thumb|240px|Kolorowa paleta z książki Ernsta Haeckel'a Kunstformen der Natur Systematyka storczykowatych – systematyka rodziny bylin w rzędzie szparagowców (Asparagales Bromhead). thumb|240px|Wystawa storczykowatych podczas Pacific Orchid Exposition 2010 w San Francisco. Pozycja storczykowatych według różnych systemów Pozycja rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009) Klad bazalny (najstarsza linia rozwojowa) w rzędzie szparagowców (Asparagales Bromhead) w obrębie jednoliściennych.
Pozycja filogenetyczna rodziny w obrębie rzędu szparagowców:
thumb|240px|Neuwiedia veratrifolia Pozycja rodziny w systemie Reveala (1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd storczykowce (Orchidales Raf), podrząd Orchidineae Rchb., rodzina storczykowate (Orchidaceae Juss.).
Pozycja rodziny w systemie Cronquista (1981) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), klasa jednoliścienne (Liliopsida Scop. 1760), podklasa Liliidae, rząd storczykowce.
Podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website Rodzina storczykowatych podzielona jest na 5 podrodzin:
Podrodzina Apostasioideae Horan.
Należą tu tylko dwa rodzaje: Apostasia Blume Neuwiedia Blume Razem obejmują one 16–17 gatunków występujących głównie w Azji Południowo-Wschodniej. thumb|240px|Isotria medeoloides thumb|240px|Vanilla chamissonis thumb|240px|Cypripedium lichiangense Podrodzina waniliowe (Vanilloideae Szlach.)
Obejmuje 180 gatunków skupionych w 15 rodzajach, występujących na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej oraz w strefie umiarkowanej we wschodniej części Ameryki Północnej oraz Azji. Najbardziej zróżnicowane rodzaje to wanilia (Vanilla) – 100 gatunków oraz Epistephium – 12 gatunków. Najważniejszym gatunkiem użytkowym jest wanilia płaskolistna (V. planifolia), której owoce są używane jako przyprawa (tzw. laski wanilii).
Wykaz rodzajów podrodziny: Plemię Pogonieae Pfitzer ex Garay & Dunsterv. Cleistes Rich. ex Lindl. Cleistesiopsis Pansarin & F.Barros Duckeella Porto & Brade Isotria Raf. Pogonia Juss. Pogoniopsis Rchb. f.
Plemię Vanilleae Szlach.
Podrodzina obuwikowe (Cypripedioideae Garay)
Należy tu 130 gatunków skupionych w 5 rodzajach występujących w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w tropikach Azji południowo-wschodniej i Ameryki Południowej. W Europie środkowej jedynym przedstawicielem jest obuwik pospolity (Cypripedium calceolus).
Wykaz rodzajów podrodziny: Cypripedium L. – obuwik Mexipedium V. A. Albert & M. W. Chase Paphiopedilum Pfitzer – pafiopedilum Phragmipedium Rolfe – fragmipedium Selenipedium Rchb. f. thumb|240px|Aerides lawrenceae thumb|240px|Ceratochilus biglandulosus thumb|240px|Chiloschista parishii thumb|240px|Cleisostoma simondii thumb|240px|Phalaenopsis bastiamii thumb|240px|Phalaenopsis cornu-cervi thumb|240px|Phalaenopsis fasciata thumb|240px|Phalaenopsis hieroglyphica thumb|240px|Trichoglottis atropurpurea thumb|240px|Vanda sanderiana thumb|240px|Vandopsis lissochiloides
Podrodzina epidendronowe (Epidendroideae Lindl.)
Grupa składająca się z około 650 rodzajów liczących około 18 tysięcy gatunków występujących na wszystkich kontynentach. Zaliczane tu rośliny są często epifityczne, nierzadko myko-heterotroficzne. Przedstawicielami w polskiej florze są: buławnik (Cephalanthera), kruszczyk (Epipactis), gnieźnik (Neottia), storzan (Epipogium), żłobik (Corallorhiza), lipiennik (Liparis), wyblin (Malaxis), listera (Listera), gołek (Leucorchis). Do tej podrodziny należy też szereg rodzajów storczyków często uprawianych, takich jak: falenopsis (Phalaenopsis), katleja (Cattleya), dendrobium (Dendrobium), cymbidium (Cymbidium), zygopetalum (Zygopetalum).
Wykaz rodzajów podrodziny: incertae sedis
Plemię Arethuseae Lindl. Podplemię Arethusinae Benth. Anthogonium Wall. ex Lindl. Arethusa L. Arundina Blume Calopogon R. Br. Eleorchis F. Maek.
thumb|240px|Coelogyne fimbriata thumb|240px|Pleione formosana Podplemię Coelogyninae Benth.
thumb|240px|Calypso bulbosa Plemię Calypsoeae Dressler
Plemię Collabieae Pfitzer
thumb|240px|Catasetum expansum thumb|240px|Galeandra batemanii thumb|240px|Cymbidium iridioides Plemię Cymbidieae Pfitzer Podplemię Catasetinae Lindl. Catasetum Rich. ex Kunth Clowesia Lindl. Cycnoches Lindl. Dressleria Dodson Galeandra Lindl. Grobya Lindl. Mormodes Lindl.
Podplemię Coeliopsidinae Szlach. Coeliopsis Rchb. f. Lycomormium Rchb. f. Peristeria Hook.
Podplemię Cymbidiinae Benth.
Podplemię Cyrtopodiinae Benth. Bromheadia Lindl. Cyrtopodium R. Br.
Podplemię Eriopsidinae Szlach. Eriopsis Lindl.
thumb|240px|Lycaste aromatica thumb|240px|Maxillaria striata Podplemię Maxillariinae Benth.
thumb|240px|Brassia allenii thumb|240px|Gomesa varicosa thumb|240px|Oncidium tigroides thumb|240px|Trichocentrum splendidum Podplemię Oncidiinae Benth.
Podplemię Stanhopeinae Benth.
Podplemię Vargasiellinae C.Schweinf. ex G.A.Romero & Carnevali Vargasiella C. Schweinf.
thumb|240px|Dichaea ancoraelabia thumb|240px|Zygopetalum crinitum thumb|240px|Bulbophyllum arfakianum thumb|240px|Dendrobium longicolle thumb|240px|Dendrobium tangerinum thumb|240px|Cattleya mantiqueirae Podplemię Zygopetalinae Schltr.
Plemię Dendrobieae Lindl. ex Endl. incertae sedis Codonosiphon Schltr. Grastidium BlumeW zależności od ujęcia Grastidium i Dendrobium łączone są w jeden rodzaj. Saccoglossum Schltr.W zależności od ujęcia Saccoglossum i Bulbophyllum łączone są w jeden rodzaj.
Podplemię Dendrobiinae Lindl. ex Endl.
Plemię Epidendreae Lindl. incertae sedis Nageliella L. O. Williams Parapteroceras Aver. Schomburgkia Lindl. Sophronitis Lindl.
Podplemię Bletiinae Benth. Basiphyllaea Schltr. Bletia Ruiz & Pav. Hexalectris Raf.
Podplemię Chysinae Schltr. Chysis Lindl.
thumb|240px|Laelia undulata thumb|240px|Lepanthes lucifer thumb|240px|Pleurothallis hitchcockii thumb|240px|Stelis restrepioides thumb|240px|Crepidium purpureiflora thumb|240px|Cephalanthera longifolia Podplemię Laeliinae Benth.
Podplemię Pleurothallidinae Lindl. ex G.Don
Podplemię Ponerinae Pfitzer Helleriella A. D. Hawkes Isochilus R. Br. Ponera Lindl.
Plemię Gastrodieae Lindl. Auxopus Schltr. Didymoplexiella Garay Didymoplexiopsis Seidenf. Didymoplexis Griff. Gastrodia R. Br. Uleiorchis Hoehne
Plemię Malaxideae Lindl.
thumb|240px|Nervilia concolor thumb|240px|Eria carinata thumb|240px|Sobralia atropubescens thumb|240px|Agrostophyllum elongatum Plemię Neottieae Lindl. Aphyllorchis Blume Cephalanthera Rich. – buławnik × Cephalopactis Asch. & Graebn. × Cephalorchis F.M.Vázquez Epipactis Zinn – kruszczyk Limodorum Boehm. Neottia Guett. – gnieźnik Palmorchis Barb. Rodr. Thaia Seidenf.
Plemię Nervilieae Dressler Podplemię Epipogiinae Schltr. Epipogium J. G. Gmel. ex Borkh. – storzan Silvorchis J.J. Sm. Stereosandra Blume
Podplemię Nerviliinae Schltr. Nervilia Comm. ex Gaudich.
Plemię Podochileae Pfitzer Podplemię Eriinae Benth.
Podplemię Thelasiinae Pfitzer Octarrhena Thwaites Phreatia Lindl. Ridleyella Schltr. Thelasis Blume
Plemię Sobralieae Pfitzer Elleanthus C. Presl Sertifera Lindl. & Rchb. f. Sobralia Ruiz & Pav.
Plemię Triphoreae Dressler Diceratostele Summerh. Monophyllorchis Schltr. Psilochilus Barb. Rodr. Triphora Nutt.
Plemię Tropidieae (Pfitzer) Dressler Corymborkis Thouars Kalimantanorchis Tsukaya, M.Nakaj. & H.Okada Tropidia Lindl.
Plemię Vandeae Lindl. Podplemię Adrorhizinae Schltr. Adrorhizon Hook. f.
Podplemię Agrostophyllinae Szlach. Agrostophyllum Blume Earina Lindl.
thumb|240px|Angraecum ferkoanum thumb|240px|Sobennikoffia humbertiana thumb|240px|Polystachya pubescens Podplemię Angraecinae Summerh.
Podplemię Polystachyinae Schltr. Hederorkis Thouars Polystachya Hook.
Plemię Xerorchideae P.J.Cribb Xerorchis Schltr.
thumb|240px|Chloraea bletioides thumb|240px|Cranichis candida thumb|240px|Aspidogyne nobilis thumb|240px|Goodyera repens thumb|240px|Brachystele unilateralis thumb|240px|Disa uniflora thumb|240px|Caladenia arenicola thumb|240px|Diuris brevifolia thumb|240px|Thelymitra ixioides thumb|240px|Ophrys tenthredinifera
Podrodzina storczykowe (Orchidoideae Lindl.)
Grupa składająca się z 208 rodzajów liczących około 3755 gatunków, występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych i pustyń. Zaliczane tu rośliny są sympodialne, bardzo rzadko myko-heterotroficzne, częste są bulwy na korzeniach lub łodydze. Przedstawicielami w polskiej florze są: tajęża (Goodyera), kręczynka (Spiranthes), koślaczek (Anacamptis), kukułka (Dactylorhiza), gółka (Gymnadenia), miodokwiat (Herminium), kukuczka (Neottianthe), dwulistnik (Ophrys), storczyk (Orchis), podkolan (Platanthera), storczyca (Traunsteinera), potrostek (Chamorchis), ozorka (Coeloglossum).
Wykaz rodzajów podrodziny: incertae sedis Frigidorchis Z.J.Liu & S.C.Chen
Plemię Chloraeeae (Rchb.f.) Pfeiff. Bipinnula Comm. ex Juss. Chloraea Lindl. Gavilea Poepp. Geoblasta Barb. Rodr.
Plemię Codonorchideae P.J.Cribb Codonorchis Lindl.
Plemię Cranichideae (Lindl.) Endl. incertae sedis Exalaria Garay & G. A. Romero
Podplemię Cranichidinae Lindl.
Podplemię Galeottiellinae Salazar & M.W.Chase Galeottiella Schltr.
Podplemię Goodyerinae Klotzsch.
Podplemię Manniellinae Schltr. Manniella Rchb. f.
Podplemię Pterostylidinae Pfitzer Pterostylis R. Br.
Podplemię Spiranthinae Lindl.
Plemię Diseae (Lindl. ex Benth.) Dressler Podplemię Brownleeinae H.P.Linder & Kurzweil Brownleea Harv. ex Lindl.
Podplemię Coryciinae Benth. Ceratandra Eckl. ex F. A. Bauer Corycium Sw. Disperis Sw. Evotella H. Kurzweil & H. P. Linder Pterygodium Sw.
Podplemię Disinae Benth. Disa P.J. Bergius
Podplemię Huttonaeinae Schltr. Huttonaea Harv.
Podplemię Satyriinae Schltr. Pachites Lindl. Satyrium Sw.
Plemię Diurideae (Endl.) Lindl. incertae sedis Paracaleana Blaxell
Podplemię Acianthinae (Lindl.) Schltr. Acianthus R. Br. Corybas Salisb. Cyrtostylis R. Br.W zależności od ujęcia Cyrtostylis i Acianthus łączone są w jeden rodzaj. Stigmatodactylus Maxim. ex Makino Townsonia Cheeseman
Podplemię Caladeniinae Pfitzer
Podplemię Cryptostylidinae Schltr. Coilochilus Schltr. Cryptostylis R. Br.
Podplemię Diuridinae Lindl. Diuris Sm. Orthoceras R. Br.
Podplemię Drakaeinae Schltr. Arthrochilus F. Muell. Caleana R. Br. Chiloglottis R. Br. Drakaea Lindl. Spiculaea Lindl.
Podplemię Megastylidinae Schltr. Burnettia Lindl. Leporella A. S. George Lyperanthus R. Br. Megastylis (Schltr.) Schltr. Pyrorchis D. L. Jones & M. A. Clem. Rimacola Rupp Waireia D. L. Jones et al.
Podplemię Prasophyllinae Schltr. Genoplesium R. Br. Microtis R. Br. Prasophyllum R. Br.
Podplemię Rhizanthellinae R. S. Rogers Rhizanthella R. S. Rogers
Podplemię Thelymitrinae Lindl. Calochilus R. Br. Epiblema R. Br. Thelymitra J.R. Forst. & G. Forst.
Plemię Orchideae Dressler & Dodson
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Storczykowate