thumb|Portret Kaspra Drużbickiego w poznańskiej farze z łacińską dewizą: Kocham Jezusa miłością Maryi; kocham Maryję miłością Jezusa
Niewolnictwo maryjne (, w dosłownym znaczeniu: niewolnik Maryi) – katolicka forma pobożności i duchowości, polegająca na dobrowolnym i całkowitym oddaniu się w niewolę miłości Najświętszej Maryi Pannie, a przez Nią – Jezusowi Chrystusowi.
Charakterystyka i polskie korzenie Zasady tej formy pobożności, nawiązujące do dawniejszych tradycji, zostały sformułowane na ziemiach polskich z inspiracji jezuity Kaspra Drużbickiego w dziełach wydanych w 1632 roku w Lublinie:
Franciscus Phoenicius (Franciszek Stanisław Fenicki), , Lublin 1632 Jan Chomentowski (Chomętowski), Pętko Panny Maryjej albo sposób oddawania się Błogosławionej Pannie Marii za sługę i niewolnika, Lublin 1632
Mancipium w starożytnym Rzymie oznaczało stosunek zależności jednej osoby od drugiej, zaistniały na skutek tzw. mancypacji (odwrotną instytucją była emancypacja), a także samą osobę uzależnioną w ten sposób.
Nabożeństwo to polegało na akcie oddania się w niewolę Matce Bożej, poddaniu się jej woli. Każdy niewolnik Maryi miał także obowiązek odmawiać rano i wieczorem litanię, a w soboty odprawiać nabożeństwo. Na znak oddania się Niepokalanej noszono łańcuszek w kształcie okowów z napisem ego mancipium Mariae.
Ten rodzaj pobożności zyskał dużą popularność w epoce baroku (praktykował je prawdopodobnie m.in. Wespazjan Kochowski) i wywarł znaczny wpływ na rozwój kultu maryjnego w Kościele.
Rozwój idei Szkoła francuska (św. Ludwik de Montfort) Najbardziej znany i najgłębszy teologicznie system „niewolnictwa maryjnego” opracował na początku XVIII wieku francuski kapłan św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673–1716) w swoim słynnym Traktacie o prawdziwym nabożeństwie do Najświętszej Maryi Panny (napisany w 1712 r.).
Uczył on, że całkowite oddanie się Maryi (nazywane przez niego „niewolnictwem z miłości”) jest najdoskonalszą, najkrótszą i najpewniejszą drogą do zjednoczenia z Chrystusem, ponieważ to Maryja najdoskonalej odsyła do swojego Syna. Podobnie jak w tradycji polskiej, Montfort zalecał noszenie małego, żelaznego łańcuszka na znak dobrowolnego i miłosnego poddaństwa. Osobą głęboko zainspirowaną tym nurtem był m.in. papież Jan Paweł II (stąd jego papieskie motto Totus Tuus – Cały Twój).
Polska szkoła XX wieku W XX wieku idea niewolnictwa maryjnego przeżyła na nowo wielki renesans za sprawą wybitnych polskich duchownych: św. Maksymilian Maria Kolbe w 1917 r. założył Rycerstwo Niepokalanej (Militia Immaculatae), którego podstawowym celem było całkowite oddanie się Niepokalanej w charakterze „rzeczy i własności” jako narzędzie w Jej rękach do ratowania dusz. kardynał Stefan Wyszyński, będąc uwięzionym przez władze komunistyczne w Stoczku Warmińskim w 1953 roku, dokonał Aktu Osobistego Oddania się Matce Bożej w macierzyńską niewolę miłości. Ten akt stał się fundamentem jego późniejszego programu duszpasterskiego dla całej Polski, czego zwieńczeniem był Milenijny Akt Oddania Polski w Niewolę Maryi za wolność Kościoła na kolejne 1000 lat (dokonany na Jasnej Górze 3 maja 1966 r.).
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy. 1564-1995, red. Ludwik Grzebień, Kraków 1996. Karol Górski, Zarys dziejów duchowości w Polsce, Kraków 1986. Wespazjan Kochowski, Utwory poetyckie. Wybór, opr. Maria Eustachiewicz, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991.
Linki zewnętrzne Niewolnictwo Maryjne
Kategoria:Mariologia Kategoria:Historia Polski 1572–1697