Marcel Szary (ur. 27 grudnia 1964 w Śremie, zm. 30 marca 2010 w Poznaniu) – polski działacz związkowy, członek OZZ „Inicjatywa Pracownicza”, robotnik w Zakładach im. Hipolita Cegielskiego.
Życiorys W czasach PRL-u należał do NSZZ „Solidarność”, przystąpił do niej jeszcze jako uczeń. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych był koordynatorem w działającej w podziemiu Solidarności w Zakładach im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu. Po 1989 odszedł ze związku ze względu na jego zdaniem ugodowy charakter działalności. W czerwcu 2004 stał się jednym z organizatorów komisji Inicjatywy Pracowniczej w Zakładach im. Hipolita Cegielskiego. Był przedstawicielem załogi w zarządzie Zakładów.
W 2007 i 2008 w zakładach H. Cegielskiego wystąpił spór płacowy pomiędzy załogą a zarządem. Pracownicy zaczęli organizować wiece, w formie tzw. „płyt”. Wiece te są charakterystyczną dla poznańskiego zakładu od strajków w 1956 formą wyrażania niezadowolenia wśród pracowników. Nazwa pochodzi od płyt traserskich (wysokości ok. 1,5 m), na których przemawiano, dyskutowano i wokół których gromadziła się załoga. Marcel Szary był jednym z głównych przemawiających. Przeciwko niemu wszczęto proces karny oskarżając o zorganizowanie w 2008 trzech nielegalnych wieców pracowniczych. W 2009 sąd uznał go winnym i skazał go na karę grzywny. Zdaniem sądu, wiece miały charakter strajku, ponieważ, chociaż nie były długie (15-30 min), wiązały się z odejściem pracowników od maszyn.
W 2007 zachorował na białaczkę. Pod koniec lutego 2010 z powrotem znalazł się w szpitalu, gdzie zaangażował się w obronę pielęgniarek. Zmarł 30 marca 2010. Został pochowany na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu (pole 51, kwatera 1).
Upamiętnienie Marcel Szary był jednym z głównych bohaterów projektu teatralnego „Ceglorz” przygotowanego przez Teatr Ósmego Dnia i Inicjatywę Pracowniczą (premiera 25-26 czerwca 2013). Projekt był opisywany jako forma upamiętniania historii ruchu robotniczego w formie historii mówionej.. W Bytomiu 2013 w ramach projektu Metropolis Rafał Jakubowicz przygotował instalację „Płyta”, upamiętniającą Marcela Szarego i zorganizowane przez niego strajkiBunt robotników buntem artysty, czyli co może sztuka?. Pamięci Marcela Szarego dedykowana jest książka Jarosława Urbańskiego Strajk. Historia buntów pracowniczych, Wydawnictwo RM, Warszawa 2024.
Przypisy
Bibliografia Ryszard Konieczko, Marcel Szary 1964–2010, „Kurier Związkowy Sierpień '80”, nr 336, 14 kwietnia 2010, s. 6 (wersja elektroniczna, dostęp: 22 kwietnia 2012) Jarosław Urbański, Strajk. Historia buntów pracowniczych, Wydawnictwo RM, Warszawa 2024, ss. 226-235.
Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Urodzeni w 1964 Kategoria:Ludzie urodzeni w Śremie Kategoria:Zmarli w 2010 Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem