James Augustus Grant (ur. 11 kwietnia 1827, zm. 11 lutego 1892) – brytyjski oficer pochodzenia szkockiego, podróżnik i odkrywca w Afryce Wschodniej.

Życiorys Urodził się w Nairn w północnej Szkocji; po ukończeniu miejscowej szkoły pobierał nauki w Aberdeen. W wieku 19 lat wstąpił do British Army i jako oficer wysłany został do Indii, gdzie brał udział w II wojnie z Sikhami w latach 1848–1849 i w tłumieniu powstania sipajów w roku 1857. Tam też zaprzyjaźnił się z Johnem Spekem, który w roku 1860 – gdy Grant powrócił ranny z Indii – zaprosił go do udziału w swej drugiej wyprawie do źródeł Nilu.

Wyruszywszy z Anglii w kwietniu 1860 roku Speke i Grant – zatrzymawszy się na krótko w Kapsztadzie, gdzie zaciągnęli zbrojną eskortę – dotarli w październiku do Zanzibaru. Stamtąd ruszyli na zachód przez terytorium dzisiejszej Tanzanii i w listopadzie 1861 roku doszli do stolicy tubylczego królestwa Karagwe na południowym brzegu Jeziora Wiktorii. Gdy Speke ruszył na poszukiwanie źródeł Nilu, co zapoczątkował kilka lat wcześniej wędrując z sir Richardem Burtonem, Grant pozostał wśród ludu Karagwe lecząc odnawiającą się ranę.

Ostatecznie Grant dołączył do Speke'a w Urondogani na północnym krańcu wielkiego jeziora 19 sierpnia 1862 roku, gdzie mniej więcej miesiąc wcześniej Speke ujrzał Wodospad Ripon, którym wody Wiktorii uchodziły do – jak głęboko wierzył – Nilu. Stamtąd obaj podróżnicy ruszyli na północ, przez dzisiejszą Ugandę i Sudan, znajdując potwierdzenie, że Nil wypływa z Jeziora Wiktorii. Byli przekonani, że znaleźli źródła najdłuższej rzeki świata.

Walki plemienne na trasie przemarszu i nieporozumienia między podróżnikami a władcą lokalnego państewka Bunyoro spowodowały, że musieli opuścić bieg rzeki. Wreszcie, w lutym 1863 roku, pomiędzy miejscowościami Dżuba i Gondokoro, spotkali niespodziewanie kolejną wyprawę nilową, którą kierowali Samuel i Florence Baker. Doposażeni przez Bakerów zdołali dotrzeć do Chartumu, a stamtąd statkiem rzecznym do Kairu. Do Anglii przybyli w czerwcu. Grant został uhonorowany w 1864 za swoje wyprawy Złotym Medalem Królewskiego Towarzystwa Geograficznego (Founder's Medal).

Gdy we wrześniu 1864 roku Speke niespodziewanie poniósł śmierć podczas polowania, Grant stał się głównym rzecznikiem tezy, że Jezioro Wiktorii jest rzeczywistym źródłem Nilu, co w latach siedemdziesiątych XIX wieku zweryfikował sir Henry Morton Stanley. Po opublikowaniu opatrzonej licznymi rycinami i opisami flory i fauny książki A Walk Across Africa został uznany za jeden z czołowych brytyjskich autorytetów w kwestii Czarnego Lądu. W roku 1868 wrócił do Afryki jako oficer wywiadu brytyjskiej wyprawy do Abisynii i brał udział w zwołanej przez belgijskiego króla Leopolda międzynarodowej konferencji nt. badań kontynentu. Był również członkiem ekspedycji wysłanej na ratunek Mehmeda Emina Paszy, odciętego w południowym Sudanie podczas powstania Mahdiego.

Odszedł z armii w stopniu podpułkownika i ostatnie lata życia spędził w swym domu w Szkocji. W 1885 roku wydał drugą książkę, Khartoum As I Saw It in 1863.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne A walk across Africa; or, Domestic scenes from my Nile journal (1864) Jamesa Granta

Kategoria:Brytyjscy oficerowie Kategoria:Szkoccy podróżnicy i odkrywcy Kategoria:Członkowie Royal Society Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Indii Kategoria:Urodzeni w 1827 Kategoria:Zmarli w 1892 Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Aberdeen Kategoria:Laureaci Złotego Medalu Królewskiego Towarzystwa Geograficznego