Franciszek Ksawery Martynowski (ur. 3 grudnia 1873 w Bukowsku, zm. 3 czerwca 1926 w Sanoku) – polski wojskowy, urzędnik, działacz niepodległościowy, sokoli i społeczny.

Życiorys Franciszek Ksawery Martynowski urodził się 3 grudnia 1873 w Bukowsku jako syn Jan i Marianny z domu Podolak (małżeństwo od 1873). Miał siostrę Józefę (ur. 1876).

W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej przez 12 lat i osiem miesięcy służył w c. i k. armii. W 1902 był feldfeblem, a w 1905 był c. k. sierżantem w Sanoku. Od około 1909 pełnił stanowisko urzędnika kancelaryjnego (kancelisty) w c. k. dyrekcji okręgu skarbowego w Sanoku.

thumb|240px|Nagrobek Franciszka Martynowskiego (stan z 2014) W 1914 był naczelnikiem Sanockiej Chorągwi Drużyn Bartoszowych, założonej 3 sierpnia 1911 (liczba oddziału sanockiego liczyła: w 1911 członków 80, w 1912 – 134, a w 1913 – 176)Alojzy Zielecki, Rozwój ruchu niepodległościowego, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 478.. Patronował drużynie młodzieży rzemieślniczej (działającej przy Czytelni Mieszczańskiej), wcielonej do powołanego 7 sierpnia 1921 sanockiego oddziału Związku Strzeleckiego (wraz z Janem Rajchlem), który współtworzył i angażował się w jego działalność oddając wiele czasu i poświęceniaEdward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 63.. W sanockim oddziale ZS pełnił funkcję sekretarza. W dniach 21–23 września 1921 reprezentował oddział w Ogólnym Zjeździe Delegatów ZS w Warszawie. W latach 20. II Rzeczypospolitej kierował sanockim oddziałem Polskiego Związku Towarzystw Strzeleckich, działającym przy ul. Rynek.

Był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”: w 1912, 1920, 1921, 1922, 1924. Zasiadał w zarządzie Towarzystwa Polskiej Ochronki Dzieci ChrześcijańskichEdward Zając, Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym / Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 603. sprawując stanowisko skarbnika od 1925.

Franciszek Martynowski zmarł 3 czerwca 1926 w Sanoku. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku 5 czerwca 1926. Nagrobek został zwieńczony rzeźbą anioła klęczącego nad księgą.

4 lutego 1902 poślubił w Sanoku Teofilę Marię Słuszkiewicz (1882–1951), córkę Michała Słuszkiewicza. Do Drużyn Bartoszowych należała zarówno Teofila Słuszkiewicz, a także Bogumiła Słuszkiewicz – obie w 1939 zamieszkiwały w Sanoku przy ulicy Emilii Plater 1W publikacji pt. Drużyny Bartoszowe 1908–1914, wydanej w 1939, podano, że to Bogumiła Martynowska była wdową po urzędniku skarbowym..

Odznaczenia austro-węgierskie Brązowy Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii (przed 1912) Krzyż Jubileuszowy dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych (przed 1913)

Zobacz też Stanisław Budweil – inny działacz sokoli w Sanoku i również c. k. urzędnik skarbowy.

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Członkowie Drużyn Bartoszowych Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (zabór austriacki) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Działacze społeczni II Rzeczypospolitej Kategoria:Galicyjscy urzędnicy skarbowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Bukowsku Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Jubileuszowym Pamiątkowym dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Urzędnicy związani z Sanokiem (zabór austriacki) Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Zmarli w 1926