Zwierzęta objęte ochroną gatunkową w Polsce (2001–2004) – lista taksonów zwierząt, które zostały objęte ochroną gatunkową zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 września 2001 r. w sprawie określenia listy gatunków zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową oraz zakazów dla danych gatunków i odstępstw od tych zakazów. Lista ta zastąpiła poprzednią listę (z 1995) i obowiązywała od 15 listopada 2001 roku do 26 października 2004 roku, kiedy to zastąpiła ją nowa lista z kolejnego rozporządzeniaRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 września 2001 r. w sprawie określenia listy gatunków zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową oraz zakazów dla danych gatunków i odstępstw od tych zakazów ().
Ścisła ochrona gatunkowa Rozporządzenie ministra środowiska z 26 września 2001 roku obejmowało ścisłą ochroną gatunkową 205 taksonów zwierząt:
Pijawki (Hirudinea) Pijawka lekarska (Hirudo medicinalis)
Pająki (Araneae) Tygrzyk paskowany (Agryope bruennichi) Gryzielowate (Atypuidae) – wszystkie gatunki Poskocz krasny (Eresus niger) Bathyphantes eunemis Leptyhyphantes pulcher Skakun Philaeus chrysops
Owady (Insecta) Żagnica północna (Aeschna coerulea) Żagnica zielona (Aeschna viridis) Łątka turzycowa (Coenagrion orntaum) Iglica mała (Nehalennia speciosa) Miedziopierś górska (Somatochlora alpestris) Trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia) Gadziogłówka żółtonoga (Gomphus flavipes) Straszka północna (Sympecma braueri) Zalotka białoczelna (Leucorrhinia albifrons) Zalotka spłaszczona (Leucorrhinia caudalis) Zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) Modliszka zwyczajna (Mantis religiosa) Stepówka (Gampsocleis glabra) Bogatek wspaniały (Buprestis splendens) Tęczniki (Calosoma) – wszystkie gatunki Biegacze (Carabus) – wszystkie gatunki Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo) Kozioróg bukowiec (Cerambyx scopoli) Borodziej próchnik (Ergates faber) Sichrawa karpacka (Gaurotes excellens) Zgrzypik twardokrywka (Lamia textor) Leioderus kollari Zmorsznik Leptura thoracica Pseudogaurotina excellens Purpurówka Kaehlera (Purpuriceus kaehleri) Nadobnica alpejska (Rosalia alpina) Łucznik (Stenocorus meridianus) Gracz (Tragosoma depasarium) Zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinnus) Zgniotek szkarłatny (Cucujus haematodes) Pływak szerokobrzegi (Dytiscus latissimus) Graphoderus bilineatus Phryganophilus ruficollis Phyto kolwensis Rhysodes sulcatus Wynurt (Ceruchus chrysomelinus) Ciołek matowy (Dorcus parallelipipedus) Jelonek rogacz (Lucanus cervus) Pachnica dębowa (Osmoderma eremita) Orszoł (Trichius fasciatus) Bycznik (Typhoeus typhoeus) Powszelatek armorykański (Pyrgus armoricanus) Barczatka kataks (Eriogaster catax) Czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) Czerwończyk fioletek (Lycaena helle) Modraszek alkon (Maculinea alcon) Modraszek arion (Maculinea arion) Modraszek telejus (Maculinea teleius) Modraszek nausitous (Maculinea nausithous) modraszek eros (eroides) (Polyommatus eroides) Modraszek gniady (Polyommatus ripatrii) Modraszek baton (Pseudophilotes baton) Modraszek orion (Scolitanides orion) Wstęgówka bagienka (Cstocala pacta) Xylomoia strix Dostojka akwilonaris (Boloria aquilonaris) Dostojka eunomia (Boloria eunomia) Przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia) Przeplatka maturna (Euphydryas maturna) Pasyn lucylla (Neptis rivularis) Paź żeglarz (Iphiclides podalirius) Niepylak apollo (Parnasius apollo) Niepylak mnemozyna (Parnasius mnemosyna) Colias myrmidone Szlaczkoń torfowiec (Colias palaeno) Skalnik bryzeida (Chazara briseis) Górówka sudecka (Erebia sudetica) Strzępotek edypus (Coenonympha oedippus) Strzępotek hero (Coenonympha hero) Osadnik wielkooki (Lopinga achine) Skalnik driada (Minois dryas) Mszarnik jutta (Oeneis jutta) Postojak wiesiołkowiec (Proserpinus proserpina) Trzmiele (Bombus) – wszystkie gatunki
Ślimaki (Gastropoda) Ślimak tatrzański (Chilostoma cingulellum) Ślimak Rossmasslera (Chilostoma rossmaessleri) Ślimak ostrokrawędzisty (Helicigona lapicida) Ślimak żeberkowany (Helicopsis striata) Ślimak żółtawy (Helix lutescens) Ślimak winniczek (Helix pomatia) – o średnicy do 30 mm muszli włącznie Ślimak Bąkowskiego (Trichia bakowski) Ślimak Bielza (Trichia bielzi) Bythinella austriaca Bythinella cylindrica Bythinella metarubra Bythinella micherdzinskii Bythinella zyvioteki Zawójka rzeczna (Valvata naticina) Niepozorka ojcowska (Falniowskia neglectissima) Igliczek karpacki (Acicula parcelineata) Błotniarka otułka (Myxas glutinosa) Zatoczek gładki (Gyraulus laevis) Poczwarówka pagórkowata (Granaria frumentum) Poczwarówka pagoda (Pagodulina pagodula) Poczwarówka górska (Pupilla alpicola) Poczwarówka zębata (Truncatellina claustralis) Poczwarówka zwężona (Vertigo argusitor) Poczwarówka jajowata (Vertigo moulinsiana) Poczwarówka północna (Vertigo arctica) Pomrowik mołdawski (Deroceras moldavicum) Pomrów nakrapiany (Tandonia rustica) Szklarka podziemna (Oxypinus inopinatus) Świdrzyk łamliwy (Balea perversa) Świdrzyk ozdobny (Charpentieria ornata) Świdrzyk śląski (Cochlodina costata) Świdrzyk siedmiogrodzki (Vestia elata)
Małże (Bivalvia) Perłoródka rzeczna (Margaritifera margaritifera) Szczeżuja wielka (Anodonta cygnea) Szczeżuja spłaszczona (Anodonta complanata) Skójka gruboskorupowa (Unio crassus) Skójka malarska (Unio pictorum) Skójka zaostrzona (Unio tumidus) Groszówkowate (Spheridae) – wszystkie gatunki
Krąguste (Cyclostomata) Minogowate (Petromyzontidae) – wszystkie gatunki, z wyjątkiem postaci dorosłych minoga rzecznego (Lamperta fluviatilis)
Ryby (Pisces) Jesiotr zachodni (Acipenser sturio) Alosa (Alosa alosa) Parposz (Alosa fallax) Piekielnica (Alburnoides bipunctatus) Strzebla błotna (Eupallasella percnurus) Kiełb Kesslera (Gobio kessleri) Kiełb białopłetwy (Gobio albipinnatus) Ciosa (Pelecus cultratus) – z wyjątkiem występującej w wodach Zalewu Wiślanego Strzebla potokowa (Phoxinus phoxinus) Różanka (Rhodeus sericeus) Koza (Cobitis taenia) Piskorz (Misgurnus fossilis) Koza złotawa (Sabanajewia aurata) Głowacz białopłetwy (Cottus gobio) Głowacz pręgopłetwy (Cottus poecilopus) Kur rogacz (Myoxocephalus quadricornis) Dennik (Liparis liparis) Babka czarnoplamka (Gobiusculus flavescens) Babka czarna (Gobius niger) Babka szczupła (Neogobius fluviatilis) Babka piaskowa (Pomatoschistus microps) Babka mała (Pomatoschistus minutus) Pocierniec (Spinachia spinachia) Wężynka (Nerophis ophidion) Iglicznia (Syngnathus typhle)
Płazy (Amphibia) Salamandra plamista (Salamandra salamandra) Traszki (Triturus) – wszystkie gatunki Ropuszkowate (Discoglossidae) – wszystkie gatunki Grzebiuszka ziemna (Patobates fuscus) Ropuchowate (Bufonidae) – wszystkie gatunki Rzekotka drzewna (Hyla arborea) Żabowate (Ranidae) – wszystkie gatunki
Gady (Reptilia) Żółw błotny (Emys orbicularis) Jaszczurkowate (Lacertdae) – wszystkie gatunki Padalec (Anguis fragilis) Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) Wąż Eskulapa (Elaphe longissima) Gniewosz plamisty (Coronella austriaca) Żmija zygzakowata (Vipera berus)
Ptaki (Aves) Nury (Gaviformes) – wszystkie gatunki Perkozy (Podicipediformes) – wszystkie gatunki Rurkonose (Procellariiformes) – wszystkie gatunki Pełnopłetwe (Pelecaniformes) – wszystkie gatunki, z wyjątkiem kormorana czarnego (Phalacrocorax carbo) Brodzące (Ciconiiformes) – wszystkie gatunki, z wyjątkiem czapli siwej (Ardea cinerea) Blaszkodziobe (Anseriformes) – wszystkie gatunki, z wyjątkiem: cyraneczki (Anas crecca), krzyżówki (Anas platyrhynchos), głowienki (Aythya ferina), czernicy (Aythya fuligula), gęsi gęgawy (Anser anser), gęsi zbożowej (Anser fabalis), gęsi białoczelnej (Anser albifrons) Jastrzębiowe (Accipitriformes) – wszystkie gatunki Sokołowe (Falconiformes) – wszystkie gatunki Cietrzew (Tetrao tetrix) Głuszec (Tetrao urogallus) Przepiórka (Coturnix coturnix) Żurawiowe (Gruiformes) – wszystkie gatunki, z wyjątkiem łyski (Fulica atra) Siewkowce (Charadrii) – wszystkie gatunki, z wyjątkiem mewy srebrzystej (Larus argentatus), mewy białogłowej (Larus cachinnans), słonki (Scolopax rusticola) Siniak (Columba oenas) Sierpówka (Streptopelia decaocto) Turkawka (Streptopelia turtur) Kukułka (Cunulus canorus) Sowy (Strigiformes) – wszystkie gatunki Lelek kozodój (Caprimulgus europaeus) Jerzyk (Apus apus) Zimorodek (Alcedo atthis) Kraska (Coracias garrulus) Żołna (Merops apiaster) Dudek (Upupa epops) Dzięcioły (Piciformes) – wszystkie gatunki Wróblowe (Passeriformes) – wszystkie gatunki, z wyjątkiem wrony siwej (Corvus corone cornix) i sroki (Pica pica)
Ssaki (Mammalia) Jeż wschodni (Erinaceus concolor) Jeż zachodni (Erinaceus europeaus) Kret (Talpa europaea) – z wyjątkiem występującego na lotniskach, w zamkniętych ogrodach, szkółkach, na obszarze stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane w rozumieniu przepisów o rybactwie śródlądowym oraz na wałach przeciwpowodziowych, zaporach ziemnych zbiorników wodnych, nasypach, doprowadzalnikach i groblach Ryjówkowate (Sorcidae) – wszystkie gatunki Podkowiec duży (Rhinolophus ferrumequinum) Podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros) Mroczkowate (Vespertilionidae) – wszystkie gatunki Zając bielak (Lepus timidus) świstak alpejski (Marmota marmota) (Podgatunek: świstak tatrzański) (Marmota marmota) Wiewiórka (Sciurus vulgaris) Suseł moręgowany (Spermophilus citellus) Suseł perełkowany (Spermophilus suslicus) Smużka leśna (Sicista betulina) Smużka stepowa (Sicista subtilis) koszatka leśna (Dryomys nitedula) żołędnica europejska (Eliomys quercinus) Popielica (Glis glis) Orzesznica (Muscardinus avellanarius) Chomik europejski (Cricetus cricetus) Darniówka tatrzańska (Pitymys tatricus) Nornik śnieżny (Mycotus nivalis) Rząd waleni (Cetacea) – wszystkie gatunki Niedźwiedź (Ursus arctos) Wilk (Canis lupus) Żbik (Felis silvestris) Ryś (Felis lynx) Wydra (Lutra lutra) – z wyjątkiem występującej na obszarze stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane w rozumieniu przepisów o rybactwie śródlądowym Gronostaj (Mustela erminea) Tchórz stepowy (Mustela eversmanni) Norka europejska (Mustela lutreola) Łasica (Mustela nivalis) Foka szara (Halichoreus grypus) Nerpa obrączkowana (Phoca hispida) Foka pospolita (Phoca vitulina) Żubr (Bison bonsanus) Kozica (Rupicapra rupicapra)
Częściowa ochrona gatunkowa Rozporządzenie ministra środowiska z 26 września 2001 roku obejmowało częściową ochroną gatunkową 11 taksonów zwierząt:
Ślimaki (Gastropoda) Ślimak winniczek (Helix pomatia) – o średnicy muszli powyżej 30 mm
Krąguste (Cyclostomata) Minóg rzeczny (Lamperta fluviatilis) – postacie dorosłe
Ryby (Pisces) Słonecznica (Leucaspius delineatus) Śliz (Nemachilus barbatulus)
Ptaki (Aves) Kormoran czarny (Phalacrocorax carbo) – z wyjątkiem występującego na obszarze stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane w rozumieniu przepisów o rybactwie śródlądowym Mewa srebrzysta (Larus argentatus) Mewa białogłowa (Larus cachinnans) Wrona siwa (Corvus corone cornix) Sroka (Pica pica) Bóbr europejski (Castor fiber) Wydra (Lutra lutra) – występująca na obszarze stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane w rozumieniu przepisów o rybactwie śródlądowym
Ochrona stanowisk Rozporządzenie ministra środowiska z 26 września 2001 roku obejmowało ochroną stanowisk 18 gatunków zwierząt:
Orzeł przedni (Aquilla chrysaetos) Orlik grubodzioby (Aquilla clanga) Orlik krzykliwy (Aquilla pomarina) Puchacz (Bubo bubo) Kulon (Burhinus oedicnemus) Gadożer (Circaetus gallicus) Bocian czarny (Ciconia nigra) Kraska (Coracias garrulus) Wąż Eskulapa (Elaphe longissima) Żółw błotny (Emys orbicularis) Sokół wędrowny (Falco peregrinus) Orzeł bielik (Haliaetus albicilla) Orzełek włochaty (Hieraaetus pennetus) Kania ruda (Milvus milvus) Kania czarna (Milvus migrans) Rybołów (Pandion haliaetus) Cietrzew (Tetrao tetrix) Głuszec (Tetrao urogallus)
Zobacz też