thumb|Grób Mariana Żychowskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Marian Żychowski (ur. 4 września 1922, zm. 31 października 1972) – polski historyk i politolog, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, specjalista w zakresie dziejów XIX wieku.
Życiorys W okresie okupacji niemieckiej pracował jako robotnik i uczył się w Szkole Chemii Technicznej. Po wojnie ukończył studia magisterskie z etnologii i socjologii na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie studiował również historię i był słuchaczem Szkoły Nauk Politycznych przy Wydziale Prawa. Jego zainteresowania naukowe ukształtowały się pod wpływem Celiny Bobińskiej, kierowniczki Katedry Historii Ruchów Społecznych XIX i XX w.
Od 1947 członek Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Pracował jako cenzor w Wojewódzkim Urzędzie Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w Krakowie. Od 1950 aspirant i pracownik Instytutu Kształcenia Kadr Naukowych. Od 1953 zatrudniony w Szkole Partyjnej przy KC PZPR, następnie pracownik Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR. W 1954 uzyskał stopień kandydata nauk historycznych pod kierunkiem Żanny Kormanowej. W 1956 objął stanowisko docenta. Był m.in. kierownikiem Katedry Historii Polski i Polskiego Ruchu Robotniczego, kierownikiem Zakładu Religioznawstwa i Polityki Wyznaniowej oraz dziekanem Wydziału Historyczno-Socjologicznego WSNS.
W 1962 został mianowany profesorem i kierował Studium Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Był organizatorem i pierwszym dyrektorem Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie kierował Zakładem Najnowszej Historii Politycznej, a także twórcą i redaktorem naczelnym czasopisma „Studia Nauk Politycznych”. Działał w skali kraju poprzez Międzyresortowy Centralny Ośrodek Metodyczny Studiów Nauk Politycznych. W 1969 otrzymał tytuł i stanowisko profesora zwyczajnego.
Zmarł po ciężkiej, trwającej rok chorobie, która przekreśliła plany napisania biografii Józefa Piłsudskiego. Mimo utraty wzroku zdołał napisać przed śmiercią dwa artykuły. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A33-1-4).
Publikacje książkowe Rok 1846 w Rzeczypospolitej Krakowskiej i Galicji, Książka i Wiedza, Warszawa 1956. Zarys historii Polski. Od początków państwa do czasów najnowszych (ze Stanisławem Arnoldem), Polonia, Warszawa 1962; wyd. II: 1965. Ludwik Mierosławski 1814–1878, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1963. Generał klęski Ludwik Mierosławski 1814–1878, Iskry, Warszawa 1965. Polska, naród, ojczyzna. Szkice, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1968; wyd. II: 1969. Nauka, ideologia, polityka. Wychowanie młodego pokolenia, Iskry, Warszawa 1968. Partia i ideologia (z Andrzejem Kurzem), Książka i Wiedza, Warszawa 1968; wyd. II: 1969; wyd. III: 1970. Wielki październik 1917 (z Heleną Zand), Wiedza Powszechna, Warszawa 1967. Bolesław Limanowski 1835–1935, Książka i Wiedza, Warszawa 1971. Polska myśl socjalistyczna XIX i XX wieku (do 1918 r.), PWN, Warszawa 1976.
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007, s. 194, przyp. 294.
Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Cenzorzy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Polscy biografowie Kategoria:Polscy historycy ruchu robotniczego Kategoria:Polscy marksiści Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Pracownicy Instytutu Nauk Społecznych przy KC PZPR Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego