Iljas Churi (ar. إلياس خوري Ilyās H̱ūrī, ur. 12 lipca 1948 w Bejrucie, zm. 15 września 2024) – libański prozaik, krytyk literacki, publicysta i intelektualista tworzący w języku arabskim. Autor kilkunastu powieści, z których część została przetłumaczona na języki obce. W latach 2003–2009 był redaktorem „Al-Mulhak as-Sakafi”, tygodniowego dodatku kulturalnego do libańskiego dziennika „An-Nahar”.
Wychował się w rodzinie chrześcijańskiej w bejruckiej dzielnicy Al-Aszrafijja, jednak wcześnie zbuntował się przeciw temu środowiskuAmyuni, M.T. „Khūrī, Ilyās [Elias Khoury] (1948– )”, w: The Routledge Encyclopedia of Arabic Literature, red. J.S. Meisami, P. Starkey, London-New York, Routledge, 2010, s. 447.. W latach 70. pracował dla bejruckich instytucji Organizacji Wyzwolenia Palestyny. Uczestniczył w zakładaniu palestyńskiego pisma „Al-Karmal” (1981) przez Mahmuda Darwisza„Elias Khoury: Myth and memory in the Middle East”
https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/elias-khoury-myth-and-memory-in-the-middle-east-515728.html, 18.10.2005. Brał czynny udział w libańskiej wojnie domowej (1975-1990), co odzwierciedliło się m.in. w quasiautobiograficznej powieści Al-Dżabal al-Saghir ['Mała Góra'] z 1977 r. oraz artykułach prasowych.
Pisarstwo Iljasa Churiego jest ściśle związane z Bejrutem, zwłaszcza w okresie libańskiej wojny domowej. W powieści Al-Wudżuh al-bajda ['Białe twarze'] symbolizują ją pobladłe cienie ludzi, a w Rihlat Ghandi as-Saghir ['Podróż Małego Ghandiego'] czarne wojskowe buty wroga. Bohaterem powieści Jalu ['Jalo'] z 2002 r. jest młody Asyryjczyk wychowany w kulturze przemocy, który mając za sobą bolesne doświadczenia jako bojownik chrześcijańskich Sił Libańskich, nie potrafi się odnaleźć w powojennej rzeczywistości Libanu. Inna ważna powieść Churiego, Bab asz-Szams ['Brama Słońca'] z 1998, zekranizowana przez egipskiego reżysera Jusriego Nasr Allaha, osnuta jest na kanwie wydarzeń konfliktu palestyńsko-izraelskiego; jej ramą są opowieści snute w szpitalu w Szatili (Bejrut) przez Chalila Junusowi, znajdującemu się w śpiączce przywódcy palestyńskiego ruchu oporu.
Powieści An ilakat ad-da'ira (1975) Al-Dżabal as-Saghir (1977) ['Mała Góra'] Abwab al-madina (1981) ['Bramy miasta'] Al-Wudżuh al-bajda (1981) ['Białe twarze'] Rihlat Ghandi as-saghir (1989) ['Podróż Małego Gandhiego']. Fragmenty w przekładzie polskim, "Literatura na Świecie", 11-12/2016 (544-545), str. 193-223, tłum. Marcin Michalski. Mamlakat al-ghuraba (1993) ['Królestwo obcych'] Madżma al-asrar (1994) ['Skarbnica tajemnic'] Bab asz-Szams (1998) ['Brama Słońca'] Ra'ihat as-sabun (2000) ['Zapach mydła'] Jalu (2002) ['Jalo']. Przekład polski: Jalo , Wydawnictwo Karakter, tłum. Marcin Michalski. Ka-annaha na'ima (2007) ['Jak gdyby spała'] Sinalkol (2012) ['Sinalcol'] Aulad al-ghitu. Ismi Adam ['Dzieci getta. Mam na imię Adam'] (2016). Przekład polski: Dzieci getta: Mam na imię Adam (2021), Wydawnictwo Karakter, tłum. Hanna Jankowska. Aulad al-ghitu 2. Nadżmat al-bahr ['Dzieci getta 2. Stella Maris']. Przekład polski: Dzieci getta: Stella Maris (2025), Wydawnictwo Karakter, tłum. Hanna Jankowska.
Opowiadania Al-Mubtada wa-al-chabar (1984) ['Podmiot i orzeczenie']
Teksty krytyczne Tadżribat al-bahs an ufuk (1974) Dirasat fi nakd asz-szir (1979) ['Studia z krytyki poezji'] Az-Zakira al-mafkuda (1982) ['Utracona pamięć'] Zaman al-ihtilal (1985) ['Czas okupacji']
Przypisy
Kategoria:Libańscy prozaicy Kategoria:Ludzie urodzeni w Bejrucie Kategoria:Urodzeni w 1948 Kategoria:Zmarli w 2024