thumb|Logotyp zespołu Depeche Mode – brytyjska grupa muzyczna z kręgu muzyki elektronicznej i alternatywnego rocka, która powstała w 1980 w Basildon w Wielkiej Brytanii. Członkami zespołu pozostają Dave Gahan (wokal) i Martin Gore (klawisze, gitara elektryczna i wokal). Obaj należą do składu grupy od początku jej istnienia. Nazwa grupy powstała na podstawie inspiracji francuskim magazynem mody ("Wiadomości modowe"), zasugerował ją Gahan. Powstanie Depeche Mode poprzedzała grupa Composition of Sound. W 2006 zespół zdobył statuetkę MTV Europe Music Awards w kategorii „najlepszy zespół”. W 1990 grupa otrzymała nagrodę Rockbjörnen w kategorii „najlepszy zespół zagraniczny”. W 2020 roku Depeche Mode wprowadzono do Rock and Roll Hall of Fame.
Historia Wczesne lata (1977–1980) W 1977 roku Vince Clarke (wokal, gitara) i Andrew Fletcher (bas) założyli zespół No Romance in China, Biografia Depeche Mode, data dostępu 17 czerwca 2009., w 1979 Clarke grał na gitarze w Plan razem z Robertem Marlow oraz Paulem Langwith, Wywiad z Robertem Marlow, data dostępu 17 czerwca 2009.. Martin Gore (gitara), który na początku skłaniał się ku punk rockowiWiesław Weiss, Rock encyklopedia, Wydawnictwo: Iskry, Warszawa, 1991, ., wraz z Philipem Burdettem (wokal) grał w Norman and the Worms, Phil Burdett – Biografia, [data dostępu 27 września 2011]., w 1979 Gore, Clarke, Marlow i Paul Redmond utworzyli grupę The French Look. W marcu 1980 powstał zespół Composition of Sound w składzie Clarke (wokal, gitara), Gore (instrumenty klawiszowe), Fletcher (bas)Wiesław Weiss, Wielka Rock encyklopedia, Wydawnictwo: Iskry, Warszawa, 2000, ..
Aby zarobić na instrumenty – syntezatory – Gore pracował jako urzędnik bankowy, a Fletcher jako agent ubezpieczeniowy. W 1980 Clarke trafił na występ Dave Gahana, po którym złożył mu propozycję dołączenia do zespołu. Równocześnie została zmieniona jego nazwa na Depeche Mode, zaczerpnięta z francuskiego magazynuEMI Music Poland, Artyści – Depeche Mode, dostęp 17 czerwca 2009.. Martin Gore: „Depeche Mode oznacza to, jak szybko zmienia się moda. Lubię brzmienie tych słów”, Martin Gore – The Decadent Boy, „No1 Magazine”, 11 May 1985, data dostępu 17 czerwca 2009.. Pierwszy utwór grupy, „Photographic” został umieszczony na kompilacji Some Bizzare Album, następnie został nagrany jeszcze raz, aby trafić na debiutancki album „Speak & Spell”.
Speak & Spell (1981) mały|Depeche Mode w 1981. Zespół zwrócił na siebie uwagę Daniela Millera, założyciela Mute Records, podczas występu w Bridge House w Canning Town, A Year In The Life of Depeche Mode, The Face, Styczeń 1982, data dostępu 17 czerwca 2009.. Pierwszym rezultatem był singel „Dreaming of Me” nagrany w grudniu 1980, a wydany w lutym 1981, który zdobył 57. miejsce na brytyjskiej liście przebojów. Następny – „New Life” – zajął miejsce 11. Trzy miesiące później „Just Can’t Get Enough” wspiął się na ósmą pozycję. W listopadzie 1981 został wydany Speak & Spell, który zebrał zróżnicowane recenzje w prasie: Melody Maker opisał go jako „wspaniały”Colbert, P., „Talking Hook Lines”, Melody Maker, 31 października 1981., natomiast Rolling Stone nie szczędził słów krytyki, David Fricke, 13 maja 1982, data dostępu 17 czerwca 2009.. Na płycie znalazły się utwory błahe, naiwne, ocierające się o banał, oparte na tanecznych rytmach, na ich tle wyróżniały się kompozycje Gore’a. Depeche Mode zostało zakwalifikowane do nurtu new romantic, mimo że członkowie zespołu mieli przeciwne zdanie na ten temat.
Podczas trasy promującej album, Clarke zaczął wyrażać swoje niezadowolenie z kierunku w jakim podążał zespół: „Nigdy nie było czasu aby móc zrobić cokolwiek”Ellen, M., „A Clean Break”, Smash Hits, Luty 1982., jednak wydaje się, że koledzy byli bardziej zainteresowani kompozycjami Martina i to było prawdziwym powodem odejścia. Clarke pod koniec 1981 ogłosił oficjalnie decyzję o opuszczeniu grupy. Zaproponował jeszcze wspólnie nagranie utworu „Only You”, ale oferta została odrzucona. Wraz z Alison Moyet założył Yazoo, a następnie Erasure z Andy Bellem. Po jego odejściu, głównym kompozytorem został Martin Gore, autor „Tora! Tora! Tora!” i „Big Muff” ze Speak & Spell. Martin Gore:
Zespół umieścił anonimowe ogłoszenie w Melody Maker, na które odpowiedział Alan Wilder. Z perspektywy roku 2010 Wilder tak wspominał swoje pierwsze spotkanie z Depeche Mode: Po dwóch przesłuchaniach został przyjęty na początku 1982, najpierw jako muzyk koncertowy, stając się pełnoprawnym członkiem zespołu dopiero pod koniec następnego roku.
A Broken Frame (1982) W styczniu 1982 ukazał się singel „See You”, który wspiął się na szóste miejsce brytyjskiej listy, osiągając tym samym lepszy wynik niż poprzednie nagranie. Zespół udał się na pierwsze światowe tournée, w następnych miesiącach ukazały się dwa następne single „The Meaning of Love” i „Leave in Silence”.
W lipcu 1982 rozpoczęły się prace nad kolejnym albumem. Alan Wilder został poinformowany przez Millera, że jego udział w studiu nie jest konieczny, jako że zespół chce udowodnić, że może odnieść sukces bez Clarka. „A Broken Frame” ukazał się we wrześniu, wszystkie utwory były autorstwa Martina Gore’a, charakteryzowały się nastrojowością oraz subtelnym brzmieniem. W „Further Excerpts from My Secret Garden” został użyty riff z „V2 Schneider” Davida Bowie. W październiku odbyła się kolejna światowa trasa koncertowa.
Dave Gahan:
Andrew Fletcher:
Construction Time Again (1983) W styczniu 1983 ukazał się singel „Get the Balance Right!” i był to pierwszy utwór, w którym udział miał Wilder. Pod wpływem koncertu Einstürzende Neubauten Gore zaczął nagrywać na magnetofonie wszystkie możliwe dźwięki, przetworzone następnie przez Synclavier. W ten sposób powstała baza sampli użyta podczas pracy nad następnym albumem. Przy nagrywaniu „Construction Time Again” zespół pracował z producentem Garethem Jonesem w John Foxx’s Garden Studios oraz w Hansa Studios w Berlinie Zachodnim. Płyta charakteryzowała się nowym brzmieniem, głównie dzięki zastosowaniu przez Wildera Synclaviera. Poprzez samplowanie zwykłych, codziennych odgłosów, Depeche Mode stworzyło eklektyczny, industrialny styl, podobny do tego jaki reprezentowały The Art of Noise i Einstürzende Neubauten, Inga Humpe, Mit Depeche Mode in einer 2raumwohnung, data dostępu 17 czerwca 2009..
Wraz z muzyką zmieniły się również teksty pisane przez Gore’a, skupiające się na sprawach społecznych i politycznych. Przykładem jest „Everything Counts” opowiadający o chciwości wielkich korporacji, a także napisane przez Wildera: „The Landscape is Changing” – ostrzeżenie przed dewastacją środowiska, „Two Minute Warning” refleksja nad wyścigiem zbrojeń. Także okładka symbolizuje zmiany i zerwanie z nurtem new romantic – przedstawiony robotnik ma „przebudować, a nie niszczyć”. „Everything Counts” zajął szóste miejsce w Wielkiej Brytanii, uplasował się w pierwszej trzydziestce list w Irlandii, RPA, Szwajcarii, Szwecji oraz Niemczech. Wilder był autorem piosenek „The Landscape is Changing” oraz „Two Minute Warning”.
Andrew Fletcher:
Some Great Reward (1984) We wczesnych latach Depeche Mode zaistniało tylko w Europie i Australii. To się zmieniło za sprawą następnego singla „People are People” wydanego w marcu 1984, który zajął drugie miejsce w Irlandii, czwarte w Wielkiej Brytanii i pierwsze w Niemczech, a w połowie 1985 roku utwór został zauważony w USA, gdzie zajął trzynastą pozycję.
We wrześniu 1984 ukazała się płyta „Some Great Reward”. Pod względem literackim album poruszał takie tematy jak związek oparty na dominacji seksualnej („Master and Servant”), zdrada („Lie to Me”) czy rozliczenie z Bogiem („Blasphemous Rumours”). Ten ostatni został potępiony przez brytyjski kler. Natomiast traktujący o równości społecznej „People are People” stał się hymnem środowisk gejów i lesbijek, „Masters of 'The Universe'”, data dostępu 17 czerwca 2009.. Some Great Reward zajął po raz pierwszy w historii miejsce na liście w USA.
W lipcu 1985 roku Depeche Mode po raz pierwszy wystąpiło w Polsce. W październiku ukazała się pierwsza składanka największych przebojów zespołu „The Singles 81→85” którą promowały single „Shake the Disease” i „It’s Called a Heart”.
W tym czasie w niektórych kręgach zespół zaczął być kojarzony z subkulturą gotycką. W USA zespół zdobył takie uznanie za sprawą radia KROQ w Los Angeles czy WLIR z Nowego Jorku. Postrzeganie w ten sposób Depeche Mode za oceanem pozostaje w dużej mierze w opozycji do Europy i Wielkiej Brytanii gdzie, mimo mrocznego i poważnego tonu w twórczości, grupa była rozpoznawana raczej jako idol nastolatkówAdinolfi, F., „Dep Jam”, Record Mirror, 22 sierpnia 1987..
Black Celebration (1986) Kolejne wydawnictwa to kolejne zmiany. Szesnasty singiel „Stripped” oraz album „Black Celebration” wypełniła muzyka mroczna i ponura. W trakcie jego powstawania, muzycy byli wyczerpani, pojawiła się także groźba rozwiązania formacji. Na płycie znalazła się nowa wersja „Fly on the Windscreen”, która pierwotnie ukazała się na drugiej stronie singla „It’s Called a Heart”. Drugi singiel „A Question of Lust” był pierwszym singlem zespołu wydanym również na kasecie magnetofonowej.
Teledysk do „A Question of Time” był pierwszym zrealizowanym przez reżysera Antona Corbijna, co zapoczątkowało współpracę trwającą do dziś. Corbijn był odpowiedzialny także za niektóre okładki.
Music for the Masses (1987) „Music for the Masses” przyniósł kolejne zmiany w sposobie pracy zespołu. Po raz pierwszy do współpracy zaproszono producenta Davida Bascombe’a, który nie był związany z Mute Records. Album nagrywany był w kwietniu i maju w studiu Konk w Londynie oraz Guillame Tell w Paryżu, a w czerwcu i lipcu dopracowywany był w PUK Studio w Danii.
Płyta była bardziej melodyjna i przebojowa w porównaniu do swojej poprzedniczki. Jej światowa sprzedaż wyniosła 2 miliony egzemplarzy. Single „Strangelove”, „Never Let Me Down Again” i „Behind the Wheel” znalazły się w pierwszej dziesiątce list przebojów w takich krajach jak: Kanada, Brazylia, Niemcy, RPA, Szwecja i Szwajcaria. „Strangelove” w Wielkiej Brytanii dotarł do miejsca 16. W utworze „I Want You Now” funkcję podkładu rytmicznego spełniają głosy, potraktowane jako instrumenty.
101 (1988) Lata 1987–1988 zespół spędził na światowym tournée, obejmującym 101 koncertów, którego punktem kulminacyjnym był występ 18 czerwca 1988 na stadionie Rose Bowl w Pasadenie, gdzie publiczność liczyła 75 000 osób. Był to 101 koncert tego tournée. Trasa została udokumentowana filmem w reżyserii D.A. Pennebakera oraz albumem koncertowym 101.
Alan Wilder:
Violator (1990) W połowie roku 1989 zespół rozpoczął kolejną sesję w Mediolanie z producentem Flood oraz inżynierem dźwięku François Kevorkianem. Pierwszym rezultatem był singel „Personal Jesus”. Przed jego wydaniem, w angielskiej prasie ukazało się ogłoszenie „Your own Personal Jesus”, a pod wskazanym numerem telefonu można było usłyszeć utwór. W rezultacie piosenka zajęła 13. miejsce w Wielkiej Brytanii, w USA – pierwsze od czasu „People are People”, a także wywołała oburzenie wśród organizacji chrześcijańskich. Singel osiągnął najlepszy wynik sprzedaży w historii Warner Bros. Records, Ned Raggett, „Personal Jesus – recenzja”, data dostępu 17 czerwca 2009..
W lutym 1990 „Enjoy the Silence” zajął szóste miejsce w Wielkiej Brytanii oraz ósme w USA. Singel wygrał Best British Single podczas Brit Awards w 1991. Podczas promocji nowego albumu Violator zorganizowano spotkanie z fanami w Wherehouse Entertainment w Los Angeles. Przybyło wówczas około 20 000 osób zainteresowanych otrzymaniem autografu, wiele z nich doznało obrażeń na skutek napierającego tłumu oraz doszło niemalże do zamieszek, Stacey Stanner, „Depeche has faith in new 'Songs'”, 22 marca 1993, data dostępu 17 czerwca 2009.. W ramach przeprosin ze strony zespołu ukazała się limitowana edycja nagrań dedykowana fanom w Los Angeles, wyemitowana także przez radio KROQ, które było sponsorem spotkania w Wherehouse Entertainment.