Gigantyczny Teleskop Magellana (GMT) – naziemny teleskop optyczny w budowie. Jego główne zwierciadło będzie składało się z siedmiu segmentów, każdy o średnicy 8,4 m, co pozwoli uzyskać rozdzielczość odpowiadającą pojedynczemu zwierciadłu o średnicy 24,5 m. Teleskop ten ma umożliwić obserwacje z rozdzielczością 10 razy lepszą niż Kosmiczny Teleskop Hubble’a. Koszt przedsięwzięcia wynosi prawie 1 miliard USD.
Projekt jest na wstępnym etapie budowy. W lipcu 2019 roku pięć z siedmiu segmentów głównego zwierciadła było już odlanych. Odlewanie siódmego rozpoczęto w 2023 roku.
Lokalizacja Teleskop zostanie wybudowany na wysokości 2514 m n.p.m. w Obserwatorium Las Campanas, w którym znajdują się obecnie Teleskopy Magellana. Miejsce to, położone w górach na terenie pustyni Atakama wyróżnia się bardzo małym zanieczyszczeniem powietrza i zanieczyszczeniem świetlnym jak i wysoką stabilnością atmosfery. Dzięki temu jest jednym z najlepszych miejsc na Ziemi do prowadzenia obserwacji astronomicznych.
Budowa teleskopu lewo|mały|Jedno ze zwierciadeł teleskopu GMT w laboratorium Steward Mirror Lab. mały|upright=1.7|Porównanie wielkości i budowy zwierciadeł największych obecnych i planowanych teleskopów. Gigantyczny Teleskop Magellana na dole diagramu. Teleskop będzie składał się z siedmiu największych w historii zwierciadeł, każde o średnicy 8,417 m. Jedno zwierciadło będzie znajdowało się w centrum, a sześć pozostałych symetrycznie wokół niego. Problemem w takim ułożeniu jest to, że sześć zewnętrznych zwierciadeł nie będzie miało osi symetrii, co oznacza konieczność użycia specjalnych metod szlifowania i testowania.
Każde zwierciadło tworzone jest z 17 ton szkła i po odlaniu musi stygnąć około pół roku, a następnie zostać oszlifowane z dokładnością do 20 nanometrów. Opracowanie i przetestowanie procedury szlifowania pierwszego zwierciadła (niesymetrycznego) trwało ponad 6 lat, zanim zaakceptowano ostateczny rezultat i zatwierdzono szlifowanie kolejnych. Obecnie, w związku z dopracowaniem procedur i przetestowaniu na pierwszym zwierciadle, proces trwa krócej. Wszystkie odlewane i szlifowane są na Uniwersytecie Arizony.
Teleskop będzie wykorzystywał optykę adaptatywną do poprawienia jakości obrazu.
Choć w zamierzeniu teleskop ma posiadać 7 zwierciadeł, może rozpocząć funkcjonowanie już przy 4.
Organizacje W skład korporacji budującej GMT wchodzą: Uniwersytet Harvarda Uniwersytet Chicagowski Carnegie Institution for Science Smithsonian Astrophysical Observatory Texas A&M University Uniwersytet Arizony Uniwersytet Stanu Arizona Uniwersytet Teksański w Austin Australijski Uniwersytet Narodowy Astronomy Australia Limited Korea Astronomy and Space Science Institute (KASI) The São Paulo Research Foundation (FAPESP)
Postęp prac 2005 – odlanie pierwszego zwierciadła. Styczeń 2012 – odlanie drugiego zwierciadła. Październik 2012 – ukończono szlifowanie pierwszego zwierciadła. Sierpień 2013 – odlanie trzeciego zwierciadła. Wrzesień 2015 – odlanie czwartego (centralnego) zwierciadła. 11 listopada 2015 – uroczystość wmurowania kamienia węgielnego. Listopad 2017 – odlanie piątego zwierciadła. Lipiec 2018 – rozpoczęto prace ziemne na miejscu budowy teleskopu. Czerwiec 2019 – ukończono szlifowanie drugiego zwierciadła. Wrzesień 2023 - rozpoczęto odlewanie siódmego zwierciadła
Zobacz też Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski Thirty Meter Telescope
Przypisy
Kategoria:Teleskopy optyczne w Chile Kategoria:Teleskopy podczerwone Kategoria:Obserwatoria astronomiczne w Chile