Henryk Węglowski (ur. 6 czerwca 1895 w Rzeszowie, zm. 19 maja 1942 w Dachau) – polski żołnierz, porucznik piechoty Wojska Polskiego, lekarz i działacz społeczny.
Życiorys Syn Piotra Węglowskiego i Marianny z Krogulskich. Uczęszczał do I Gimnazjum w Rzeszowie, działając równocześnie w skautingu, a następnie w Związku Strzeleckim. Od 1914 r. służył w Legionach Polskich. Po kryzysie przysięgowym wcielony do armii austriackiej. Brał udział w powstaniu śląskimTadeusz Ochenduszko (opr.), 350 rocznica powstania I Liceum w Rzeszowie – Leksykon internetowy nauczycieli i wychowanków, Kuratorium Oświaty w Rzeszowie; www.ko.rzeszow.pl/zalaczniki/dokumenty/2105200801.doc. W 1918 r. zgłosił się ochotniczo do 1 pułku piechoty Ziemi Rzeszowskiej1 Pułku Piechoty Ziemi Rzeszowskiej przeistoczył się w 17 Pułk Piechoty (II RP), gdzie pełnił funkcję dowódcy kompanii. Zwolniony z wojska w 1921 r. w stopniu porucznika.
Po zwolnieniu z wojska rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, a po ich ukończeniu powrócił do Rzeszowa i podjął praktykę lekarskąTablica pamiątkowa 17 pułku piechoty, https://web.archive.org/web/20140809220440/http://www.rzeszow.pl/miasto-rzeszow/historia/plenerowa-lekcja-historii-ulicami-rzeszowa/tablica-pamiatkowa-17-pulku-piechoty. Jego żona, Maria Węglowska, również była lekarką.
Działalność społeczna W czasie studiów w Krakowie był m.in. organizatorem Zrzeszenia Akademickich Kół Prowincjonalnych, jako przedstawiciel koła rzeszowskiegoStanisław Malawski, Akademicka młodzież ludowa w II Rzeczypospolitej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1974, s. 150.. W latach 1922–1924 pełnił funkcję prezesa Akademickiego Koła Rzeszowiaków w Krakowie. Angażował się w tworzenie ruchu skautowskiego na ziemi sandomierskiejAdam F. Baran, Skauting na ziemi sandomierskiej (1912–1920), Wydawn. Diecezjalne 1998, s. 16.. Po powrocie do Rzeszowa brał udział we władzach Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”Ziemia Rzeszowska – czasopismo narodowe, 1926 nr 12.. W 1933 roku został mianowany Komendantem Powiatowym Związku Strzeleckiego w RzeszowieZbigniew K. Wójcik, Rzeszów w latach drugiej wojny światowej: okupacja i konspiracja 1939–1944–1945, Instytut Europejskich Studiów Społecznych 1998, s. 21.. Funkcje pełnił do 1936 roku. Od 1934 roku był członkiem zarządu, a następnie prezesem Związku Legionistów Polskich. Od 1935 roku był członkiem Komitetu Rozbudowy Miasta Rzeszowa.
Działalność polityczna i samorządowa Jako działacz rzeszowskiego BBWR był członkiem Rady Miejskiej (1927 – IX 1936), członkiem Zarządu Miejskiego (1927–1935), ławnikiem w Radzie Miejskiej (1935–1936), członkiem Tymczasowego Zarządu Powiatowego (1928–1930), członkiem Tymczasowej Rady Powiatowej (1930–1933), członkiem Rady Powiatowej (1933–1937). Brał udział w tworzeniu Obozu Zjednoczenia Narodowego – w 1937 roku wszedł w skład Zarządu Miejskiego OZN w RzeszowieRes Historica z. 8 (Wydawnictwo UMCS 1999), Tyt. nr 8 : Józef Piłsudski i piłsudczycy, s. 116..
Aresztowanie i śmierć We wrześniu 1939 roku został schwytany przez Niemców wśród uciekających na Węgry. „Po długich badaniach i ścisłym odosobnieniu” został osadzony w więzieniu m.in. w „szlacheckiej celi”Franciszek Kotula, Czy były próby utworzenia proniemieckiego rządu polskiego po klęsce wrześniowej [w:] Najnowsze dzieje Polski: Materiały i studia z okresu II wojny światowej, Tom 3, Państwowe Wydawn. Naukowe 1959, s. 79.. Zginął 19 maja 1942 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Dachau.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (2 sierpnia 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (16 marca 1934) „za obywatelską działalność na polu bezpieczeństwa publicznego”. Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
Przypisy
Bibliografia Narodowe Archiwum Cyfrowe – Zdjęcia Henryka Węglowskiego, komendanta powiatowego Związku Strzeleckiego w Rzeszowie . Archiwum dr. Henryka Węglowskiego (1894–1942; legionista, społecznik), Archiwum Państwowe w Rzeszowie . Biuletyn Informacyjny Archiwum Państwowego. 1989, nr 3, s. 44–45. Encyklopedia Rzeszowa. – Rzeszów, 2004.
Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie rad powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Towarzystwa „Sokół” Kategoria:Członkowie Związku Legionistów Polskich Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzeszowie Kategoria:Ławnicy gmin miejskich II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary KL Dachau Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Polskie ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych Kategoria:Powstańcy śląscy Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1942