Żelazna Góra – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Żelazna Góra z siedzibą GRN w Żelaznej Górze utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie braniewskim w woj. olsztyńskim na mocy uchwały nr 11 WRN w Olsztynie z dnia 4 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Żelazna Góra, Krasnolipie i Jarocin oraz miejscowości , Krzewno, Nowota i Murawka z dotychczasowej gromady Krzewno ze zniesionej gminy Wola Lipowska, a także obszary dotychczasowych gromad Wilki i Pęciszewo ze zniesionej gminy Nowa Pasłęka, w tymże powiecieUchwała Nr 11 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu braniewskiego; w ramach Zarządzenia Nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 30 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 50). Dla gromady ustalono 12 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr XXXVI/202 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Braniewie z dnia 2 października 1954 r. w przedmiocie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 9 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 30).
31 grudnia 1967 z gromady Żelazna Góra wyłączono dwie części obszaru PGR Jachowo (61 + 17 ha) oraz części obszarów PGR Wyszkowo i PGL nadleśnictwo Rogity (razem 422 ha), włączając je do gromady Bieńkowo w tymże powiecie; do gromady Żelazna Góra włączono natomiast część obszaru PGR Żelazna Góra (36 ha) z gromady Bieńkowo oraz część obszaru PGL nadleśnictwo Rogity (85 ha) z gromady Braniewo w tymże powiecieUchwała Nr XIV/60/67 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 7 października 1967 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad na terenie województwa olsztyńskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 15 listopada 1967 r., Nr. 13, Poz. 103).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej.
Przypisy
Żelazna Gozzxra