H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych – przedsiębiorstwo produkujące pojazdy szynowe założone w 1920 w Poznaniu. W 1997 spółka przyjęła obecną nazwę i weszła w skład grupy H. Cegielski – Poznań, a od 2010 jej wyłącznym akcjonariuszem i właścicielem jest Agencja Rozwoju Przemysłu.

Historia thumb|Wnętrze Fabryki Wagonów i Parowozów Fabryka powstała w 1920 jako część zakładów H. Cegielski Towarzystwo Akcyjne i już w 1921 rozpoczęła produkcję wagonów towarowych. Początkowo były to węglarki kryte i wagony do przewozu szyn, a następnie także wagony specjalne, m.in. pocztowe oraz chłodzone suchym lodem.

W 1926 fabrykę opuścił pierwszy ciężki parowóz towarowy serii Ty23. Do 1932 powstały 164 sztuki tej lokomotywy. W 1927 natomiast na zamówienie Ministerstwa Komunikacji zaprojektowany został pierwszy całkowicie polski parowóz OKl27. Do 1933 wybudowano 122 jego egzemplarze.

Pod koniec lat 20. XX wieku tabor kolejowy stanowił produkcję pierwszoplanową zakładów. W 1928 uruchomiono budowę wagonów osobowych, a w 1930 fabrykę opuścił ich 100. egzemplarz. Zakłady wykonały także na specjalne zamówienie 10 wagonów restauracyjnych dla Paryża.

W 1930 Ministerstwo Komunikacji zamówiło w Zakładach Mechanicznych Hipolita Cegielskiego 9 parowych wagonów motorowych, które zbudowano rok później. W 1934 skonstruowano pierwszą Luxtorpedę, a w 1936 pierwsze wagony sterownicze i doczepne dla jednostek elektrycznych. W 1937 powstały cztery lekkie elektrowozy EL.200 dla Warszawskiego Węzła Kolejowego oraz 10 wagonów tramwajowych dla Poznańskiej Kolei Elektrycznej.

Podczas II wojny światowej zakłady zostały przejęte przez niemiecki koncern zbrojeniowy Deutsche Waffen und Munitionsfabriken, nosiły nazwę DWM Posen i produkowały tabor na potrzeby III Rzeszy. 22 stycznia 1945 Niemcy opuścili fabrykę ewakuując cenniejsze obrabiarki i inne urządzenia, a 28 stycznia została ona ponownie zajęta, tym razem przez wojenną administrację radziecką. 8 lutego Zakłady Cegielskiego zostały przekazane Tymczasowemu Zarządowi Państwowemu.

W 1946 utworzono Zakłady Przemysłu Metalowego H. Cegielski Poznań, a działająca w ich ramach fabryka taboru przyjęła nazwę Fabryka Wagonów. Do 1950 zbudowano w niej ponad 500 wagonów na potrzeby PKP, a w latach 1950–1960 wyprodukowano 2846 wagonów różnych typów dla ZSRR.

Na początku lat 60. zakłady wykonały krótką serię spalinowych wagonów silnikowych serii SN80. W 1967 producent został przemianowany na Fabrykę Lokomotyw i Wagonów i rozpoczął budowę prototypowych spalinowozów typu 301D, a trzy lata później uruchomiono produkcję seryjną lokomotyw serii SP45. W latach 1975–1977 w fabryce zbudowano dwa prototypowe spalinowozy serii SP47, a w latach 1974–1985 konstruowano lokomotywy serii SU46.

W 1977 produkcja spalinowozów została wstrzymana na rzecz elektrowozów. Do 1992 zakłady budowały lokomotywy serii ET41, EU07 i EM10.

W 1995 zakłady przekształcono w spółkę akcyjną, a w 1997 w ramach reorganizacji na bazie Fabryki Lokomotyw i Wagonów powstała niezależna spółka H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. z o.o. należąca do grupy H. Cegielski – Poznań S.A.

26 marca 2010 Agencja Rozwoju Przemysłu przejęła 100% udziałów spółki, stając się tym samym jej wyłącznym właścicielem.

W kwietniu i wrześniu 2015 Przewozy Regionalne sprzedały łącznie 20 EN57 spółce Polski Tabor Szynowy. Jednostki te zostały następnie zmodernizowane przez FPS.

27 lutego 2018 PKP Intercity podpisało z Fabryką Pojazdów Szynowych umowę na dostawę 55 wagonów osobowych z opcją na dodatkowe 26 wagonów.

3 lipca 2024 roku Grzegorz Kucia został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu Fabryki Pojazdów Szynowych.

17 października 2025 roku Jerzy Woliński został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu Fabryki Pojazdów Szynowych.

1 sierpnia 2026 roku Piotr Wasilewski został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu Fabryki Pojazdów Szynowych.

W tym samym miesiącu spółka podpisała z PKP Intercity największy w swojej historii kontrakt na dostawę 300 nowych wagonów pasażerskich, z opcją rozszerzenia zamówienia o dodatkowe 150 sztuk.

Działalność Oferta Zakłady oferują: produkcję nowych wagonów osobowych i sypialnych do komunikacji międzynarodowej z prędkością do 200 km/h oraz przystosowanych do zmiany rozstawu szyn 1435/1520 mm, produkcję tramwajów, produkcję wózków z rodziny 25AN, remonty, naprawy i modernizacje pojazdów szynowych, w tym modernizacje EZT serii EN57, inne usługi, takie jak produkcja stalowych i aluminiowych konstrukcji spawanych oraz kompletnych pudeł wagonów, szynobusów i tramwajów czy malowanie pojazdów szynowych i konstrukcji metalowych.

Zestawienie wyprodukowanych pojazdów thumb|Pierwszy parowóz wybudowany w HCP – Ty23 thumb|Pierwszy całkowicie polski parowóz – OKl27

thumb|HCP 303E thumb|Wagon parowy serii PCix z 1931 thumb|Wagon silnikowy serii SN80 thumb|Wagon standardu Z2 typu 144Aa thumb|Wagon standardu Z1 typu 407A thumb|Tramwaj 123N Typ Seria Lata produkcji Liczba sztuk Uwagi Źródła Lokomotywy parowe – Ty23 1926–1932 164 – OKl27 1928–1933 122 – Pu29 1931 3 – OKz32 1934–1936 25 – Ty37 1937–1938 27 przedwojenna produkcja zakładów HCP na potrzeby PKP 1940–1941 10 produkcja zakładów DWM Posen na potrzeby III Rzeszy – Ty42 1943–1945 367 produkcja zakładów DWM Posen na potrzeby III Rzeszy 1945–1946 83 powojenna produkcja zakładów HCP na potrzeby PKP – Ty45 1946–1951 łączna produkcja 448 sztuk w zakładach HCP i Fablok – Pt47 1948–1951 60 – TKt48 1950–1952 łączna produkcja 91 sztuk w zakładach HCP i Fablok – Ty51 1953–1958 232 Lokomotywy spalinowe 301D – 1967 1 prototyp nieodebrany przez PKP 301Da SP45 1968 1 prototyp 301Db SP45 1970–1976 265 303D SU46 1974–1977 52 302D SP47 1975–1977 2 prototypy 301Dc – 1977 3 eksport do Libanu 303D SU46 1985 2 rekonstrukcja z zachowaniem typu Lokomotywy elektryczne – EL.200 1937 4 203E ET41 1977–1983 200 303E EU07 1983–1992 242 405E EM10 1990–1991 4 prototypy Elektryczne zespoły trakcyjne – E-91 1936–1939 łączna produkcja wagonów doczepnych do 76 zespołóww zakładach HCP i Zieleniewskiego Hybrydowe zespoły trakcyjne 227M FPS Plus 2023 1 Jednostka dwuczłonowa 228M FPS Plus 2024 1 Jednostka trójczłonowa Wagony silnikowe – PCix 1931 10 Luxtorpeda SBx 1934–1939 21 5M SN80 1961–1964 13 Wagony osobowe – Gmx 1928 5 – – 1928–1930 10 wagony restauracyjne dla Paryża – Chxz 1928–1939 70 – Chrz 1930–1938 130 – Churz 1934, 1939 35 23W Chxz 1946–1950 486 11A12A13A – 1948–1950 25 – – 1950–1960 2846 wagony różnych typów dla ZSRR 14A – 1954 1 prototyp 1F2F3F – 1954–1957 182 43A – 1957–1962 101A – 1962–1964 102A – 1964–1965 104A – 1964–1965 80 112Ad112Af – 1967–1969 130 110A – 1969 prototypy 111A – 1969–19711977–1978 110A – 1971–19731976–1977 113A – 1972 1 prototyp 1974–1976 230 104A – 1978 100 134Aa Bcdn 1988 2 prototypy 134Ab Bcdmnu 1991–1992 12 139A Admnu 1991–1993 17 136A Bdmnu 1991–1994 44 145A Admnu 1994 8 144A Bdmnu 1994–1995 23 144Aa Bdimnu 1995 2 145Ab Ademnu 1996 10 152A Adhmnu 1997–1998 15 154A Bdhmnu 1998–1999 10 154Aa Bdhmnu 1999–2003 30 145Ac Ademnu 2000 2 305Ab S 2000 1 prototyp 152Aa Adhmnu 2000, 2003 9 305Ad WLABdmnu 2004 10 305Ad2 – 2008 2 wagony z możliwością wymiany wózków 1435/1520 mm dla BCz 158A – 2010–? 7 159A – 2010–? 16 156A – 2012–? 7 156A (pierw. 166A) – 2013 4 156A (pierw. 167A) – 2014 8 158A (pierw. 164A) – 4 159A (pierw. 165A) – 2014–2015 9 157Aa – 2 407A – 2 Tramwaje – – 1937 10 wagony dla Poznańskiej Kolei Elektrycznej 115N – 1995 1 przebudowa 2 wagonów 105N na tramwaj dwuprzegubowy 123N – 2006–2007 30 118N – 2007 1 prototyp

Prezentacje na targach thumb|Wagon 156A na targach Trako 2013 thumb|Stoisko przedsiębiorstwa na targach Trako 2015 Rok Targi Tabor Źródła 1961 30. Międzynarodowe Targi Poznańskie Spalinowy wagon silnikowy SN80-01 1968 37. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa typu 301Da 1971 40. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa SP45-008 1973 42. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa SP45-071 1974 wystawa w Turynie Lokomotywa spalinowa SP45-134 1975 44. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa SP45-177 1976 45. Międzynarodowe Targi Poznańskie Lokomotywa spalinowa SP47-001 1994 66. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 145A 1995 67. Międzynarodowe Targi Poznańskie Prototypowy tramwaj typu 115N 1996 68. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 145Ab 1998 70. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 152A II Międzynarodowe Targi Kolejnictwa „Kolej” w Bydgoszczy Wagon osobowy typu 154A 2000 72. Międzynarodowe Targi Poznańskie Prototypowy wagon osobowy typu 305Ab 2001 73. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 154Aa 2004 76. Międzynarodowe Targi Poznańskie Wagon osobowy typu 305Ad 2007 79. Międzynarodowe Targi Poznańskie Prototypowy tramwaj typu 118N Puma Trako Prototypowy tramwaj typu 118N Puma 2008 Transporta Prototypowy tramwaj typu 118N Puma i wagon osobowy Z1 InnoTrans Prototypowy tramwaj typu 118N Puma 2009 Trako Wagon osobowy typu 158A 2013 Trako Wagony osobowe typu 156A i 166A 2017 Trako Wagon osobowy typu 144A i EZT EN57FPS2019Trako Zmodernizowane wagony dla PKP IC oraz wózek do jazdy z prędkością 200 km/h2021Trako Prezentacja HZT FPS Plus 227m-001https://kurier-kolejowy.pl/aktualnosci/38895/fps-h-cegielski-zaprezentowala-na-trako-prototyp-hybrydowego-zespolu-trakcyjnego.html.2024InnoTrans Zmodernizowany wagon Z1B dla PKP IC

Nagrody i wyróżnienia 1994 – Złoty Medal na 66. Międzynarodowych Targach Poznańskich dla wagonu 145A 1998 – Złoty Medal na 70. Międzynarodowych Targach Poznańskich dla wagonu 152A 1998 – Grand Prix na II Międzynarodowych Targach Kolejnictwa „Kolej” w Bydgoszczy dla wagonu 154A 2004 – Złoty Medal na 76. Międzynarodowych Targach Poznańskich dla wagonu 305Ad

Przypisy

Kategoria:H. Cegielski – Poznań Kategoria:Producenci taboru kolejowego w Polsce Kategoria:Przedsiębiorstwa w Poznaniu Kategoria:Przedsiębiorstwa założone w Polsce w 1920 Kategoria:Wilda