Adolphe Charles Adam (ur. 24 lipca 1803 w Paryżu, zm. 3 maja 1856 tamże) – francuski kompozytor oper i baletów, krytyk muzyczny. Jest najlepiej znany dzięki swoim dziełom – baletom: Giselle (1841) i Le Corsaire (1856) oraz operom: Le postillon de Lonjumeau (1836), Le toréador (1849) oraz Si j'étais roi (1852). Skomponował także muzykę do kolędy Cantique de Noël (O Holy Night) (1847). Był cenionym nauczycielem, wśród jego uczniów znajdował się m.in. Léo Delibes.
Życiorys Urodził się 24 lipca 1803 w Paryżu. Jego ojcem był Louis Adam (1758-1848), kompozytor i nauczyciel w paryskim konserwatorium. Matka była córką lekarza. Jako dziecko preferował samodzielną naukę muzyki poprzez improwizacje. W 1821 wstąpił do Conservatoire de Paris, gdzie studiował grę na organach i fisharmonii, pod kierownictwem uznanego kompozytora oper François-Adriena Boïeldieu. Grał również na trójkącie w uczelnianej orkiestrze. W następnych latach, za namową swojego przyjaciela Ferdinanda Hérolda, poświęcił się karierze teatralnej – wbrew woli swojego ojca.
W wieku 20 lat pisał utwory dla paryskich wodewilów i występował w orkiestrze w Gymnase-Dramatique, gdzie później został kierownikiem chóru. Jak wielu ówczesnych kompozytorów utrzymywał się głównie z gry na organach. W 1825 pomógł przygotować Boïeldieu część jego opery La dame blanche. Dzięki zarobionym pieniądzom mógł odbyć podróż po Europie. W Genewie spotkał Eugène’a Scribe’a z którym później nawiązał współpracę.
W 1830 ostatecznie zrezygnował z kariery teatralnej poświęcając się całkowicie pisaniu oper i baletów. W 1834 wystawił w Paryżu Le Chalet (Chatka w górach), która okazała się sporym wydarzeniem. Sukces powtórzył w 1836 wystawiając Le postillon de Lonjumeau (Pocztylion z Lonjumeau). Jednak prawdopodobnie najbardziej znany jest z baletu Giselle (1841), który grany jest po dziś dzień.
Zarobione pieniądze postanowił zainwestować w otwarcie czwartego budynku operowego w Paryżu (Opèra National). Została ona otwarta w 1847, jednak już po roku działalności, w 1848, na skutek trwającej rewolucji musiała zawiesić działalność pozostawiając Adama z dużymi długami. Zmuszony do ciężkiej pracy, ze zdwojoną siłą zaczął pisać opery – z tego okresu pochodzą m.in. Le toréador (1849), Giralda (1850), La poupée de Nuremberg (1852) czy Si j'étais roi (1852). Pracował także jako dziennikarz i wykładowca w Conservatoire de Paris. W 1847 roku został odznaczony krzyżem oficerskim Legii HonorowejAdolphe Charles Adam (LH/6/20). Archives nationales. Site de Paris (www2.culture.gouv.fr).
Jego kolęda Cantique de Noël, znana bardziej pod angielskim tytułem O Holy Night, z 1847 zyskała międzynarodową sławę. Kolęda ta została pierwszym utworem muzycznym jaki został wyemitowany w radio. Miało to miejsce w 1906.
Adolphe Adam zmarł 3 maja 1856 w Paryżu. Został pochowany na cmentarzu Montmartre.
Twórczość Adolphe Adam skomponował 39 oper i 14 baletów.
Balety thumb|Litografia sporządzona przez nieznanego artystę przedstawiająca ballerinę Carlottę Grisi w tytułowej roli Giselle, Paryż, 1841.
thumb|La Fille de marbre, Litografia, Londyn, 1845
La Chatte blanche razem z Casimirem Gidem Premiera: 26 lipca 1830, Paryż, Théâtre des Nouveautés
Faust, 3 akty Premiera: 1832-1833, Londyn
La Fille du Danube, 2 akty (4 sceny) Libretto: Eugène Desmares Choreografia: Filippo Taglioni Premiera: 1836, Paryż, Opéra
Les Mohicans, 2 akty Choreografia: F.Guerra Premiera: 5 lipca 1837, Paryż, Opéra
L'Écumeur des mers (1840)
Die Hamadryaden, muzyczno-taneczne intermezzo Choreografia: de Colombey i Paolo Taglioni Premiera: 28 kwietnia 1840, Berlin, Königl. Theater
Giselle, ou Les willis, 2 akty Libretto: Théophile Gautier i Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges Choreografia: Jean Coralli i Jules Perrot Premiera: 28 June 1841, Paryż, Opéra
La jolie Fille de Gi, 3 akty Libretto: Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges Choreografia: F. Decombe Premiera: 22 czerwca 1842, Paryż, Opéra
Le Diable à Quatre, 2 akty (4 sceny) Libretto: Adolphe de Leuven Choreografia: Joseph Mazilier Premiera: 11 August 1845, Paryż, Opéra
La Fille de marbre (1845)
Griseldis ou Les Cinq Sens, 3 akty Libretto: Philippe François Pinel Dumanoir Choreografia: N. Mazilier Premiera: 16 lutego 1848, Paryż, Opéra
Le Filleule des fées razem z A.de Clémenceau de Saint-Julien, 3 akty (7 scen) Libretto: Jules Perrot i Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges Choreografia: Jules Perrot ' Premiera: 8 października 1849, Paryż, Opéra
Orfa, 2 akty Libretto: François-Hippolyte Levroy i Henri Trianon Choreografia: N. Mazilier Premiera: 29 grudnia 1852, Paryż, Opéra
Le Corsaire, 3 akty (5 scen) i epilog Libretto: Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges Choreografia: Joseph Mazilier Premiera: 3 stycznia 1856, Paryż, Opéra
Opery TytułGatunekDługośćLibrettoPremieraMiejsceLa baiser au porteurwodewil , Justin Marie Alexis Gensoul i Charles de CourcyParyż, Théâtre VaudevilleLes hussards de Felsheimwodewil3 akty 1827 (marzec)Paryż, Théâtre VaudevilleL'exilewodewil 1827 (wiosna)Paryż, Théâtre VaudevilleLa dame jaunewodewil 1827 (wiosna)Paryż, Théâtre VaudevilleL'héritière et l'orphelinewodewil 1827 (maj)Paryż, Théâtre VaudevillePerkins Warbeckwodewil3 akty 1827 (jesień)Paryż, Théâtre VaudevilleMonsieur Bottewodewil3 akty 1827 (listopad)Paryż, Théâtre VaudevilleLe caleb de Walter Scottwodewil1 akt 1827 (grudzień)Paryż, Théâtre VaudevilleLe mal du pays ou La bâtelière de Brientzoperetka1 akt i Anne-Honoré-Joseph Duveyrier de MélésvilleParyż, Théâtre GymnaseValentinewodewil2 akty 1828 (wiosna)Paryż, Théâtre des NouveautésLe barbier châtelainwodewil3 akty 1828 (wiosna)Paryż, Théâtre des NouveautésGuillaume Telldramat5 aktów, Charles Désiré Dupeuty i Villeneuve, na podstawie Friedricha SchilleraParyż, Théâtre VaudevilleLe jeune propriétaire et le vieux fermieropéra comique3 aktyParyż, Théâtre des NouveautésPierre et Catherineopéra comique1 aktVernoy, na podstawie Jules’a-Henriego Vernoy de Saint-Georges’a1829 (wrzesień)Paryż, Opéra-ComiqueIsauradramat3 aktyAntier i NézelParyż, Théâtre des NouveautésDanilowaopéra comique3 akty i Paul DuportParyż, Opéra-ComiqueLes trois Cathérineopéra comique3 akty i Paul DuportParyż, Théâtre des NouveautésTrois jours en une heureopéra comique1 akt we współpracy z Jules'em Josephem Gabrielem i Auguste’em Michelem Benoît Gaudichotem MassonemParyż, Opéra-ComiqueJoséphine ou Le retour de Wagramopéra comique1 akt i Ferdini Simon de LaboullayeParyż, Opéra-ComiqueLe morceau d'ensembleopéra comique1 akt i Pierre François Adolphe CarmoucheParyż, Opéra-ComiqueLe gri prix ou Le voyage à frais communsopéra comique3 akty i Auguste Michel Benoît Gaudichot MassonParyż, Opéra-ComiqueCasimir ou Le premier tête-à-têteopéra comique3 aktyParyż, Théâtre des NouveautésHis First Campaignspektakl militarny2 aktyLondyn, Theatre Royal, Covent GardenThe Dark Diamondmelodramat historyczny3 akty Londyn, Theatre Royal, Covent GardenLe proscrit ou Le tribunal invisibledrame lyrique3 akty i Pierre François Adrien CarmoucheParyż, Opéra-ComiqueUne bonne fortuneopéra comique1 akt i Edouard MennechetParyż, Opéra-ComiqueLe Chaletopéra comique1 akt i Anne Honoré Joseph Mélesville, na podstawie Goethego Jery und BäteliParyż, Opéra-ComiqueLa marquiseopéra comique1 akt i Adolphe de LeuvenParyż, Opéra-ComiqueMicheline ou L'heure de l'espritopéra comique1 akt, Théodore Ferdini Vallou de Villeneuve i Amable Villain de Saint-HilaireParyż, Opéra-ComiqueLe postillon de Lonjumeauopéra comique3 akty (120 minut) i Léon Lévy BrunswickParyż, Opéra-ComiqueLe fidèle bergeropéra comique3 akty i Jules Henri Vernoy de Saint-GeorgesParyż, Opéra-ComiqueLe brasseur de Prestonopéra comique3 akty i Léon Lévy BrunswickParyż, Opéra-ComiqueRégine ou Les deux nuitsopéra comique2 aktyParyż, Opéra-ComiqueLa reine d'un jouropéra comique3 akty i Jules Henri Vernoy de Saint-GeorgesParyż, Opéra-ComiqueLa rose de Péronneopéra comique3 akty i Adolphe d’EnneryParyż, Opéra-ComiqueLa mayn de fer, ou Un marriage secretopéra comique3 akty i Adolphe de LeuvenParyż, Opéra-ComiqueLe roi d'Yvetôtopéra comique3 akty i Léon Lévy BrunswickParyż, Opéra-ComiqueLambert Simuelopéra comique3 akty i Anne Honoré Joseph MélesvilleParyż, Opéra-ComiqueCagliostroopéra comique3 akty i Jules Henri Vernoy de Saint-GeorgesParyż, Opéra-ComiqueRichard en Palestinegri opéra3 aktyParyż, OpéraLa bouquetièreOpéra1 aktParyż, OpéraLes premiers pas ou Les deux génies ou Les mémoires de la blanchisseuse razem z Danielem Auberem, Michelem Carafa i Fromentalem Halévy'mpasticcioprolog i 1 akt i Gustave VaëzParyż, OpéraLe toréador, ou L'accord parfaitopéra comique2 aktyParyż, Opéra-ComiqueLe fanalOpéra2 aktyParyż, OpéraGiralda ou La nouvelle psychéopéra comique3 akty (135 minut)Paryż, Opéra-ComiqueLa poupée de Nurembergopéra comique1 akt (60 minut) i Victor Arthur Rousseau de BeauplanParyż, Opéra-ComiqueLe farfadetopéra comique1 aktParyż, Opéra-ComiqueSi j'étais roiopéra comique3 akty i Jules Henri BrésilParyż, Théatre LyriqueLa faridondainedramat5 aktów Paryż, Porte St MartinLe sourd ou L'auberge pleineopéra comique3 akty i Ferdini Langlé, na podstawie DesforgesaParyż, Opéra-ComiqueLe roi des hallesopéra comique3 akty i Léon Lévy BrunswickParyż, Théâtre LyriqueLe bijou perduopéra comique3 akty i Philippe Auguste Alfred Pittaud de ForgesParyż, Théâtre LyriqueLe muletier de Tolèdeopéra comique3 akty i Charles ClairvilleParyż, Théâtre LyriqueÀ Clichy, épisode de la vie d'un artisteopéra comique1 akt i Eugène GrangeParyż, Théâtre LyriqueLe housard de Berenchyopéra comique2 aktyParyż, Opéra-ComiqueFalstaffopéra comique1 akt i Jules Henri Vernoy de Saint-GeorgesParyż, Théâtre LyriqueMam'zelle Genevièveopéra comique2 akty i Léon Lévy BrunswickParyż, Théâtre LyriqueLes pantins de Violetteopéra comique1 aktParyż, Théâtre des Bouffes ParyżiensLe dernier balopéra comique 1856 nieukończone
Przypisy
Bibliografia
Mieczysława Hanuszewska – 1000 kompozytorów, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, wyd V, 1974 s. 7
Linki zewnętrzne
Adolphe Adam – utwory w bibliotece Polona
Kategoria:Francuscy kompozytorzy Kategoria:Kompozytorzy romantyzmu Kategoria:Francuscy kompozytorzy operowi Kategoria:Francuscy krytycy muzyczni Kategoria:Absolwenci Konserwatorium Paryskiego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Montmartre w Paryżu Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Urodzeni w 1803 Kategoria:Zmarli w 1856 Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu