Wybory powszechne w Bośni i Hercegowinie w 2014 roku – wybory przeprowadzone 12 października 2014, w których uprawnieni do głosowania obywatele Bośni i Hercegowiny dokonali elekcji na 4-letnią kadencję członków Prezydium oraz Izby Reprezentantów, a także przedstawicieli organów władzy na szczeblu federacyjnym i kantonalnym.

Centralna Komisja Wyborcza Bośni i Hercegowiny ogłosiła oficjalne wyniki głosowania 15 dni po przeprowadzeniu wyborów, tj. 27 października, a 6 dni później, po powtórnym przeliczeniu głosów zmieniła rezultaty w 17 okręgach wyborczych. Ostatecznie potwierdzone wyniki zostały opublikowane w dniu 10 listopada.

Informacje ogólne Uprawnionych do wzięcia udziału w głosowaniu było 3 278 908 osób, w tym 42 139 za granicą. Utworzonych zostało łącznie 5 401 stałych obwodów głosowania oraz 270 zespołów umożliwiających oddanie głosu poza obwodem.

Mieszkańcy Dystryktu Brczko wyrażający chęć uczestnictwa w wyborach mieli obowiązek uprzedniej rejestracji w spisie wyborców jednej z dwóch federacji. Spośród 45 317 osób, 24 789 (54,70%) zarejestrowano w Federacji Bośni i Hercegowiny, a 20 528 (45,30%) – w Republice Serbskiej. Ostatecznie w spisie wyborców ujęto 2 037 076 osób zarejestrowanych w Federacji BiH (tj. 62,13% ogółu) oraz 1 241 832 w Republice Serbskiej (37,87%).

Głosujący wybrali 518 przedstawicieli – 3 członków Prezydium, 42 posłów Izby Reprezentantów (30 mandatów bezpośrednich i 12 kompensacyjnych), 98 posłów Izby Reprezentantów Federacji BiH (73 mandaty bezpośrednie i 25 kompensacyjnych), Prezydenta i 2 Wiceprezydentów Republiki Serbskiej, 83 posłów Zgromadzenia Narodowego (63 mandaty bezpośrednie i 20 kompensacyjnych) oraz 289 członków parlamentów kantonalnych. Łącznie, spośród 518 mandatów do obsadzenia, 47 zostało przyznanych z zastosowaniem metody kompensacyjnej. W podziale mandatów bezpośrednich uczestniczyły komitety, które przekroczyły próg 3% głosów w danym okręgu wyborczym, zaś w dystrybucji mandatów kompensacyjnych – komitety z wynikiem przynajmniej 3% w skali federacji.

Do startu w wyborach zarejestrowanych zostało 7 748 kandydatów – 4 472 mężczyzn (58%) i 3 276 kobiet (42%) – reprezentowanych przez 50 partii politycznych, 24 koalicje i 24 komitety kandydatów niezależnych.

Wybory do Prezydium Bośni i Hercegowiny

Obywatele głosujący na terytorium Federacji Bośni i Hercegowiny (okręg wyborczy nr 701/702) wybierają boszniackiego i chorwackiego przedstawiciela Prezydium (każdy uczestniczący w wyborach może oddać tylko jeden głos w obrębie boszniacko-chorwackiej karty do głosowania), zaś mieszkańcy Republiki Serbskiej (okręg wyborczy nr 703) – członka serbskiego. Wyborcy w Dystrykcie Brczko głosują natomiast na kandydatów z Federacji Bośni i Hercegowiny bądź Republiki Serbskiej, po uprzedniej rejestracji na liście wyborców.

Boszniak, Chorwat i Serb z największą liczbą głosów zostają reprezentantami swoich konstytucyjnych grup etnicznych w trzyosobowym organie pełniącym funkcję głowy państwa. Trzej zaprzysiężeni członkowie Prezydium wybierają następnie spośród siebie Przewodniczącego, który piastuje to stanowisko przez 8 miesięcy, po czym przekazuje je kolejnemu przedstawicielowi tego gremium.

Kandydaci

Boszniacki członek Prezydium Džebrail Bajramović (SD BiH) Mustafa Cerić (niezależny) Bakir Hadžiomerović (SDP) Sefer Halilović (BPS) Bakir Izetbegović (SDA) Mirsad Kebo (niezależny) Fahrudin Radončić (SBB) Emir Suljagić (DF) Halil Tuzlić (niezależny) Adil Žigić (niezależny)

Chorwacki członek Prezydium Živko Budimir (SPiP) Dragan Čović (HDZ BiH) Anto Popović (DF) Martin Raguž (HDZ 1990)

Serbski członek Prezydium Željka Cvijanović (koalicja SNSD + DNS + SP) Mladen Ivanić (koalicja Savez za promjene: SDS + SNS) Goran Zmijanjac (SPP)

Wyniki + Podsumowanie wyników w wyborach do Prezydium Bośni i Hercegowiny w 2014 roku Kandydat Partia Federacja Bośni i Hercegowiny Republika Serbska Głosy % listyboszniackiej % listychorwackiej Głosy % listyserbskiej Bakir Izetbegović SDA247 23532,87% Fahrudin Radončić SBB201 45426,78% Dragan Čović HDZ BiH128 05352,20% Emir Suljagić DF114 33415,20% Martin Raguž HDZ 199094 69538,61% Bakir Hadžiomerović SDP75 36910,02% Sefer Halilović BPS66 2308,80% Mustafa Cerić niezależny33 8824,50% Živko Budimir SPiP15 3686,27% Anto Popović DF7 1792,93% Džebrail Bajramović SD BiH5 0410,67% Mirsad Kebo niezależny3 8930,52% Halil Tuzlić niezależny3 1620,42% Adil Žigić niezależny1 6370,22% Mladen Ivanić SDS, SNS317 79948,70% Željka Cvijanović SNSD, DNS, SP310 86747,64% Goran Zmijanjac SPP23 9363,67% Razem 997 532 100,00% 100,00% 652 602 100,00% Razem głosów oddanych (FBiH): 1 080 907 (w tym ważnych: 997 532 [92,29%]; nieważnych: 83 375 [7,71%]), frekwencja: 53,06% Razem głosów oddanych (RS): 706 554 (w tym ważnych: 652 602 [92,36%]; nieważnych: 53 952 [7,64%]), frekwencja: 56,90% Razem głosów oddanych: 1 787 461 (w tym ważnych: 1 650 134 [92,32%]; nieważnych: 137 327 [7,68%]), frekwencja: 54,51% Źródło: Izbori.ba

Bakir Izetbegović (Boszniak), Dragan Čović (Chorwat), Mladen Ivanić (Serb).

Wybory do Zgromadzenia Parlamentarnego Bośni i Hercegowiny

Izba Reprezentantów

Do 42-osobowej izby parlamentu wybranych zostaje 28 przedstawicieli z Federacji Bośni i Hercegowiny oraz 14 z Republiki Serbskiej. W podziale mandatów uczestniczą jedynie komitety, które przekroczyły próg 3% głosów (w danym okręgu lub w całej federacji). Na całkowitą liczbę mandatów składają się mandaty bezpośrednie uzyskane w poszczególnych okręgach wyborczych – pięciu w Federacji BiH (21 mandatów bezpośrednich) oraz trzech w Republice Serbskiej (9 mandatów bezpośrednich), a także mandaty kompensacyjne, przyznawane na podstawie zbiorczych wyników w skali federacji (7 w Federacji BiH i 5 w Republice Serbskiej).

Okręgi wyborcze thumb|240px|Podział administracyjny Bośni i Hercegowiny na kantony Federacji Bośni i Hercegowiny (I–X) oraz regiony Republiki Serbskiej (1–7), z wyszczególnieniem Dystryktu Brczko (a)

Okręg wyborczy nr 511 (Kanton uńsko-sański [I] i Kanton dziesiąty [X]) – 3 mandaty bezpośrednie, maksymalnie 8 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 512 (Kanton hercegowińsko-neretwiański [VII] i Kanton zachodniohercegowiński [VIII]) – 3 mandaty bezpośrednie, maksymalnie 8 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 513 (Kanton bośniacko-podriński [V] i Kanton sarajewski [IX]) – 4 mandaty bezpośrednie, maksymalnie 9 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 514 (Kanton zenicko-dobojski [IV] i Kanton środkowobośniacki [VI]) – 6 mandatów bezpośrednich, maksymalnie 11 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 515 (Kanton posawski [II], Kanton tuzlański [III] i Dystrykt Brczko [a]) – 5 mandatów bezpośrednich, maksymalnie 10 kandydatów na liście

Okręg wyborczy nr 521 (Gminy Banja Luka, Prijedor, Krupa na Uni, Novi Grad, Kozarska Dubica, Gradiška, Laktaši, Srbac, Prnjavor, Petrovac, Oštra Luka, Čelinac, Istočni Drvar, Ribnik, Mrkonjić Grad, Jezero, Kneževo, Kotor Varoš, Šipovo, Kupres, Kostajnica ) – 3 mandaty bezpośrednie, maksymalnie 8 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 522 (Gminy Doboj, Bijeljina, Derventa, Brod, Vukosavlje, Šamac, Donji Žabar, Modriča, Pelagićevo, Petrovo, Lopare, Ugljevik, Teslić i Dystrykt Brczko [a]) – 3 mandaty bezpośrednie, maksymalnie 8 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 523 (Gminy Trebinje, Osmaci, Zvornik, Šekovići, Vlasenica, Bratunac, Srebrenica, Sokolac, Han Pijesak, Istočna Ilidža, Istočni Stari Grad, Istočno Novo Sarajevo, Trnovo, Pale, Rogatica, Višegrad, Istočni Mostar, Nevesinje, Kalinovik, Gacko, Foča, Novo Goražde, Čajniče, Rudo, Berkovići, Ljubinje, Bileća, Milići [3,4,5,6,7]) – 3 mandaty bezpośrednie, maksymalnie 8 kandydatów na liście

Wyborcy w Dystrykcie Brczko oddają głos na kandydatów z Federacji Bośni i Hercegowiny (okręg nr 515) bądź Republiki Serbskiej (okręg nr 522), po uprzedniej rejestracji na liście wyborców.

Wyniki + Podsumowanie wyników w wyborach do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Parlamentarnego Bośni i Hercegowiny w 2014 roku Partia Federacja Bośni i Hercegowiny Republika Serbska GłosyRazem MandatyRazem +/− Głosy % Mandaty Głosy % Mandaty Bezp Komp Suma Bezp Komp Suma Partia Akcji Demokratycznej (SDA)72931 3374,84%01110 Sojusz Niezależnych Socjaldemokratów (SNSD)5 8420,59%000516255 0246 Serbska Partia Demokratyczna (SDS) – – – – –211 56232,67%415211 5625 Front Demokratyczny (DF)150 76715,33%415 – – – – –150 7675 Sojusz dla Lepszej Przyszłości (SBB)142 00314,44%314 – – – – –142 0034 119 46812,15%4043 5540,55%000123 0224 Socjaldemokratyczna Partia Bośni i Hercegowiny (SDP BiH)92 9069,45%21315 5952,41%000108 5013 Koalicja (PDP, NDP)Koalicja serbskich ugrupowań: Partia Demokratycznego Postępu (PDP), Narodowy Ruch Demokratyczny (NDP).1940,02%00050 3227,77%01150 5161 Chorwacka Wspólnota Demokratyczna 1990 (HDZ 1990)40 1134,08%011 – – – – –40 1131 Bośniacko-Hercegowińska Partia Patriotyczna (BPS)35 8663,65%0112 4520,38%00038 3181 Koalicja (DNS, NS, SRS-Budućnost Srpske)Koalicja serbskich ugrupowań: Demokratyczny Sojusz Narodowy (DNS), Partia „Nowa Serbska” (NS), Serbska Partia Radykalna (SRS-Budućnost Srpske). – – – – –37 0525,72%01137 0521 Partia Aktywności Demokratycznej (A-SDA)22 0882,25%101 – – – – –22 0881 Pozostałe komitety (16)9 komitetów startujących wyłącznie w Federacji Bośni i Hercegowiny (w tym 1 koalicja dwóch ugrupowań), 4 komitety startujące wyłącznie w Republice Serbskiej oraz 3 komitety startujące na terenie całego kraju (w tym 1 koalicja trzech ugrupowań).100 00110,17%00046 5597,19%000146 5600 Razem 983 305 100,00% 21 7 28 647 615 100,00% 9 5 14 1 630 920 42 Razem głosów oddanych (FBiH): 1 081 025 (w tym ważnych: 983 305 [90,96%]; nieważnych: 97 720 [9,04%]), frekwencja: 53,07% Razem głosów oddanych (RS): 706 424 (w tym ważnych: 647 615 [91,68%]; nieważnych: 58 809 [8,32%]), frekwencja: 56,89% Razem głosów oddanych: 1 787 449 (w tym ważnych: 1 630 920 [91,24%]; nieważnych: 156 529 [8,76%]), frekwencja: 54,51% Źródło: Izbori.ba

Po zakończeniu wyborów Prezydium mianuje Prezesa Rady Ministrów, którego rząd zostaje zaprzysiężony po otrzymaniu wotum zaufania ze strony parlamentu.

Izba Narodów

Wyboru 15 reprezentantów Izby Narodów dokonują przedstawiciele nowo uformowanych parlamentów na szczeblu federacyjnym, w identycznych proporcjach jak w przypadku Izby Reprezentantów – 2/3 delegatów desygnuje Izba Narodów Federacji Bośni i Hercegowiny (5 Boszniaków i 5 Chorwatów), a 1/3 Zgromadzenie Narodowe Republiki Serbskiej (5 Serbów).

Wybory na szczeblu federacyjnym Federacja Bośni i Hercegowiny

Izba Reprezentantów

W dwunastu okręgach wyborczych utworzonych na terytorium Federacji Bośni i Hercegowiny wybranych zostaje 98 przedstawicieli Izby Reprezentantów. W podziale mandatów uczestniczą jedynie komitety, które przekroczyły próg 3% głosów (w danym okręgu lub w całej federacji). Na całkowitą liczbę mandatów składają się mandaty bezpośrednie uzyskane w poszczególnych okręgach wyborczych (łącznie 73 mandaty bezpośrednie), a także mandaty kompensacyjne, przyznawane na podstawie zbiorczych wyników w skali federacji (łącznie 25 mandatów kompensacyjnych).

Okręgi wyborcze thumb|240px|Podział administracyjny Federacji Bośni i Hercegowiny na kantony i gminy Okręg wyborczy nr 401 (Gminy Velika Kladuša, Cazin, Bihać, Bosanska Krupa, Bužim, Bosanski Petrovac, Sanski Most, Ključ) – 9 mandatów bezpośrednich, maksymalnie 14 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 402 (Gminy Odžak, Domaljevac-Šamac, Orašje, Gradačac, Doboj Istok, Gračanica i Dystrykt Brczko) – 5 mandatów bezpośrednich, maksymalnie 10 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 403 (Gminy Lukavac, Srebrenik, Tuzla, Čelić) – 7 mandatów bezpośrednich, maksymalnie 12 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 404 (Gminy Teočak, Banovići, Živinice, Kalesija, Sapna, Kladanj) – 4 mandaty bezpośrednie, maksymalnie 9 kandydatów na liście Okręg wyborczy nr 405 (Gminy Doboj Jug, Tešanj, Maglaj, Žepče, Zavidovići, Zenica, Usora) – 8 mandatów bezpośrednich, maksymalnie 13 kandydatów na liście