Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Bułgarii – lista miejsc w Bułgarii wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Bułgarię 7 marca 1974 roku.

Obecnie (stan na 2022 rok) na liście znajduje się 10 obiektów: 7 o charakterze dziedzictwa kulturowego i 3 o charakterze przyrodniczym.

Na bułgarskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Bułgaria zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajduje się 16 obiektów (stan na 2022 rok).

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia bułgarskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, obwód; współrzędne geograficzne Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K) przyrodnicze (P) kulturowo–przyrodnicze (K,P) Rok wpisu – roku wpisu na listę i rozszerzenia wpisu Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref.ObiektZdjęciePołożenieTypRokOpis42Cerkiew Bojańska w SofiiBoyana Church150x150px|centerObwód miejski SofiaK (ii)(iii)1979Cerkiew prawosławna jest zespołem trzech budynków. Pierwsza część została zbudowana w X wieku, druga w XIII, a trzecia na początku XIX wieku. W XXI wieku odrestaurowano malowidła znajdujące się w cerkwi. Za największą wartość artystyczną w kompleksie uważane są freski pochodzące z połowy XIII wieku.43Jeździec z MadaryMadara Rider150x150px|centerObwód SzumenK (i)(iii)1979Jeździec z Madary to płaskorzeźba naskalna przedstawiająca rycerza na koniu. Pochodzi z początku VIII wieku. Została wyrzeźbiona w klifie na wysokości 23 m.44Grobowiec tracki w KazanłykuThracian Tomb of Kazanlak172x172px|centerObwód Stara ZagoraK (i)(iii)(iv)1979Grobowiec pochodzi z okresu hellenistycznego z końca IV wieku p.n.e. Grobowiec jest częścią większej nekropolii, położonej w pobliżu starożytnego trackiego miasta Seuthopolis. Został odkryty 19 kwietnia 1944 roku.45Zespół cerkwi wykutych w skale w IwanowieRock-Hewn Churches of Ivanovo150x150px|centerObwód RuseK (ii)(iii)1979Zespół cerkwi i klasztorów wykutych w wapiennych skałach tworzących brzeg rzeki Rusenski Łom. W ich wnętrzu zachowały się średniowieczne freski. Jaskinie były zamieszkane przez mnichów od XIII do XVII wieku.216Monastyr RylskiRila Monastery150x150px|centerKotlina masywu górskiego RiłaK (vi)1983Klasztor został założony w X wieku przez Jana Rylskiego. Jego współczesny wygląd został ukształtowany w XIX wieku. Klasztor został zniszczony w wyniku pożaru na początku XIX wieku i odbudowany w latach 1834–1862.217Zabytkowe miasto NesebyrAncient City of Nessebar150x150px|centerObwód BurgasK (iii)(iv)1983Nadmorskie miasto Nesebyr powstało w VI wieku p.n.e., jako osada tracka. W późniejszych latach stało się grecką kolonią. W Nesebyrze znajdują się 4 zabytkowe cerkwie: św. Szczepana, św. Paraskiewy, św. Jana Chrzciciela oraz Świętych Archaniołów Michała i Gabriela.359Grobowiec tracki w SwesztariThracian Tomb of Sveshtari150x150px|centerObwód RazgradK (i)(iii)1985Grobowiec tracki pochodzi z III wieku p.n.e. i został odkryty w 1982 roku. Jest przykładem architektury trackiej. Charakterystyczną cechą grobowca jest 10 kariatyd, które wskazują na wpływy sztuki hellenistycznej.219bisRezerwat Przyrody „Srebyrna”Srebarna Nature Reserve150x150px|centerObwód SilistraP (x)1983 (modyfikacja w 2008)Rezerwat Przyrody Srebyrna obejmuje region słodkowodnego jeziora o tej samej nazwie. Teren chroniony zajmuje 600 ha. Rezerwat zamieszkuje 179 gatunków ptaków oraz 67 gatunków roślin.225bisPark Narodowy PirynuPirin National Park150x150px|centerObwód BłagojewgradP (vii)(viii)(ix)1983 (modyfikacja w 2010)Park narodowy Pirynu obejmuje teren porośnięty najcenniejszymi gatunkami flory w górach Piryn. W rezerwacie znajduje się ok. 100 gatunków roślin. Znajduje się tutaj najstarsze drzewo w Bułgarii: Sosna Bajkuszewa.1133Pradawne i pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów EuropyAncient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europecentruj|150x150pxP (ix)2007 (modyfikacja w 2011, 2017 oraz 2021)Zespół względnie nienaruszonych europejskich lasów bukowych. Od końca ostatniej epoki lodowcowej buk europejski zaczął się rozprzestrzeniać na terenie Alp, Karpat, Dinaryd oraz Pirenejów. Udana ekspansja na całym kontynencie europejskim jest możliwa, dzięki szerokiej tolerancji buka na różne warunki klimatyczne. Wpis transgraniczny z Austrią, Albanią, Belgią, Bośnią i Hercegowiną, Chorwacją, Czechami, Francją, Hiszpanią, Macedonią Północną, Niemcami, Polską, Rumunią, Słowacją, Słowenią, Szwajcarią, Ukrainą oraz Włochami.

Obiekty na bułgarskiej liście informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia bułgarskie obiekty na liście informacyjnej UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście informacyjnej wraz z jej angielskim oryginałem Położenie – miasto, obwód; współrzędne geograficzne Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K) przyrodnicze (P) kulturowo–przyrodnicze (K,P) Rok wpisu – roku wpisu na listę informacyjną Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref.ObiektZdjęciePołożenieTypRokOpis44Dwa neolityczne mieszkania z całkowicie zachowanym wnętrzem, meblami i naczyniamiTwo neolithic dwellings with their interior and household furnishings and utensils completely preserved |150x150px|center|alt=Obwód Stara ZagoraK (iii)(iv)1984Wpis na listę informacyjną obejmuje dwa domostwa datowane na 6 tysiąclecie p.n.e. Znaleziono tutaj meble oraz ceramiczne naczynia. Znajduje się tutaj muzeum.45Jaskinia Magura z rysunkami z epoki brązuThe Magoura cave with drawings from the bronze age |150x150px|center|alt=Obwód WidyńK1984Jaskinia znajduje się w wapiennej skale. Jej długość wynosi 2,6 km. We wnętrzu znaleziono szczątki różnych gatunków zwierząt m.in. niedźwiedzia jaskiniowego oraz hieny jaskiniowej.47Starożytne miasto Nikopolis ad IstrumThe ancient town of Nicopolis ad Istrum |150x150px|center|alt=Obwód Wielkie TyrnowoK (iii)(iv)1984Miasto zostało założone przez cesarza rzymskiego Trajana na początku II wieku n.e. Miasto było otoczone murami obronnymi. W okresie bizantyjskim było ośrodkiem biskupim, aż do ostatecznego zniszczenia przez Awarów pod koniec VI wieku.48Późnostarożytny grobowiec w SilistrzeThe late ancient tomb of Silistracentruj|150x150pxObwód SilistraK (i)(iii)1984Ten rzymski grobowiec, datowany na IV wiek n.e., znajduje się w mieście Silistra. Posiada pojedynczą komorę o wymiarach 3,30 na 2,60 metra.49Monaster Zaśnięcia Matki Bożej w BaczkowieThe Bachkovo Monastery |150x150px|center|alt=Obwód PłowdiwK (i)(iv)(vi)1984Monaster został założony w XI wieku i jest jednym z najstarszych klasztorów na Bałkanach. Reprezentuje unikalne połączenie trzech kultur średniowiecza: bułgarskiej, bizantyjskiej i gruzińskiej. W klasztorze zachowało się kilka malowideł ściennych z różnych okresów.50Miasto Melnik i Monaster RożeńskiThe town of Melnik and the Rozhen Monastery |150x150px|center|alt=Obwód BłagojewgradK (i)(iv)1984Wpis na listę obejmuje średniowieczne miasto Melnik, górującą nad nim twierdzę i pobliski monaster. Klasztor został założony w średniowieczu. Melnik jest najmniejszym miastem w Bułgarii.54Park Naturalny Rusenski ŁomThe Roussensky Lom National Park |150x150px|center|alt=Obwód RuseP1984Park ma za zadania chronić faunę zamieszkującą rzekę Rusenski Łom. Przez UNESCO został ogłoszony parkiem narodowym.1948Starożytne miasto PłowdiwThe Ancient Plovdiv |150x150px|center|alt=Obwód PłowdiwK (ii)(iv)(vi)2004Miasto Płowdiw było zamieszkałe od czasów starożytnych. Jednym z tutejszych zabytków jest teatr rzymski. W dzisiejszych czasach jest to drugie pod względem liczby mieszkańców miasto w Bułgarii.1949Tracki grobowiec z malowidłami ściennymi obok wsi AleksandrowoThracian Tomb with Wall Paintings beside Alexandrovo village |150x150px|center|alt=Obwód ChaskowoK (i)(ii)(iii)2004Tracki grobowiec we wsi Aleksandrowo powstał w drugiej połowie IV wieku p.n.e. Zarówno przedsionek, jak i komorę główną zdobią dobrze zachowane freski. Przedstawiają one sceny z polowania na dziki i jelenie.5639Rezerwat Przyrody Wraczanski karstVratsa Karst Nature Reserve |150x150px|center|alt=Obwód WracaK (vii)(viii)(ix)(x)2011Rezerwat położony jest w zachodniej części Bałkanów. Znajdują się tutaj formacje krasowych takie jak jaskinie oraz wąwozy. Na terenie rezerwatu zidentyfikowano ok. 1100 gatunków roślin naczyniowych.5640Skały BełogradczikRocks of Belogradchik |150x150px|center|alt=Obwód WidyńP (vii)(viii)2011Wpis na listę informacyjną obejmuje piaszczyste i wapienne formacje skalne w pobliżu miasta Bełogradczik. Niektóre z nich mają ponad 20 m wysokości. Zajmują łącznie powierzchnię 50 km².5641Park Narodowy Bałkanu ŚrodkowegoCentral Balkan National Park |150x150px|center|alt=Obwód Łowecz, Obwód Gabrowo, Obwód Sofia, Obwód Płowdiw, Obwód Stara ZagoraP (vii)(viii)(ix)(x)2011Park narodowy obejmuje 85–kilometrowy odcinek Gór Bałkańskich. Obejmuje różnorodne siedliska, w tym lasy, łąki, pastwiska górskie i skaliste szczyty o wysokości do 2376 m. Znajduje się tutaj kilka pierwotnych lasów bukowych.5642Pomnik Przyrody „Kamienny Las”Pobiti Kamani Natural Monument |150x150px|center|alt=Obwód WarnaP (vii)(viii)2011Wapienne formacje skalne odsłonięte w wyniku procesu erozji powierzchniowej. Położone są wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego, w krajobrazie przypominającym pustynię.6085Nekropolia królewska trackiego miasta SeuthopolisThe royal necropolis of the Thracian city of Seuthopolis – a serial site, extension of the Kazanlak Thracian tombcentruj|225x225pxObwód Stara ZagoraK (i)(ii)(iii)(iv)2016Wpis obejmuje osiem grobowców będących częścią nekropolii, położonej w pobliżu starożytnego trackiego miasta Seuthopolis. Pochodzą z IV i III wieku p.n.e., a ich budowa charakteryzuje się połączeniem stylu trackiego z hellenistycznym.6287Bazylika Biskupia i późnoantyczne mozaiki w Philippopolis, rzymska prowincja TracjaBishop's Basilica and Late-Antique Mosaics of Philippopolis, Roman Province of Thracecentruj|150x150pxObwód PłowdiwK (ii)(iii)(iv)(vi)2018Bazylika Biskupia datowana jest na okres II–VI wieku. Jest znana z wczesnochrześcijańskich mozaik pokrywających nawy boczne. Została odkryta podczas wykopalisk archeologicznych prowadzonych w latach 1982–1986.6474Granice Cesarstwa Rzymskiego – Limes Dunajski (Bułgaria)Frontiers of the Roman Empire – The Danube Limes (Bulgaria)centruj|150x150pxObwód Widyń, Obwód Montana, Obwód Wraca, Obwód Plewen, Obwód Ruse, Obwód SilistraK (ii)(iii)(iv)2020Wpis obejmuje rzymskie umocnienia graniczne wzdłuż Dunaju. Znajdują się one na terytorium Bułgarii, Chorwacji, Rumunii oraz Serbii.

Przypisy

Linki zewnętrzne Lista światowego dziedzictwa UNESCO

Bułgaria