Halina Słonicka (ur. 29 marca 1931 w Czernianach na Polesiu, zm. 9 lipca 2000 w Warszawie) – jedna z najwybitniejszych polskich śpiewaczek operowych (sopran), wybitny pedagog wokalistyki.
W latach 1957–1990 solistka Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie. Miała w repertuarze 30 partii operowych. Obok opery ważną dziedziną jej sztuki były pieśni oraz oratoria i kantaty.
Na scenie występowała z polskimi artystami: Andrzejem Hiolskim, Kazimierzem Pustelakiem, Bernardem Ładyszem, Bogdanem Paprockim, Wiesławem Ochmanem, Krystyną Szczepańską i Hanną Rumowską. Współpracowała z dyrygentami, m.in. Kurtem Masurem, Stanisławem Wisłockim, Witoldem Rowickim, Janem Krenzem, Bohdanem Wodiczką, Jerzym Semkowem, Jerzym Katlewiczem, Walerianem Bierdiajewem i Pawłem Kleckim.
Początki kariery Była absolwentką Technikum Budowlanego w Białymstoku, po którym dostała się na Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej. Dyrygent szkolnego chóru namówił ją do wzięcia udziału w konkursie Szukamy Młodych Talentów w Białymstoku, który wygrała. W nagrodę uzyskała stypendium Ministerstwa Kultury i miejsce w warszawskiej średniej szkole muzycznej, dla której zrezygnowała ze studiów na Wydziale Architektury. Będąc uczennicą prof. Magdaleny Halferowej, pięcioletni program szkoły muzycznej zrealizowała w ciągu trzech lat. Dyplom uzyskała w 1955 roku, będąc w międzyczasie solistką Zespołu Pieśni i Tańca Wojska Polskiego, z którym odbyła pierwsze zagraniczne tournée (ZSRR, Chiny i Korea Północna). W latach 1955–1960 kontynuowała studia wokalne w warszawskiej Akademii Muzycznej (również w klasie prof. M. Halferowej), uzyskując dyplom z wyróżnieniem. Jeszcze podczas studiów, w roku 1957, otrzymała etat w Teatrze Wielkim i została jego solistką.
Działalność pedagogiczna W 1980 roku rozpoczęła pracę pedagogiczną. Początkowo wykładała na Wydziale Wychowania Muzycznego Filii Warszawskiej Akademii Muzycznej w Białymstoku, a od roku 1983 w warszawskiej Akademii Muzycznej. W roku 1994 otrzymała tytuł profesora.
Do jej uczniów należeli m.in.: Małgorzata Walewska, Dorota Radomska, Beata Morawska, Gabriela Silva, Jolanta Janucik, Katarzyna Trylnik, Dorota Całek, Monika Ledzion-Porczyńska, Kira Boreczko, Marlena Borowska, Jacek Laszczkowski i inni.
Życie prywatne W roku 1961 wyszła za mąż za pianistę Jerzego Marchwińskiego (późniejszego męża Ewy Podleś); ich córka Anna Marchwińska jest także pianistką.
Upamiętnienie Została sportretowana jako moniuszkowska Hrabina na znaczku wydanym przez Pocztę Polską z okazji inauguracji działalności Teatru Wielkiego po odbudowie.
Była wielką orędowniczką ustanowionej w roku 2000 Nagrody im. Andrzeja Hiolskiego za najlepszą rolę operową sezonu, przyznawanej przez Ogólnopolski Klub Miłośników Opery Trubadur wraz z Fundacją Opera. Obecnie, oprócz nagrody głównej, przyznawane jest również Wyróżnienie Pamięci Haliny Słonickiej.
Spoczęła na cmentarzu w Białymstoku, a inskrypcję na pomniku: Wielka artystka, wybitny pedagog, szlachetny człowiek zaproponowali jej uczniowie. Z inicjatywy Marleny Borowskiej (uczennicy i studentki Profesor H. Słonickiej), dyrektor pięciu edycji Festiwali Sztuki Wokalnej im. prof. H. Słonickiej od roku 2008, odbywał się realizowany w cyklu biennale w latach 2008, 2010, 2012, 2014, 2016 w Suwałkach Ogólnopolski Festiwal Sztuki Wokalnej im. prof. Haliny Słonickiej, któremu towarzyszył Ogólnopolski Konkurs Wokalny Jej imienia. Od 2018 r. odbyły się trzy edycje Międzynarodowego Konkursu Sztuki Wokalnej dla Uczniów, Studentów i Absolwentów imienia Profesor Haliny Słonickiej w Suwałkach, zorganizowanych ramach Międzynarodowych Festiwali ARS MUSICA w Suwałkach (również z inicjatywy dyrektor festiwalu Marleny Borowskiej). W 24-26.08.2018 powołała i zorganizowała I Międzynarodowy Konkurs Sztuki Wokalnej im. Prof. Haliny Słonickiej dla Uczniów, Studentów i Absolwentów w Suwałkach, II edycja konkursu odbyła się w Suwałkach w dniach 19-22.08.2021, natomiast III edycja konkursu odbyła się w dniach 8-10.05.2025 w Suwałkach. We wszystkich 3. edycjach Marlena Borowska sprawowała obowiązki Dyrektora Konkursu.
Odznaczenia i nagrody Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem za Zasługi dla Warszawy, Medalami 140- i 150-lecia Teatru Wielkiego w Warszawie, nagrodami Ministra Kultury i Sztuki, uczelnianymi i odznaką Zasłużony Działacz Kultury.
Nagrody na konkursach wokalnych 1956: IV Nagroda, Vercelli (Włochy) 1957: II Nagroda, Moskwa (ZSRR) 1958: II Nagroda, ’s-Hertogenbosch (Holandia) 1959: II Nagroda, Tuluza (Francja) 1960: II Nagroda, Genewa (Szwajcaria) 1963: III Nagroda, Rio de Janeiro (Brazylia)
Ważniejsze role operowe Halka jako Zofia, Carmen jako Frasquita i Micaela, Straszny dwór jako Hanna, Traviata jako Violetta, Hrabina jako Ewa, Trubadur jako Leonora, Don Giovanni jako Zerlina i Donna Anna, Opowieści Hoffmanna jako Giulietta i Antonia, Rigoletto jako Gilda, Rozkwit i upadek miasta Mahagonny jako Jenny, Cyganeria jako Mimi, Don Carlos jako Elżbieta, Król Roger jako Roksana, Faust jako Małgorzata, Otello jako Desdemona, Falstaff jako Alicja Ford, Koronacja Poppei jako Poppea
Nagrania 1959–1960 – Sztuka wokalna Haliny Słonickiej (nagranie radiowe), Stebo S647 (kaseta magnetofonowa); 1960 – Moniuszko, Hrabina – montaż muzyczny (partia Hrabiny), Polskie Nagrania XL0226, Ze świata operetki nr 5 (Halina Słonicka, Bogdan Paprocki), Polskie Nagrania L 0331; 1960 – Abraham, Wiktoria i Jej huzar – przekrój (partia Wiktorii), Polskie Nagrania XL 0317; 1962 – Moniuszko, Flis (partia Zosi), Polskie Nagrania XL0145; 1992 – Moniuszko, Straszny dwór (H. Słonicka, K. Szczepańska, B. Brun-Barańska, B. Lawcewicz, Z. Nikodem, A. Hiolski, B. Paprocki, E. Kossowski), Polskie Nagrania; 1996 – Moniuszko, Dzieła religijne, Polmusic; 1996 – Moniuszko, Gala, Polskie Nagrania; 2004 – Halina Słonicka, Royal Collection/Królewska Kolekcja, Polskie Nagrania; Teatr Wielki w Warszawie (pieśń Roksany), Polskie Nagrania SXLO682.
Filmografia W roku 1984 zagrała rolę śpiewaczki w filmie Krzysztofa Zanussiego Rok spokojnego słońca.
Bibliografia
Artykuł o Halinie Słonickiej w Przeglądzie Prawosławnym Artykuł o Halinie Słonickiej w Trubadurze
Informacje na Filmweb Informacje o Nagrodzie im. A. Hiolskiego w Trubadurze Halina Słonicka na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Polskie śpiewaczki operowe Kategoria:Polskie soprany Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Ludzie związani z Białymstokiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2000