Krystyna Kukułczanka (ur. 20 lipca 1925 w Chodzieży, zm. 5 grudnia 2014 we Wrocławiu) – polska uczona, botaniczka specjalizująca się w fizjologii rozwoju roślin, kulturach tkankowych oraz uprawie roślin tropikalnych i subtropikalnych. Kierowniczka wrocławskiego Ogrodu Botanicznego w latach 1972–1980. Uznawana za autorytet w dziedzinie rozmnażania roślin ozdobnych w szkle.
Życiorys Urodziła się w rodzinie Czesława Kukułki, dyrektora handlowego chodzieskiej fabryki fajansu i jego żony Czesławy z Kicińskich. Ojciec brał udział w wyzwalaniu Lwowa (1919–1920), a matka uczestniczyła w powstaniu wielkopolskim. Miała siostrę Barbarę. Po wybuchu II wojny światowej ojciec został wzięty do niewoli niemieckiej, gdzie zginął zimą na przełomie 1939 i 1940 roku. Okres wojny przeżyła w bardzo ciężkich warunkach, w latach 1942–1945 pracowała jako pomoc biurowa. W 1947 r. zdała maturę i wyjechała razem z matką i siostrą do Wrocławia, gdzie rozpoczęła studia na Wydziale Rolnym tamtejszego Uniwersytetu. Ukończyła je w 1951 uzyskując tytuł magistra nauk agrotechnicznych i inżyniera ogrodnika.
Rok później rozpoczęła pracę w Katedrze Ogrodnictwa Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu. W 1953 otrzymała etat starszego asystenta Stacji Badawczej Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Smolicach i pracowała tam przez trzy lata. W kwietniu 1956 rozpoczęła pracę w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Wrocławskiego i była z nim związana przez resztę życia zawodowego. Do 1962 roku była starszym asystentem, obroniła wówczas napisaną pod kierunkiem prof. Bolesława Świętochowskiego pracę doktorską na temat żywienia NKP astra chińskiego i została na uczelni adiunktem. W 1970 r. przedstawiła pracę habilitacyjną o fizjologii bulw frezji i uzyskała etat docenta. Zajmowała się kolekcjami roślin tropikalnych i subtropikalnych, przyczyniła się do znacznego ich rozwoju. W 1970 roku utworzyła Pracownię Kultur Tkankowych. W 1972 r. otrzymała nominację na kierownika Ogrodu Botanicznego, rok później doprowadziła do wydzielenia go z dotychczasowych struktur i powołania jako samodzielnej jednostki w ramach Wydziału Nauk Przyrodniczych, a następnie do powołania Rady Naukowej Ogrodu Botanicznego. Funkcję kierownika pełniła do 1980 r. W kwietniu 1981 r. uzyskała tytuł profesora nadany przez Radę Państwa. W 1995 r. przeszła na emeryturę.
Zmarła 5 grudnia 2014 r. we Wrocławiu. Spoczywa na cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu.
Działalność naukowa Specjalizowała się w zakresie kultur tkankowych, prowadziła badania nad regeneracją i morfogenezą roślin w kulturach in vitro. W założonej przez nią Pracowni Kultur Tkankowych Ogrodu Botanicznego rozmnażano szereg gatunków roślin, w tym storczyków, bromelii i roślin owadożernych. Pomiędzy 1957 a 1996 rokiem opublikowała 173 prace oraz jedną monografię pt. Frezje. Od 1973 r. przez dwanaście lat prowadziła badania nad rozmnażaniem storczyków, a ich wyniki zostały wprowadzone do produkcji ogrodniczej. W zakresie biotechnologii z grona jej studentów dwudziestu uzyskało tytuł magistra, sześciu tytuł doktora a jeden student przedstawił pracę habilitacyjną.
Odbyła wiele staży zagranicznych w tym w Niemczech, Holandii i Anglii. Brała ponadto udział w kongresach naukowych z zakresu ogrodnictwa i kultur tkankowych, a także w licznych sympozjach naukowych w kraju i za granicą.
Członkostwo Należała do szeregu towarzystw i organizacji naukowych, w tym: Rady Naukowe: Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego; Ogrodów Botanicznych i Arboretów; Ogrodu Botanicznego Polskiej Akademii Nauk w Powsinie; Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach; Sekcja Ogrodnicza Komitu Badań Naukowych; Oddział Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa (SITO) we Wrocławiu, członek zarządu; Ogólnokrajowa Sekcja Storczykowa, przewodnicząca; Polskie Towarzystwo Botaniczne; Polskie Towarzystwo Genetyczne; Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika, członek honorowy; Polskie Towarzystwo Miłośników Storczyków, członek honorowy; International Society for Horticultural Science; International Association for Plant Tissue Culture; Orchid Group w International Union for Conservation of Nature and Natural Resources; European Orchids Committee (1975–1996).
Wybrane publikacje
Nagrody i odznaczenia Nagroda Ministra Szkolnictwa Wyższego i Nauki III stopnia za rozprawę habilitacyjną; Złoty Krzyż Zasługi; Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Srebrna i Złota Odznaka Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT).
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Chodzieży Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu Kategoria:Polscy biolodzy XXI wieku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2014 Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Botanicznego Kategoria:Polscy biolodzy XX wieku