Józef Rzóska (ur. 16 marca 1897 w Kamieńcu, zm. 5 marca 1973 w Poznaniu) – polski ekonomista, doktor nauk ekonomicznych, działacz społeczny, poseł na Sejm III kadencji II RP, żołnierz armii niemieckiej i plutonowy Wojska Polskiego, uczestnik powstania wielkopolskiego i powstań śląskich, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Alberta – nauczyciela, i Marii z domu Borzyszkowskiej. Był starszym bratem Juliana (1900–1984). Uczęszczał do Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu. Tam też od 1912 był członkiem tajnego harcerstwa, a od 1913 należał do Drużyn Strzeleckich. Będąc uczniem należał do Towarzystwa Tomasza Zana. W związku z zaangażowaniem w prace Towarzystwa i tajną naukę języka polskiego został relegowany z gimnazjum. Przeniósł się do szkoły w Głogowie, gdzie zdobył maturę 16 stycznia 1915. 20 stycznia 1915 został wcielony do armii niemieckiej, w której walczył na froncie zachodnim w latach 1915–1918. Od października 1918 członek POW w Poznaniu. Był organizatorem i uczestnikiem powstania wielkopolskiego. W 1919 wstępuje do POW Górnego Śląska. Uczestnik walk I i III powstania śląskiego oraz plebiscytu na Górnym Śląsku, gdzie nosił pseudonim „Jan Lorch”.
Na początku 1920 rozpoczął studia ekonomiczno-polityczne na Uniwersytecie Poznańskim. W 1920 wstąpił też ochotniczo do Wojska Polskiego. Jako kapral został przydzielony do 11 baterii, III dywizjonu 14 pułku artylerii Wkpl., z którym brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Odznaczył się szczególnie w walkach pod Grodnem, gdzie jako obserwator artyleryjski, pod silnym ogniem naprawiał i rozwijał łączność pomiędzy bateriami 14 pap. Jego działania umożliwiły skuteczny ogień polskiej artylerii wspierającej piechotę. Za ten czyn został odznaczony orderem „Virtuti Militari” V klasy.
Wojnę zakończył w Dywizji Ochotniczej. Po zakończeniu walk kontynuował studia ekonomiczno-polityczne na Uniwersytecie Poznańskim (1920–1923) oraz w Danii. W okresie studenckim przez dwie kadencje był prezesem Bratniej Pomocy. Na podstawie pracy „Niemieckie cła zbożowe”, 4 grudnia 1926 uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych. W Poznaniu i Toruniu w latach 1923–1930 pracował w administracji samorządowej i państwowej. W 1928 został kierownikiem starostwa powiatowego w Chojnicach. W marcu 1930 urlopował się w celu podjęcia prac polityczno-społecznych. W październiku tego roku został wybrany z ramienia BBWR posłem do Sejmu III kadencji z okręgu Grudziądz–Chojnice. W latach 1933–1939 pracował w Poznaniu w Zakładzie Ubezpieczeń Wzajemnych, gdzie był zastępcą naczelnego dyrektora. Prowadził równocześnie na UP zajęcia z zakresu ubezpieczeń i spółdzielczości, a w Akademii Handlowej od 1938.
W 1939, w czasie II wojny światowej został wysiedlony do Generalnego Gubernatorstwa, gdzie działał używając pseud. „Rektor” w Armii Krajowej, redagując gazetki i prowadząc tajne nauczanie.
Będąc zastępcą profesora, kierował Katedrą Organizacji Przedsiębiorstw od 1945, a trzy lata później w Poznaniu Katedrą Ubezpieczeń Akademii Handlowej. W Sopocie wykładał również w Wyższej Szkole Handlu Morskiego i w Szczecinie w Akademii Handlowej. Od 1951 do 1956 pracował w różnych przedsiębiorstwach. W 1951 został represyjnie usunięty z uczelni i prześladowany przez UB. W 1956 został reaktywowany jako zastępca profesora i kierował w Poznaniu Katedrą Ubezpieczeń WSE. Na emeryturę przeszedł w 1962 z przyczyn politycznych. Jego dziełem było wydanie kilku prac z zakresu polityki ekonomicznej, ubezpieczeń i organizacji przedsiębiorstw.
Zmarł 5 marca 1973 w Poznaniu i został pochowany na cmentarzu Górczyńskim (kwatera IIIL-2-25)Józef Rzóska – miejsce pochówku [dostęp z dnia: 2020-07-04]. mały|Grób Józefa Rzóski na cmentarzu Górczyńskim
Życie prywatne 13 maja 1934 zawarł związek małżeński z Haliną Meissner, z którą miał trzy córki: Elżbietę (ur. 1935–1945), Magdalenę (ur. 1936) i Katarzynę (ur. 1941).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3351 – 3 lutego 1922 Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Bratniej Pomocy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Tomasza Zana Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Posłowie na Sejm III kadencji (1930–1935) Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Uczestnicy I powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1973