Gleby inicjalne skaliste – typ gleby w systematyce gleb Polski. Obejmuje on najbardziej pierwotne gleby stanowiące stadium przejściowe pomiędzy litą skałą a lepiej ukształtowanymi glebami.
Charakterystyka
Położony na litej lub spękanej skale (bezwęglanowej, węglanowej lub gipsowej) płytki poziom organiczny nie przekracza 10 cm miąższości.
Typową sekwencją poziomów glebowych jest O-R lub O-Rca, gdzie (patrząc od powierzchni): O - poziom organiczny R - podłoże skalne (lita skała) Rca - lita skała zawierająca węglany Poziom organiczny zazwyczaj składa się z próchnicy typu modermor i ma odczyn kwaśny (pH w wodzie <5).
Gleby inicjalne skaliste występują na powierzchni wychodni skalnych zazwyczaj na obszarach górskich i wyżynnych. Są one powszechne w górach powyżej górnej granicy lasu. Utwory te są często "odmładzane" przez procesy morfogenetyczne (erozję).
W systematyce gleb Polski Gleby inicjalne skaliste są nowo-powstałym typem w systematyce gleb Polski z 2011 r. dzielącym się na dwa podtypy. Rząd 1. Gleby inicjalne (I) Typ 1.1. Gleby inicjalne skaliste (IS) Podtyp 1.1.1 Gleby inicjalne skaliste bezwęglanowe - litosole (ISbe) Podtyp 1.1.2 Rędziny inicjalne skaliste (ISre)
Podtypy Gleby inicjalne skaliste bezwęglanowe - litosole – kilkucentymetrowy kwaśny poziom organiczny leży na skałach bezwęglanowych (granitach, piaskowcach, kwarcytach itp.). Sekwencja poziomów: O-R. Rędziny inicjalne skaliste – analogiczne do litosoli, lecz leżą na skałach węglanowych (wapienie, dolomity) lub siarczanowych (gipsy). Płytki poziom organiczny może być kwaśny. Sekwencja poziomów: O-Rca na węglanach, O-Rcs na siarczanach.
Bibliografia
Inicjalne