Jadwiga Teodozja Papi, ps. lit.: Teresa J., Jadwiga T., Teresa Jadwiga, Teresa Gałęzowska (ur. 19 września 1843 w Strzegocinie, zm. 27 czerwca 1906 w Warszawie) – polska powieściopisarka i nowelistka, pisarka literatury dla młodzieży, publicystka, tłumaczka i pedagog; działaczka społeczna.
Życiorys thumb|240px|Jadwiga Papi, ok. 1877. thumb|Grób rodziny Papi na Powązkach Była córką Włocha i Polki. W 1868 zmarł Jan Fryderyk Alojzy Geysmer – mąż siostry Jadwigi, Marii Ludwiki. Maria poświęciła się pracy zawodowej, a Teresa Jadwiga rozpoczęła prowadzenie kompletu dla siostrzenicy i kilku znajomych dziewczynek. Komplet ten był zaczątkiem szkoły, która z początku działała w konspiracji, prowadzona w kilku prywatnych mieszkaniach przy Zielnej 13.
Jesienią 1874, wspólnie z Jadwigą Herman-Iżycką, która posiadała odpowiednie uprawnienia, uruchomiła szkołę początkową przy ul. Wielkiej 16 w Warszawie. Pod szyldem szkoły początkowej kryła się pensja żeńska z ośmioletnim (od r. 1879) programem nauczania, obejmującym nielegalne wykłady języka i historii polskiej. Szkoła posiadała internat prowadzony przez matkę P. Konstancję Teodozję z Gałęzowskich.
Kierowana przez Papi pensja odznaczała się wysokim poziomem nauczania oraz patriotyczną i demokratyczną atmosferą. Uczyli tu nauczyciele o wysokich kwalifikacjach, m.in. Jan Władysław Dawid, Władysław Smoleński i Stanisław Kramsztyk (uczęszczała do niej m.in. Stefania Sempołowska).
W 1886 z powodu braku świadectw uprawniających do prowadzenia pensji, odstąpiła szkołę Leonii Rudzkiej. Pozostała w swej dawnej szkole jako nauczycielka języka i historii polskiej, ucząc także na pensjach Pauliny Hewelke i Heleny Kowalewskiej.
Papi wspomagała Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności. Niosła także pomoc socjalistom więzionym w Cytadeli Warszawskiej.
Zmarła w Warszawie, pochowana na Starych Powązkach(kwatera 179-1-18/19).
Prace literackie Autorka wielu powieści, nowel i opowiadań o tematyce historycznej i współczesnej, skierowanych do młodzieży (głównie dla dziewcząt), które ilustrowały założenia pozytywizmu. Jej prace pełniły ważną rolę wychowawczą.
Utwory o tematyce obyczajowej: Chwile rozrywki (1876) Ze świata rzeczywistości i świata fantazji (1880) Szlachetne marzenia (1883) Kopciuszek (1886) Z różnych sfer (1888) Różne ścieżki (1892) Ognisko rodzinne (1894) Dziedzice Otoka (1895)
Powieści biograficzne: Ciche niewiasty (1896) Dwaj mistrze. Życiorysy Stanisława Moniuszki i Fryderyka Chopina (1898) Obrazki z życia znakomitych Polaków i Polek (1899) Klementyna (1905) o Klementynie Hoffmanowej Gabriela (1906) – powieść biograficzna o Narcyzie Żmichowskiej Historyczne o historii Polski: Obrazki z życia znakomitych Polaków i Polek (1899) – cykl zbeletryzowanych dziejów Polski Z przeszłości (1882) Z lat minionych (1887) Na pobratymczej ziemi. Cztery powieści… (1889) cykl Powieści historyczne (7 tomów, 1898–1904) o dziejach Polski piastowskiej Dworzanin królewicza Jakuba (1902) W słońcu (1904) Po ciernistej drodze (1896) Odwet (1897) Systematyczny zbeletryzowany obraz dziejów Polski dała w książkach Opowiadania ciotki Ludmiły o dawnych czasach i ludziach (1891) i Nowe opowiadania ciotki Ludmiły (1897)
Inne historyczne: Dwie siostry (1894) Na dworze landgrafów Turyngii (1895) Z obcych dziejów (1896) Aktea (1897) Błysnęło i zgasło (1898) Książę gór i przepaści (1899) Brzask (1906).
Papi współpracowała z czasopismami, takimi jak „Przyjaciel Dzieci”, „Bluszcz”, „Mały Światek”, „Mój Przyjaciel”, „Tygodnik Mód i Powieści”, „Wiek Młody”, „Ziarno”, „Świat”, „Wieczory Rodzinne” i „Moje Pisemko”, gdzie publikowała swoje artykuły i prace literackie.
Była także tłumaczką literatury francuskiej; m.in. przełożyła na język polski powieść Juliusza Verne’a – Miasto pływające (1872; był to pierwszy polski przekład tej powieści).
Przypisy
Bibliografia
Ciche niewiasty. Opowiadania historyczne dla młodzieży – recenzja książki z notką biograficzną autorki w serwisie Publio Papi Jadwiga – prace w katalogu Biblioteki Narodowej, wersje cyfrowe utworów w serwisie Polona.pl Jadwiga Papi – zbiór prac autorki PSB – Jadwiga Papi – Polski Słownik Biograficzny online Rozprawy z Dziejów Oświaty 1967 t.10 s.108-160 – oparta na wspomnieniach uczennic i nauczycieli historia pensji Jadwigi Papi
Linki zewnętrzne Dzieła Jadwigi Papi w bibliotece Polona
Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Polacy pochodzenia włoskiego Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Nauczyciele w zaborze rosyjskim Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1843 Kategoria:Zmarli w 1906 Kategoria:Nauczyciele związani z Warszawą Kategoria:Nauczyciele IX Liceum Ogólnokształcącego im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie