona, później naga i pomarszczona. Hymenofor Rurkowy, barwy od białej do kremowej. Rurki tworzą jedną warstwę o grubości około 3 mm, ale na podłożu pionowym długość rurek dochodzi nawet do 1,5 cm. Pory kanciaste, lub faliste, o średnicy 0,5–2 mm. Na podłożu pionowym lub pochyłym pory są zazwyczaj wydłużone w pionie. Ostrza porów (dissepiments) z czasem stają się ząbkowane. Miąższ Cienki, biały, korkowaty. Cechy mikroskopowe Strzępki ze sprzążkami, bezbarwne, grubościenne, cienkie (2–4 μm). Są kręte i rzadko dychotomicznie rozgałęziające się. Cystyd brak, ale pomiędzy podstawkami sporadycznie występują cystydiole o rozmiarach 20–26 × 7–8 um. Podstawki 4–zarodnikowe, ze sprzążkami. Mają rozmiar 30–43 × 8–11 um. Bazydiospory cylindryczne, wydłużone lub elipsoidalne, czasami lekko zakrzywione, bezbarwne, gładkie nieamyloidalne. Mają rozmiary 10–13 × 5–7 um. Gatunki podobne Na drzewach iglastych występuje kilka podobnych gatunek jamkówek, z częściej spotykanych są to: jamkoporka pogięta (Amyloporia sinuosa) i jamkoporka rzędowa (Amyloporia serialis). Charakterystycznymi cechami jamkówki różnokształtnej są duże pory o zróżnicowanym kształcie; koliste, kanciaste, labiryntowate, a nawet blaszkowate.

Występowanie i siedlisko Występuje na półkuli północnej: w Ameryce Północnej Europie i Azji. W Polsce jest częsty.

Nadrzewny grzyb saprotroficzny. Rozwija się na pniach, pniakach i gałęziach martwych drzew przez cały rok. Rośnie głównie na drzewach iglastych, szczególnie na świerku, rzadziej na jodłach i sosnach. Często można go spotkać w miejscach świetlistych, na pniach z dużą ilością porostów. Toleruje długie okresy suszy i duże zmiany temperatury.

Znaczenie Grzyb niejadalny, saprotrof powodujący brunatną zgniliznę drewna.

Przypisy

Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pniarkowate