Wybory uzupełniające do Senatu RP IV kadencji (1997–2001) odbyły się w dwóch terminach: 25 czerwca 2000 i 28 stycznia 2001 z powodu wygaśnięcia mandatów pięciu senatorów. W jednym przypadku przyczyną była śmierć deputowanego wybranego w wyborach parlamentarnych w 1997, w kolejnym przez orzeczenie o złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia o pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944–1990 osób pełniących funkcje publiczne, w trzech – objęcie stanowisk niepołączalnych z mandatem senatorskim. Dwa mandaty pozostały nieobsadzone i nie uzupełniono ich do końca kadencji z racji zbliżających się wyborów parlamentarnych.
Lista wyborów uzupełniających do Senatu IV kadencji Okręg Data Były senatorW nawiasie podano skrót nazwy komitetu wyborczego, który zgłosił do wyborów danego kandydata. Wybrany senator Frekwencja Przyczyna katowicki 25 czerwca 2000 August Chełkowski (AWS) Adam Graczyński (SLD) 3,17% śmierćUchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 1999 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora (). szczeciński Marian Jurczyk () Zbigniew Zychowicz (SLD) 6,66% złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia osoby lustrowanejUchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 kwietnia 2000 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora (). wrocławski Bogdan Zdrojewski () Marian Noga (SLD) 5,70% zrzeczenie się mandatuUchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 marca 2000 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora ().Bogdan Zdrojewski zrzekł się mandatu w związku z niepołączalnością członkostwa w zarządzie miasta na prawach powiatu (Prezydenta Miasta Wrocławia) ze sprawowaniem mandatu posła (Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 stycznia 2000 r. sygn. akt K. 7/99 ). chełmski 28 stycznia 2001 Marian Cichosz (PSL) Adam Rychliczek (PSL) 10,90% zrzeczenie się mandatuUchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 października 2000 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora (). wrocławski Leon Kieres () Bogusław Litwiniec (SLD) 4,51% zrzeczenie się mandatuUchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 października 2000 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora ().Leon Kieres zrzekł się mandatu w związku z wyborem na Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie powołania Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu , Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 czerwca 2000 r. w sprawie wyrażenia zgody na powołanie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ).
Przyczyny zarządzania wyborów uzupełniających Podstawą prawną zarządzenia wyborów uzupełniających do Senatu RP IV kadencji była Ustawa z dnia 10 maja 1991 r. Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej ().
Zgodnie z art. 20 w razie utraty mandatu przez senatora Prezydent RP zarządzał przeprowadzenie wyborów uzupełniających w okręgu, z którego został on wybrany, w ciągu 3 miesięcy od uchwały Senatu RP stwierdzającej wygaśnięcie mandatu senatora. Wyborów uzupełniających nie przeprowadzano w okresie 6 miesięcy przed dniem, w którym upływał termin zarządzenia wyborów do Sejmu. Głosowanie przeprowadza się wyłącznie na terytorium kraju.
Wygaśnięcie mandatu senatora niezwłocznie stwierdzał Senat w formie obwieszczenia w następujących wypadkach: utraty prawa wybieralności; zrzeczenia się mandatu (w tym przez odmowę złożenia ślubowania); śmierci senatora; zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub funkcji, których, stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć z mandatem senatora; powołania w toku kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, których, stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć ze sprawowaniem mandatu senatora; złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia o pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944–1990 osób pełniących funkcje publiczne.
Wybory uzupełniające 25 czerwca 2000 (okręgi: katowicki, szczeciński, wrocławski) Wybory uzupełniające do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w okręgach katowickim, szczecińskim i wrocławskim, które odbyły się 25 czerwca 2000, zostały zarządzone rozporządzeniem Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z 19 kwietnia 2000Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 kwietnia 2000 r. w sprawie zarządzenia wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (). z powodu śmierci Augusta Chełkowskiego, orzeczenia o złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia o pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944–1990 osób pełniących funkcje publiczne przez Mariana Jurczyka i decyzji Bogdana Zdrojewskiego o pozostaniu na stanowisku prezydenta Wrocławia. Przeprowadziły je odpowiednio Okręgowe Komisje Wyborcze w: Katowicach, Szczecinie i Wrocławiu.
Mandaty senatorskie uzyskali: Adam Graczyński, Marian Noga i Zbigniew Zychowicz.
Kalendarz wyborczy do 16 maja 2000 — zgłaszanie kandydatów na senatora do okręgowych komisji wyborczych w celu zarejestrowania, 23 czerwca 2000 o godz. 24:00 — zakończenie kampanii wyborczej, 25 czerwca 2000, godz. 6:00–22:00 — głosowanie.
Okręg katowicki thumb|Okręg katowicki na tle Polski
Kandydaci Swoje kandydatury zarejestrowali: Adam Graczyński (Sojusz Lewicy Demokratycznej), Wacław Marszewski (Akcja Wyborcza Solidarność), Elżbieta Postulka (koalicja KPEiR–KPN-Ojczyzna), Andrzej Roczniok (Unia Polityki Realnej), Jacek Soska (Polskie Stronnictwo Ludowe) – były poseł.
Andrzej Roczniok kandydował w poprzednich wyborach w tym okręgu.
Wyniki
Okręg szczeciński thumb|Okręg szczeciński na tle Polski
Kandydaci Swoje kandydatury zarejestrowali: Zenon Iwaszkiewicz (Obywatelski KW Zenona Iwaszkiewicza), Maciej Kopeć (KW Ojczyzna), Stefan Oleszczuk (Unia Polityki Realnej) – były burmistrz Kamienia Pomorskiego, Marek Tałasiewicz ( Szczecińska Konwencja Wyborcza) – radny sejmiku zachodniopomorskiego, Zbigniew Zychowicz (Sojusz Lewicy Demokratycznej) – były marszałek województwa zachodniopomorskiego.
Wyniki
Okręg wrocławski thumb|Okręg wrocławski na tle Polski
Kandydaci Swoje kandydatury zarejestrowali: Emil Antoniszyn (Krajowa Partia Emerytów i Rencistów), Henryk Czekierda (Polskie Stronnictwo Ludowe), Stanisław Helski ( Stanisława Helskiego), Adolf Juzwenko ( Adolfa Juzwenki), Czesław Kosik (Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej), Marian Noga (Sojusz Lewicy Demokratycznej), Antoni Stryjewski ( Przyjaciele Rodziny Polskiej).
Wyniki
Wybory uzupełniające 28 stycznia 2001 (okręgi: chełmski i wrocławski) Wybory uzupełniające do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w okręgach chełmskim i wrocławskim, które odbyły się 28 stycznia 2001, zostały zarządzone rozporządzeniem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z 16 listopada 2000Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 listopada 2000 r. w sprawie zarządzenia wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (). z powodu wyboru na prezesa IPN Leona Kieresa i objęcia kierowniczego stanowiska NIK przez Mariana Cichosza. Przeprowadziły je odpowiednio Okręgowe Komisje Wyborcze w: Chełmie i Wrocławiu.
Mandaty senatorskie uzyskali: Bogusław Litwiniec i Adam Rychliczek.
Kalendarz wyborczy do 19 grudnia 2000 — zgłaszanie kandydatów na senatora do okręgowych komisji wyborczych w celu zarejestrowania, 27 stycznia 2001 o godz. 24:00 — zakończenie kampanii wyborczej, 28 stycznia 2001, godz. 6:00–22:00 — głosowanie.
Okręg chełmski thumb|Okręg chełmski na tle Polski
Kandydaci Swoje kandydatury zarejestrowali: Wiesław Kociuba ( Wiesława Kociuby), Henryk Lewczuk (Ruch Odbudowy Polski) – radny sejmiku lubelskiego, Ryszarda Mardoń (Sojusz Lewicy Demokratycznej), Adam Rychliczek (Polskie Stronnictwo Ludowe) – były poseł.
Henryk Lewczuk kandydował w poprzednich wyborach w tym okręgu.
Wyniki
Okręg wrocławski thumb|Okręg wrocławski na tle Polski
Kandydaci Swoje kandydatury zarejestrowali: Leopold Gomułkiewicz ( Koalicja dla Polski), Bogusław Litwiniec (Sojusz Lewicy Demokratycznej) – radny miasta Wrocławia, Marek Muszyński (Akcja Wyborcza Solidarność) – były poseł.
Wyniki
Uwagi
Przypisy
Polska Polska 4 Kategoria:2000 w Polsce Kategoria:2001 w Polsce