thumb|Ilustracja do wydania z 1822, autor nieznany Malwina, czyli domyślność serca – powieść Marii Wirtemberskiej ukończona w 1812, wydana w 1816 w Warszawie.

Utwór uznawany jest za pierwszą w literaturze polskiej powieść ukazującą życie wewnętrzne bohaterki. Obok psychicznych i emocjonalnych doznań bohaterki przedstawia również obyczajowość i relacje międzyludzkie ówczesnych wyższych sfer, w których obracała się autorka. Akcja książki osnuta jest wokół postaci Malwiny i Ludomira. Opowiadanie głównej bohaterki przeplatane jest listami innych bohaterów, ukazującymi ich życie wewnętrzne, zamiary, motywy postępowania.

Powieść ma cechy różnych gatunków. Zalicza się do powieści sentymentalnej (uczuciowość, rola i sposób ukazywania przyrody). Ukazywanie życia wewnętrznego bohaterki pozwala umieścić książkę w nurcie powieści psychologicznej. Nosi też pewne cechy powieści z kluczem (bohaterowie wzorowani na autentycznych postaciach jak Tadeusz Antoni Mostowski i Henriette de Vauban). Aura tajemniczości i opisy turniejów rycerskich zbliżają ją do powieści gotyckiej. Imię głównej bohaterki prawdopodobnie zostało zaczerpnięte z Pieśni Osjana lub powieści Malwina Sophie Ristaud.

Przed publikacją powieść była czytana we fragmentach na warszawskich salonach. Po wydaniu cieszyła się dużą popularnością. W 1821 Malwina została przetłumaczona na francuski. W XIX wieku miała też przekład na rosyjski. W 2001 w Londynie ukazał się przekład na język angielski.

Bibliografia

Linki zewnętrzne Tekst Malwiny w Wirtualnej Bibliotece Literatury Polskiej M.A. Wirtemberska, Malwina czyli Domyślność serca, t. 1, t. 2 Warszawa 1816. Reprodukcja cyfrowa pierwszego wydania powieści w serwisie Polona.pl M.A. Wirtemberska, Malwina czyli Domyślność serca, z wstępem i objaśn. K. Wojciechowskiego, Kraków . Reprodukcja cyfrowa wydania w serii Biblioteka Narodowa (BN I/23) w serwisie Polona.pl M.A. Wirtemberska, Malvina ou l'instinct du coeur, t. 1, t. 2 trad. du pol. par une Polonaise, Varsovie 1817. Reprodukcja cyfrowa wydania w języku francuskim w serwisie Polona.pl

Kategoria:Polskie powieści obyczajowe Kategoria:Polskie powieści oświeceniowe Kategoria:Powieści z 1816