Baligród – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954. do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973., tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Baligród z siedzibą GRN w Baligrodzie utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie leskim w woj. rzeszowskim na mocy uchwały nr 25/54 WRN w Rzeszowie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Baligród, Stężnica, Bystre, Huczwice, Jabłonka, Łubne, Kołonice, Rabe, Mchawa, Roztoki Dolne, Cisowiec i Kiełczawa ze zniesionej gminy Baligród (a więc cały jej obszar), obszary dotychczasowych gromad Sukowate i Kamionki ze zniesionej gminy Łukowa oraz przysiółek Podgłębokie z dotychczasowej gromady Żernica Wyżna i przysiółek Podgranicze z dotychczasowej gromady Żernica Niżna ze zniesionej gminy HoczewZapisano błędnie Hoczów. w tymże powiecieUchwała Nr 25/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu leskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 18 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 30 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 41).. Był to zarazem rzadki przypadek utworzenia gromady większej niż gmina. Dla gromady ustalono 14 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Lesku (punkt 8) z dnia 4 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 9 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 34)..
31 grudnia 1961 z gromady Baligród wyłączono wsie Kalnica, Kamionki i Sukowate, włączając je do gromady Łukowa w tymże powiecieUchwała Nr 20/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 14 września 1961 r. w sprawie zmian w podziale administracyjnym województwa rzeszowskiego; w ramach Obwieszczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 25 listopada 1961 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu tejże uchwały (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 29 listopada 1961 r., Nr. 11, Poz. 55)..
W 1971 roku gromada Baligród liczyła 2297 mieszkańców, zamieszkujących miejscowości: Baligród (1178), Bystre (13), Cisowiec (89), Huczwice (0), Jabłonki (136), Kielczawa (60), Kołonice (1), Łubne (52), Mchawa (424), Rabe (13), Roztoki Dolne (149) i Stężnica (182)Statystyczna charakterystyka miejscowości w gromadach: pow. Lesko, woj. rzeszowskie (1971)..
1 listopada 1972, w związku ze zniesieniem powiatu leskiego, gromada weszła w skład nowo utworzonego powiatu bieszczadzkiego w tymże województwie..
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 – tym razem w powiecie bieszczadzkim – reaktywowano gminę BaligródUchwała Nr XVIII/56/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie rzeszowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 1972 r., Nr 16, Poz. 196). (od 2002 gmina Baligród znajduje się ponownie w powiecie leskim).
Przypisy
Kategoria:Dawne gromady w województwie rzeszowskim Kategoria:Baligród