Wacław Kryński h. Przeginia (ur. 8 sierpnia 1898 w Radomiu, zm. 12 lipca 1980 w Toruniu) – polski inżynier rolnik, major kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 8 sierpnia 1898 roku w Radomiu, w wielodzietnej rodzinie Adama i Anny z Majewskich. Do 1914 uczęszczał do gimnazjum w Lubartowie. W 1915 roku uciekł z rodzinnego domu z bratem Zygmuntem i 8 sierpnia tego roku wstąpił do I Brygady Legionów Polskich. Wcielony do sekcji, gdzie awansuje na dowódcę. W 1917 roku, po kryzysie przysięgowym, działał w Polskiej Organizacji Wojskowej pod przybranym nazwiskiem „Ciesiński” oraz pracował jako praktykant rolny w majątku Szczuchnia.

W listopadzie 1918 roku został przyjęty do Wojska Polskiego i jako podchorąży przydzielony do 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. W jego szeregach walczył na wojnie z bolszewikami, Został ranny pod Mińskiem Litewskim. W 1921 roku złożył maturę w gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie. W tym samym roku został odznaczony krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a także czterokrotnie Krzyżem Walecznych. 16 listopada 1923 roku został przemianowany z dniem 1 listopada 1923 roku na oficera zawodowego w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1920 i 32. lokatą w korpusie oficerów jazdy. 2 kwietnia 1929 roku został awansowany na rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów kawaleriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 3 kwietnia 1929 roku, s. 107. Rocznik oficerów kawalerii 1930, Główna Drukarnia Wojskowa, nakładem Przeglądu Kawaleryjskiego, Warszawa 1930, s. 11, 86.. 20 września 1930 roku został przeniesiony do Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych, marszałka Polski Józefa PiłsudskiegoDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 298., a latach 1932–1935 był jego adiutantem ds. specjalnych.

W 1931 roku wespół z pułkownikiem Janem Karczem opracował „Zarys Historii Wojennej 1-go pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego”.

W 1934 roku został przeniesiony do Szkoły Podchorążych dla Podoficerów w Bydgoszczy na stanowisko dowódcy szwadronu szkolnegoDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 263.. Na majora został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 w korpusie oficerów kawalerii. W 1937 roku objął dowództwo dywizjonu kawalerii KOP „Niewirków” w Niewirkowie koło Równego.

Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 roku wycofuje się na zachód i 28 września dołącza do Podlaskiej Brygady Kawalerii. Za przedarcie się dyonu z Niewirkowa do Podlaskiej Brygady Kawalerii oraz bohaterstwo w bitwie bitwie pod Kockiem zostaje uhonorowany przez gen. Franciszka Kleeberga Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari. Order ten został mu doręczony dopiero po wojnie w 1969 roku (przesłany został pocztą przez władze komunistyczne). Po przegranej bitwie trafia do niewoli i zostaje osadzony w Oflagu VII A w Murnau.

Po wyzwoleniu obozu w kwietniu 1945 roku udał się do Włoch. W czerwcu tego roku został przydzielony do 6 pułku pancernego „Dzieci Lwowskich”. W latach 1946–1947 był zastępcą dowódcy 25 pułku Ułanów Wielkopolskich w Anglii.

W październiku 1946 roku powrócił do Polski. W Gdańsku, po 8 latach rozstania, spotkał się z żoną. Przeprowadził się wraz z rodziną do Torunia i rozpoczął pracę w rolnictwie (cukrownictwo potem melioracja). Ukończył studia rolnicze w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie i uzyskał dyplom inżyniera rolnika. Do emerytury zajmował stanowisko głównego specjalisty do spraw zagospodarowania pomelioracyjnego łąk i pastwisk. Należał do Związku Zawodowego Pracowników Rolnych oraz pracował aktywnie w NOT, w Stowarzyszeniu Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych. Zmarł 12 lipca 1980 roku w Toruniu i został pochowany na toruńskim cmentarzu św. Jerzego.

W 1925 roku poślubił Heleną Bogusławską (herbu Jastrzębiec), z którą miał dwie córki: Annę Teresę (ur. 20 stycznia 1927) i Ewę (ur. 27 stycznia 1931).

Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari (za kampanię wrześniową 1939 r.) Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2971 (30 czerwca 1921)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 28 z 16 lipca 1921 roku, poz. 1113. Krzyż Niepodległości (2 sierpnia 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1938) „za zasługi w służbie Korpusu Ochrony Pogranicza”. Srebrny Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Srebrny Medal za Długoletnią Służbę Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Odznaka za Rany i Kontuzje Państwowa Odznaka SportowaNa podstawie fotografii . Odznaka Strzelecka Odznaka 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego Złota Odznaka Honorowa NOT Srebrna Odznaka Honorowa NOT Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, 30 grudnia 1932) Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)

Upamiętnienie 20 czerwca 2013 roku radni miasta Torunia, uchwalili nadanie nazwy ulicy imienia majora Wacława Kryńskiego.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Tadeusz Łaszczewski, Wacław Kryński .

Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Jeńcy Oflagu VII A Murnau Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli niemieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Radomiu Kategoria:Majorowie kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Niewirków Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Legionowym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Strzelecką Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Państwową Odznaką Sportową Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego Kategoria:Oficerowie 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich Kategoria:Oficerowie kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Pochowani na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polscy inżynierowie rolnictwa Kategoria:Przeginiowie Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kockiem (1939) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1980 Kategoria:Żołnierze KOP w kampanii wrześniowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)