thumb|Pomnik Powstania Warszawskiego wzniesiony z inicjatywy członków Związku Powstańców Warszawskich thumb|Fragment wystawy multimedialnej o powstaniu warszawskim w siedzibie przy ul. Długiej 22 Związek Powstańców Warszawskich – stowarzyszenie kombatanckie zrzeszające uczestników powstania warszawskiego z siedzibą przy ul. Długiej 22 w Warszawie.
Historia Związek został założony przez komitet założycielski składający się z 21 uczestników powstania. Został zarejestrowany 30 listopada 1989 roku w Rejestrze Stowarzyszeń prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Warszawie, VII Wydział Cywilny i Rejestrowy pod numerem 593. Wkrótce połączył się ze Stowarzyszeniem Żołnierzy Powstania Warszawskiego, powstałym w 1989 roku na bazie Zespołu Środowisk Ruchu Oporu, działającym przy Warszawskim Okręgu Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.
Cele, struktura i władze Zgodnie z obecnie obowiązującym statutem, uchwalonym przez Walne Zebranie Delegatów Związku w dniu 23 marca 1991 roku, ze zmianami uchwalonymi przez Walne Zebranie Delegatów w dniu 21 listopada 1994 roku, celami związku są:
„utrzymywanie więzów przyjaźni, organizowanie pomocy i opieki nad powstańcami warszawskimi i ich rodzinami badanie, upowszechnianie i utrwalanie historii Powstania Warszawskiego reprezentowanie interesów członków Związku wobec władz i społeczeństwa”.
Jednostkami organizacyjnymi ZWP są środowiska, zrzeszające żołnierzy poszczególnych oddziałów powstańczych oraz koła terenowe. W 2014 roku związek posiadał 10 kół terenowych: w Bielsku-Białej, Bydgoszczy, Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Katowicach, Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim, Poznaniu, Szczecinie i Zielonej Górze. Ponadto istnieje 35 środowisk powstańczych.
Władze ZPW stanowią: Walny Zjazd Delegatów, Zarząd Główny składający się z 9–15 członków Prezydium wybranych przez Walne Zebranie Delegatów oraz prezesów wszystkich kół środowiskowych i terenowych, Główna Komisja Rewizyjna, oraz Główny Sąd Koleżeński.
W 2014 roku w skład Zarządu Głównego i jego Prezydium wchodzili: Prezes Zarządu Głównego: gen. Zbigniew Ścibor-Rylski (zm. 2018) Wiceprezes Zarządu Głównego, sekretarz: Zbigniew Galperyn (zm. 2021) Wiceprezesi Zarządu Głównego: Edmund Baranowski (zm. 2020), Halina Jędrzejewska (zm. 2025) Skarbnik: Eugeniusz Tyrajski (zm. 2019) Członkowie Prezydium: Wojciech Barański (zm. 2016), Ryszard Boreński (zm. 2018), Jerzy Broszkiewicz (zm. 2018), Tytus Karlikowski (zm. 2019), Jolanta Kolczyńska (zm. 2022), Mirosław Lisek (zm. 2014), Tadeusz Różycki i Jerzy Turzewski (zm. 2020).
W 2024 roku w skład Prezydium Zarządu wchodzili: Halina Jędrzejewska – prezes (zm. 31.07.2025) Jerzy Substyk – wiceprezes (zm. 31.05.2026) Janusz Maksymowicz – wiceprezes (prezes od 24.10.2025) Bogdan Bartnikowski – skarbnik/wiceprezes Jan Antoni Witkowski (członek Prezydium/Zarządu od 2026)
Organizacja nie prowadzi działalności gospodarczej ani odpłatnej działalności pożytku publicznego. Związek finansuje swoją działalność z darowizn i dotacji. Związek jest organizacją pożytku publicznego od 2004 roku.
Honorowi członkowie Hanna Gronkiewicz-Waltz − prezydent m.st. Warszawy (2010) Jan Ołdakowski − dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego (2010) Ewa Malinowska-Grupińska − przewodnicząca Rady m.st. Warszawy (2014)
Inicjatywy związku thumb|Medal pamiątkowy z okazji 70. rocznicy Powstania Warszawskiego wyemitowany przez Związek Powstańców Warszawskich 1 sierpnia 2014 roku i przyznawany żyjącym powstańcom Członkowie związku byli inicjatorami i fundatorami m.in. poniższych przedsięwzięć: budowa pomnika Powstania Warszawskiego (1989) emisja wielu medali pamiątkowych (wiele z nich przez oddział bydgoski): kpt. Jacek Wyszogrodzki „Janusz”. Projekt i wykonanie: Stanisława Wątróbka-Frindt (1992) 50. rocznica Powstania Warszawskiego. Projekt i wykonanie: Stanisława Wątróbka-Frindt (1994) ppłk dr Leon Strehl „Feliks”. Projekt i wykonanie Robert Kotowicz (1996) zdobycie PAST-y. Projekt i wykonanie: Robert Kotowicz (1997) ppłk Kazimierz Krzyżak „Kartuz”. Projekt i wykonanie: Hanna Roszkiewicz (1997) zdobycie Kościoła Św. Krzyża (1998) 60. rocznica Powstania Warszawskiego. Projekt i wykonanie: Robert Kotowicz (2004) fundacja (wspólnie z Instytutem Papieża Jana Pawła II) pomnika ks. Jana Twardowskiego (2013) wybicie medalu pamiątkowego z okazji 70. rocznicy powstania warszawskiego i przyznanie go 1 sierpnia 2014 roku około 3300 żyjącym uczestnikom powstania oraz około 400 osobom szczególnie zasłużonym w upamiętnianiu Powstania oraz dla środowisk uczestników Powstania honorowy patronat nad akcją „70 sekund dla powstania w 70. rocznicę” (2014) Zarząd Główny Związku Powstańców Warszawskich jest wydawcą książek o tematyce związanej z powstaniem warszawskim, m.in.:
Związek jest wydawcą czasopisma „Powstaniec Warszawski. Biuletyn Informacyjny Związku Powstańców Warszawskich”.
Wystawa w siedzibie Związku W 2022 roku w siedzibie związku otwarto nową multimedialną wystawę poświęconą powstaniu warszawskiemu.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa „Powstaniec Warszawski. Biuletyn Informacyjny Związku Powstańców Warszawskich“ w Mazowieckiej Bibliotece Cyfrowej
Kategoria:Organizacje kombatanckie Kategoria:Organizacje pożytku publicznego Kategoria:Powstanie warszawskie