Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach – centrum kongresowe znajdujące się przy placu Sławika i Antalla 1 w Katowicach, na terenie dzielnicy Koszutka.
Jest to największy tego typu obiekt w Polsce. Powstał w latach 2011–2015 na obszarze katowickiej Strefy Kultury. Budynek został zaprojektowany przez warszawską pracownię JEMS Architekci i charakteryzuje się bryłą w kształcie czarnego prostopadłościanu przeciętą zielonym dachem z pasażem pieszym i tarasem. Wewnątrz znajduje się m.in. 18 sal kongresowych oraz sala wielofunkcyjna mogąca pomieścić około 8 tys. osób.
Od momentu otwarcia budynku organizowano w nim liczne wydarzenia kongresowe, wystawiennicze, kulturalne i sportowe, w tym m.in. kolejne edycje Europejskiego Kongresu Gospodarczego, Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Intel Extreme Masters. Odbył się tutaj także szczyt klimatyczny ONZ – COP24, Wikimania 2024, a także WUF11.
Położenie mały|lewo|MCK z tarasu widokowego Muzeum Śląskiego; w tle Spodek (2020) Międzynarodowe Centrum Kongresowe (MCK) położone jest przy placu Sławika i Antalla 1 w Katowicach, na terenie dzielnicy Koszutka, tuż przy granicy z Bogucicami i Śródmieściem. Gmach znajduje się pomiędzy ulicą Olimpijską a Spodkiem, w pobliżu ronda gen. Jerzego Ziętka.
MCK jest jednym z obiektów katowickiej Strefy Kultury, w skład której wchodzi sąsiadująca bezpośrednio z Centrum Kongresowym hala widowiskowo-sportowa Spodek, a także siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia oraz Muzeum Śląskie.
Najbliższe przystanki ZTM to znajdujący się przy alei Roździeńskiego przystanek autobusowy Katowice Strefa Kultury, a tramwajowy to Katowice Rondo. Międzynarodowe Centrum Kongresowe oddalone jest od katowickiego dworca kolejowego pieszo o około 15 minut drogi, natomiast dojazd samochodem z portu lotniczego Katowice-Pyrzowice do MCK zajmuje około pół godziny.
Historia mały|lewo|Obszar późniejszego katowickiego centrum kongresowego w 2011 roku; na wprost fragment ulicy Olimpijskiej przed zmianą jej przebiegu Kompleks Centrum Kongresowego zostało wybudowany w sąsiedztwie zlikwidowanej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”, na terenach poprzemysłowych hut cynku „Fanny” i „Franz”. Gdy w latach 1962–1971 budowano Spodek, na terenach po północno-wschodniej strony hali, w miejscu przyszłego centrum kongresowego pozostawiono resztkę pohutniczej hałdy, gdzie urządzono niewielki parking strzeżony.
Po katastrofie budowlanej 28 stycznia 2006 roku, w wyniku której zawaliła się hala na terenie Międzynarodowych Targów Katowickich przy ulicy Bytkowskiej, znacząco zmalała rola Katowic jako miasta targowego. W tym okresie targi organizowano m.in. w hali Spodka, a także w oddanym do użytku w styczniu 2008 roku centrum targowym Expo Silesia w Sosnowcu, które przejęło największe imprezy targowe.
Planowana budowa nowego centrum kongresowego była jednym z celów polityki miasta Katowice dotyczących obsługi konferencji, kongresów, wystaw i innych tego typu spotkań. Jednocześnie budowa obiektu miała stać się bodźcem do rozwoju turystyki biznesowej w Katowicach. W październiku 2011 roku miasto zajmowało piąte miejsce w Polsce pod względem liczby spotkań i wydarzeń z dziedziny gospodarki, nauki, kultury i polityki.
Na projekt Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach został rozpisany międzynarodowy konkurs architektoniczny, który został rozstrzygnięty 1 października 2008 roku. W jego wyniku do realizacji wybrano koncepcję opracowaną przez warszawską pracownię JEMS Architekci. Została ona nagrodzona za zaproponowaną koncepcję urbanistyczną, przestrzenie publiczne (przenikanie przestrzeni placu wejściowego z obszarem hallu głównego i foyer), zieloną przestrzeń rozbijającą skalę bryły budynku oraz funkcjonalność obiektu. Jeszcze w tym samym roku rozpoczęto prace projektowe, które zakończono w 2010 roku.
W lutym 2011 roku miasto Katowice ogłosiło przetarg na prace budowlane przy budowie Międzynarodowego Centrum Kongresowego. Swoje oferty złożyło dwanaście firm, a ostatecznie do realizacji wybrano ofertę warszawskiej spółki Polimex-Mostostal. Umowa z wykonawcą została podpisana 3 października 2011 roku i jeszcze tego samego miesiąca rozpoczęła się budowa obiektu.
W czerwcu 2011 roku na poczet m.in. budowy Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach miasto zaciągnęło pożyczkę o wartości 254,2 mln zł z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. mały|Budowa Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach w sierpniu 2012 roku
Gdy w styczniu 2012 roku przystąpiono do likwidacji resztek pohutniczej hałdy, okazało się, że część gruntów jest zanieczyszczonych odpadami poprzemysłowymi. Ze względu na brak informacji o ich pochodzeniu, część prac została wstrzymana. We wrześniu 2012 roku z uwagi na opóźnienia w realizacji zadania miasto Katowice rozwiązało umowę z dotychczasowym wykonawcą. Przedstawiciele Polimexu-Mostostalu utrzymywali, że opóźnienia były spowodowane problemami, jakie zastali na placu budowy, m.in. z podziemną infrastrukturą, niezasypanymi szybami górniczymi i skażonymi gruntami. Pierwotnie Międzynarodowe Centrum Kongresowe miało być gotowe w maju 2013 roku, jednak do tego czasu wykonawca ukończył jedynie fragment konstrukcji budynku w północnej części centrum kongresowego.
W połowie grudnia 2012 roku miasto Katowice ogłosiło przetarg na dokończenie budowy MCK. W wyniku kolejnego postępowania przetargowego generalnym wykonawcą zostało konsorcjum firm Warbud i Mercury Engineering. Firma Mostostal Zabrze była natomiast odpowiedzialna za konstrukcję stalową obiektu. Pierwotnie zwycięzcą przetargu była spółka NDI, lecz po ponownej ocenie ofert przez Krajową Izbę Odwoławczą wybrano ostatecznie konsorcjum Warbudu.
Umowa pomiędzy Warbudem a miastem Katowice została podpisana 29 maja 2013 roku. Ze strony inwestora podpisał ją prezes i członek zarządu firmy, a ze strony miasta prezydent Katowic Piotr Uszok i wiceprezydent miasta Krystyna Siejna. W tym samym czasie wykonawca prowadził już prace przy budowie innego gmachu na obszarze katowickiej Strefy Kultury – siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach.
Budowa Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach została wznowiona w czerwcu 2013 roku. Wprowadzono nową organizację robót – prace prowadzono w dni robocze 24 godziny na dobę, w weekendy przez 16 godzin, a przy budowie pracowało jednocześnie ponad 400 osób. W lipcu 2013 roku na placu budowy centrum kongresowego pojawiły się trzy kilkudziesięciometrowe żurawie wieżowe.
mały|lewo|Budowa Międzynarodowego Centrum Kongresowego w styczniu 2014 roku; widok od południa Do końca stycznia 2014 roku budowa Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach była gotowa w 40 procentach. Budowa konstrukcji dachu dobiegała już końca i wykonywane były prace żelbetowe oraz instalacyjne. Kładziono tynki, a w części biurowej rozpoczęto prace wykończeniowe. Do połowy września 2014 roku gotowa był już elewacja z czarnej aluminiowej siatki cięto-ciągnionej, a na dachu zaczęto zakładać trawniki. Na początku stycznia 2015 roku przy budowie gmachu trwały intensywne prace wykończeniowe.
16 lutego 2015 roku wykonawca zgłosił budowę Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach do odbioru, a 23 marca tego samego roku miasto Katowice przejęło gmach od wykonawcy. Koszt budowy obiektu, współfinansowany ze środków Unii Europejskiej, wyniósł blisko 378 mln zł, z czego wkład własny miasta Katowice wyniósł blisko 196 mln złotych.
Wcześniej (w maju 2011 roku) Katowice ogłosiły pierwszy przetarg na koncesję hal Spodka i Międzynarodowego Centrum Kongresowego. Po trwających niemal rok negocjacjach z dwoma firmami zostały one przerwane w 2012 roku z powodu błędów proceduralnych w przetargu. Drugie postępowanie ogłoszone 15 lutego 2013 roku zostało nierozstrzygnięte z uwagi na brak zainteresowania potencjalnych podmiotów. Dopiero w trzecim przetargu ogłoszonym w lipcu 2014 roku ostatecznie złożono dwie oferty: PTWP Event Center i HKO. Wybrano ofertę pierwszej firmy, lecz druga spółka złożyła do sądów trzy skargi, które w grudniu 2015 okazały się bezzasadne – 2 grudnia Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał wyrok o odrzuceniu skargi na decyzję miasta Katowice o powierzeniu spółce PTWP Event Center koncesji na zarządzanie Spodkiem i Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Katowicka spółka PTWP Event Center, należąca do grupy Polskiego Towarzystwa Wspierania Przedsiębiorczości, będącego m.in. organizatorem Europejskiego Kongresu Gospodarczego, została operatorem obiektu 2 maja 2016 roku. Dotychczas tymczasowymi zarządcami byli katowicki MOSiR i Convention Bureau, których powołano z uwagi na to, że już w marcu 2015 roku zaplanowano otwarcie hali Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach.
21 marca 2015 roku przy Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach prezydenci Węgier János Áder i Polski Bronisław Komorowski odsłonili pomnik upamiętniający Henryka Sławika i Józsefa Antalla. 26 listopada tego samego roku Rada Miasta Katowice przyjęła uchwałę nadającą placu przed Spodkiem i Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach nazwę Plac Sławika i Antalla.
W pierwszym półroczu 2019 roku Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach zostało członkiem (ICCA).
Działalność i wydarzenia mały|Plakat na elewacji katowickiego centrum kongresowego z logiem Europejskiego Kongresu Gospodarczego 10 maja 2017 roku Już przed oddaniem Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach do użytku, do końca września 2014 roku, dokonano ponad 50 rezerwacji organizacji wydarzeń w tym miejscu na lata 2015–2019. Pierwszym wydarzeniem zorganizowanym w nowym centrum kongresowym był turniej esportowy Intel Extreme Masters, który rozpoczął się 12 marca 2015 roku i przyciągnął kilkadziesiąt tysięcy osób. W ciągu pierwszych trzech miesięcy działalności MCK, od marca do czerwca 2015 roku odbyło się w obiekcie 18 wydarzeń, w tym zawody tenisowe z cyklu WTA Katowice Open. W sierpniu tego samego roku odbył się tutaj festiwal Tauron Nowa Muzyka oraz Kongres Edukacji Polskiej, a miesiąc później m.in.: Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego, Gala Ambasadorów Kongresów Polskich oraz Silesia Fashion Day.
mały|lewo|Konferencja COP24 wewnątrz Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach 3 grudnia 2018 roku
Od września do grudnia 2016 roku w Międzynarodowym Centrum Kongresowym zorganizowano ponad 140 wydarzeń i były to głównie kongresy, konferencje, spotkania i targi, w tym m.in.: Silesia Bazaar, Katowice Tattoo Konwent, Śląskie Targi Książki, VI Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw czy powracający wówczas do Katowic Festiwal Fryzjerski Hair Fair. W ciągu dwóch lat od przejęcia zarządu nad MCK przez spółkę PTWP Event Center, do maja 2018 roku w murach Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach zorganizowano 455 wydarzeń z udziałem prawie 970 tys. osób. 3 grudnia 2018 roku w centrum kongresowym odbyła się oficjalna uroczystość otwarcia szczytu klimatycznego COP24, udział w której wzięli m.in. prezydent Polski Andrzej Duda i sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych António Guterres.
Na przełomie 2018 i 2019 roku do Międzynarodowego Centrum Kongresowego przeniósł się Mega Club, który miał dotychczas swoją siedzibę w katowickiej dzielnicy Dąb przy ulicy Żelaznej 9. Nawiązał on też współpracę z PTWP Event Center, a jednymi z pierwszych koncertów przez nich organizowanych w gmachu centrum kongresowego były występy Palucha i zespołu Lao Che. 10 marca 2019 zorganizowano tutaj galę Fryderyków 2019, a ponadto w pierwszym półroczu tego samego roku swoje koncerty dali w MCK m.in.: Alicja Majewska i Włodzimierz Korcz, Anna Wyszkoni, Coma i PRO8L3M. Zorganizowano w tym czasie również: IV Kongres Wyzwań Zdrowotnych, 11. edycję Europejskiego Kongresu Gospodarczego, European Start-up Days i inne targi o różnorodnej tematyce. Odbyła się też kolejna edycja Śląskiego Festiwalu Nauki, 4 Design Days oraz Targi Ślubne.