Henri Louis Charles Piéron (ur. 18 lipca 1881 w Paryżu, zm. 6 listopada 1964 tamże) – francuski psycholog i fizjolog, dyrektor École pratique des hautes études i Instytutu Psychologii w Paryżu, profesor i kierownik katedry fizjologii wrażeń zmysłowych w Collège de France, założyciel i kierownik pionierskiej placówki kształcenia zawodowego (L'Institut national d'étude du travail et d'orientation professionnelle), wieloletni redaktor czasopisma L'Année Psychologique.

Życiorys Studia Był synem matematyka, docenta (fr. agrégé) w École normale supérieure. Studiował na Sorbonie, gdzie uzyskał stopień bakałarza w roku 1898. Od roku 1901 pracował (jako preparator) w zakładzie psychologii doświadczalnej École pratique des hautes études, mieszczącej się wówczas w Villejuif. Jego naukowymi opiekunami byli psychiatra Édouard Toulouse (1865–1947) i psycholog Nicolas Vaschide (późniejsi współpracownicy).

Praca zawodowa Po uzyskaniu licencjatu (1904) otrzymał stanowisko docenta filozofii. Był asystentem Pierre Janeta (1859–1947, filozof i psychiatra). Od roku 1910 kierował zespołem zajmującym się psychologią doświadczalną (badania kontynuowane przez ok. 40 lat). Po śmierci prof. Alfreda Bineta (zm. 1911), psychologa i fizjologa, zastąpił go na stanowisku kierownika zakładu psychologii na Wydziale Nauk Przyrodniczych Sorbony (zakład utworzony w roku 1889). W roku 1912 obronił pracę doktorską nt. Le problème physiologique du sommeil (problemy fizjologii snu) i otrzymał stanowisko dyrektora École pratique des hautes études.

W czasie I wojny światowej pracował w Montpellier, w centrum neuropsychiatrycznym (współcześnie Centre Hospitalier Régional Universitaire de Montpellier). Zajmował się neurologią i psychiatrią czasu wojny. Po wojnie został, w roku 1921, dyrektorem nowego Instytutu Psychologii w Paryżu, a w roku 1923 – tytularnym profesorem Collège de France i kierownikiem utworzonej dla niego katedry fizjologii wrażeń zmysłowych. Był kierownikiem tej katedry do roku 1952.

Od roku 1928 był zaangażowany w tworzenie i rozwój L'Institut national d'étude du travail et d'orientation professionnelle (pełnił funkcję kierownika do roku 1962). Instytut założono zgodnie z programem francuskiego Ministère de l'Instruction Publique, tworzącego nowy system zawodowego kształcenia dzieci kończących szkołę podstawową. W realizacji programu uczestniczyła grupa naukowców o pozytywistycznym nastawieniu (m.in. Edmond Labbé, Henri Laugier, Julien Fontègne), dostrzegających potrzebę kształtowania sprawiedliwego społeczeństwa, zgodnie z zasadami psychologii stosowanej, w tym psychologii pracy.

Henri Piéron był też, przez ok. 50 lat, redaktorem L'Année Psychologique, jednego z pierwszych na świecie specjalistycznych czasopism poświęconych psychologii naukowej (czasopismo założyli w roku 1894 Alfred Binet i Henry Beaunis).

Tematyka pracy naukowej H. Piéron zajmował się elementarnymi zjawiskami psychicznymi, w tym percepcją wrażeń zmysłowych i życiem emocjonalnym. Był zdecydowanym przeciwnikiem introspekcji, zarówno w badaniach zachowań ludzi, jak zwierząt. Analizował przede wszystkim neurofizjologiczne mechanizmy zachowań, uwzględniając refleksologię i behawioryzm (koncepcje Iwana Pawłowa). Spośród licznych publikacji wyróżniane są: La Sensation, guide de la vie (1945), Bases de l'évolution psychique (1958), Traité de psychologie appliquée (7 tomów wydanych w latach 1949–1959).

W ramach badań procesu percepcji barw m.in.: sformułował koncepcję „tetrady receptorowej” (rozwinięcie teorii Younga-Helmholtza); założył, że w siatkówce oka znajdują się cztery aparaty barwoczułe – różne rodzaje komórek receptorowych, powiązanych nerwowymi połączeniami bocznymi („komórki poziome”); trzy z nich miały zawierać po jednym rodzaju fotopigmentu (powstawanie barw chromatycznych)), a czwarty – ich mieszaninę (pobudzenia achromatyczne). przeprowadził (wraz z Kleitmannem) dokładne badania prędkości narastania intensywności różnych wrażeń chromatycznych; różnice między tymi prędkościami powodują wystąpienie w siatkówce efektów indukcji i powstawanie wrażenia barw, np. na wirującej czarno-białej tarczy Benhama), wykazał odrębność dwóch składowych cech barwy – jasności i nasycenia (np. po addytywnym zmieszaniu barw ich sumaryczna jasność jest większa, lecz czystość maleje).

Publikacje (wybór) Les tropismes W: Rapports et comptes rendu du VIe Congrès international de Psychologie (1909, 1910), L'Évolution de la mémoire (1910, 1918), Le Problème physiologique du sommeil (1913), Le Cerveau et la Pensée (1923), La Connaissance sensorielle et les problèmes de la vision (1926), La psychologie comme science du comportement et le behaviorisme. J. Psychol. (1927), Psychologie expérimentale (1927, 1939), Psychologie zoologique (1941), La Sensation, guide de la vie (1945), Autobiography. W: A History of Psychology in Autobiography ed. by E.G. Bohring et al., vol. 4 (1952), [redakcja] Vocabulaire de la psychologie 1951), De l'Actinie à l'Homme. Études de psychologie comparée, t. 1: Anticipation et mémoire. Bases de l'évolution psychique (1958), t. 2: De l'instinct animal au psychisme humain. Affectivité et conditionnement (1959)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Piéron – Bibliothèques Universitaires Paris Descartes, L'université Paris Descartes, zob. też Les bibliothèques (lista, mapka) publikacje na PubMed, Results: 1 to 20 of 31 Internet archive, results: 6 for: Henri Piéron Henri Piéron (1881–1964) w: ARCHIVES NATIONALES Paris Fontainebleau Pierrefitte-sur-Seine Henri Piéron na Bienvenidos a EcuRed Littman RA, Unbound MEDLINE Henri Piéron and French psychology: a comment on Professor Fraisse's note, Journal of the history of the behavioral sciences 7: 1971 Jul pg 261-8 Université Paris Descartes Centre Henri Piéron Institut De Psychologie

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Paryskiego Kategoria:Francuscy fizjolodzy Kategoria:Francuscy psycholodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni we Francji Kategoria:Zmarli w 1964