thumb|Textrix denticulata thumb|Kątnik większy thumb|Norosz ziemny thumb|Coras lamellosus Lejkowcowate (Agelenidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae. Obejmuje 1200 opisanych gatunków. Kosmopolityczna. Jej przedstawiciele tkają płachtowate sieci łowne z lejkiem mieszkalnym.
Morfologia Pająki małych do średnich rozmiarów, przy czym u kątnika większego dochodzić mogą do 18 mm długości ciała i około 100 mm rozpiętości odnóży. Mają osiem oczu w dwóch poziomych rzędach po cztery. Stopy mają wyposażone w trzy pazurki i trichobotria o rozmiarach zwiększających się ku wierzchołkowi stopy. Z wyjątkiem rodzaju Tamgrinia brak u nich siteczka przędnego. Stożeczek u Ageleninae jest parzysty, zaś u Coelotinae go brak. Przetchlinki tchawek leżą blisko kądziołków przędnych i często są trudno dostrzegalne. Kądziołki tylnych par są dwuczłonowe, dłuższe niż przednich.
Biologia i występowanie Rodzina kosmopolityczna, ale w Ameryce Południowej występują tylko 3 gatunki. W Polsce stwierdzono 11 (zobacz: lejkowcowate Polski).
Sieci łowne tych pająków są poziome, płachtowate, na jednym z końców wyposażone w lejek, w którym przesiaduje pająk. Budowane są m.in. wśród roślinności, skał, w jaskiniach i budynkach. U rodzajów Agelena, Tegenaria czy Eratigena sieci osiągają dość pokaźne rozmiary, podczas gdy u Coelotinae są małe. W ciasnych miejscach sieć może być bardziej lejkowata, a pod kamieniami wręcz rurkowata.
W rodzajach Tegeneria i Eratigena znaleźć można gatunki synantropijne. Niektóre z rodzaju Agelena należą do pająków społecznych.
Niemal wszystkie gatunki lejkowcowatych są niegroźne dla ludzi, choć ugryzienie kątnika wiejskiego (Eratigena agrestis) może być groźne z medycznego punktu widzenia i są dowody, że może wywoływać zmiany martwicze. Jednak kwestia ta nadal podlega dyskusji.
Taksonomia Rodzina ta wprowadzona została w 1837 roku przez C.L. Kocha jako Agelenides. W 1850 autor ten podzielił ją na 3 podrodziny: Eigentliche Trichterspinnen, Wanderspinnen i Wasserspinnen. W 1869 Thorell wprowadził podział na podrodziny: Amaurobiinae, Agaleninae i Argyronetinae. Simon w swoich pracach z przełomu XIX i XX wieku dzielił ją na 4 podrodziny: Nicodaminae, Cybaeinae, Hahniae i Ageleninae. Każda z nich ma obecnie status osobnej rodziny, a tym który pierwszy zawęził koncept lejkowcowatych do Ageleninae w sensie Simona, był w 1967 Lehtinen. Badania z XXI wieku wskazują również na zasadność zaliczania do lejkowcowatych podrodziny Coelotinae, choć bywała ona klasyfikowana w sidliszowatych. Ogólnie relacje filogenetyczne w obrębie lejkowcowatych pozostają jednak słabo poznane.
Według danych z początku 2017 do rodziny tej zalicza się 1223 opisanych gatunków z 74 rodzajów:
Przypisy Blick, T. et al. (2004).Checklist of the spiders of Central Europe. (Arachnida: Araneae). Version 1. Dezember 2004. (PDF).
Kategoria:Lejkowcowate