Filipp Dienisowicz Bobkow (ros. Фили́пп Дени́сович Бобко́в, ur. 1 grudnia 1925 we wsi Czerwona Kamjanka w rejonie aleksandryjskim, zm. 17 czerwca 2019 w MoskwieУмер Филипп Бобков ) – radziecki wojskowy i funkcjonariusz KGB, generał armii, I zastępca przewodniczącego KGB w latach 1985–1991. Ludowy deputowany RFSRR w latach 1990–1992.
Życiorys Od 1929 mieszkał z rodziną w Donbasie, od 1932 w Makiejewce, skąd po ataku Niemiec na ZSRR 1941 uciekł do obwodu kemerowskiego. Pracował na budowach w mieście Lenińsk Kuźniecki, gdzie został wybrany do fabrycznej organizacji komsomolskiej, potem II sekretarzem komitetu fabrycznego. Od grudnia 1942 w Armii Czerwonej, pomocnik dowódcy plutonu i komsorgiem batalionu strzelców, potem dowódca plutonu. Walczył na Froncie Zachodnim, uczestnik operacji rżewsko-wiaziemskiej, gdzie został ranny, później brał udział w bitwie pod Smoleńskiem, pod Mohylewem i w zimowych walkach na Białorusi na początku 1944, gdzie został po raz drugi ranny i wskutek tego do lata 1944 przebywał w szpitalu. Po powrocie na front walczył nad Bałtykiem, m.in. w Kurlandii. Szlak bojowy zakończył na Łotwie. Od 1944 w WKP(b).
Służba w organach kontrwywiadu Po wojnie podjął studia w szkole kontrwywiadu Smiersz przy Leningradzkim Okręgu Wojskowym, po ukończeniu której 1946 skierowany do pracy w centralnym aparacie Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR. Pracował w V Zarządzie (tajno-politycznym) wykonując pracę operacyjną, od 1952 roku szef kolejno 2 i Wydziału 1 Oddziału V Zarządu, następnie szef 1 Wydziału i zastępca szefa IV Zarządu.
Od 1954 w organach Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego przy Radzie Ministrów ZSRR. Od 1955 sekretarz partyjnej organizacji IV Zarządu KGB oraz zastępca szefa 1 Wydziału, od 1956 szef 1 wydziału w IV Zarządzie KGB (kontrwywiad ideologiczny). W marcu 1956 brał udział w tłumieniu zamieszek w Tbilisi, 1956 ukończył zaocznie Wyższą Szkołę Partyjną przy KC KPZR, od 1960 szef 10 Oddziału II Zarządu Głównego KGB (kontrwywiad), od 1961 zastępca szefa II Zarządu Głównego KGB, od 1965 w stopniu generała majora.
Od 1968 zastępca szefa V Zarządu KGB, od maja 1969 do stycznia 1983 jego szef; głównym zadaniem tego Zarządu była „walka z dywersją ideologiczną, elementami antysowieckimi, profilaktyka i zapobieganie masowym nieporządkom”. Od 18 stycznia 1983 zastępca przewodniczącego KGB, a od 5 grudnia 1985 do 29 stycznia 1991 I zastępca przewodniczącego KGB, od 30 października 1987 w stopniu generała armii. Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR XI kadencji, 1986-1990 członek KC KPZR. Od 1992 kierownik Zarządu Analitycznego holdingu AO Grupa „MOST”. Aktywny komentator dawnych i bieżących wydarzeń w ZSRR, Rosji i na świecie, przyjaźnił się z prezydentem Federacji Rosyjskiej Władimirem Putinem.
Pochowany na Cmentarzu Trojekurowskim w MoskwieМогилы знаменитостей. Московский некрополь. БОБКОВ Филипп Денисович (1925 – 2019).
Odznaczenia Order Lenina (trzykrotnie) Order Rewolucji Październikowej Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Sławy III klasy Medal „Za Odwagę” (dwukrotnie) Medal „Za zasługi bojowe” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal „Za wyróżnienie w ochronie granic państwowych ZSRR” Medal 100-lecia urodzin Lenina Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „50-lecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal Żukowa (Rosja) Medal 850-lecia Moskwy Medal „Weteran Sił Zbrojnych ZSRR” Medal „Za umacnianie braterstwa broni” Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty” Medal jubileuszowy „40 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal jubileuszowy „50 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal jubileuszowy „70 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal 1500-lecia Kijowa Medal Za umacnianie braterstwa broni (resortowy – Ministerstwo Obrony) Medal „Za nienaganną służbę” I klasy Medal „Za nienaganną służbę” II klasy Order Suche Batora (Mongolia) Order Czerwonego Sztandaru (Mongolia) Order Gwiazdy Polarnej (Mongolia) Medal 50-lecia Mongolskiej Rewolucji Ludowej (Mongolia) Order Czerwonego Sztandaru (Afganistan) Medal 30-lecia zwycięstwa nad Chałchin-Goł (Mongolia) Order Ludowej Republiki Bułgarii (Bułgaria) Medal Braterstwa Broni (NRD) Medal za Wybitne zasługi dla rozwoju obwodu kemerowskiego (obwód kemerowski) Odznaka za Rany – dwukrotnie ranny
Przypisy
Bibliografia Nikita Pietrow, Stalinowski kat Polski Iwan Sierow, Warszawa 2013. https://web.archive.org/web/20080120215635/http://www.biograph.ru/bank/bobkov_fd.htm (ros.) http://www.pseudology.org/colonels/Bobkov_FD.htm (ros.) http://www.kommersant.ru/doc/18086 (ros.)
Kategoria:Funkcjonariusze KGB Kategoria:Generałowie armii Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Deputowani ludowi Rosji Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia urodzin Lenina Kategoria:Odznaczeni Medalem „Weteran pracy” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za nienaganną służbę” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za Odwagę” (ZSRR) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za umacnianie braterstwa broni” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi bojowe” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Żukowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru (Mongolia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sławy Kategoria:Odznaczeni Orderem Suche Batora Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Smiersz Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2019 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Trojekurowskim w Moskwie