Stanisław Borek w pisowni (Berg, Borg, Borgch i Borgell) herbu Zadora (ur. 1474 w Krakowie, zm. 20 sierpnia 1556 tamże) – sekretarz królewski, dziekan i kanonik krakowskiej kapituły katedralnej, kantor gnieźnieński, kanclerz i kanonik kujawskiLudwik Łętowski, Katalog biskupów, prałatów i kanoników krakowskich.t. II Prałaci i kanonicy krakowscy, Kraków 1852, s. 61., kanonik kapituły katedralnej poznańskiej w 1508, instalowany w 1524 rokuKazimierz Miaskowski. Kanonicy katedralni poznańscy instalowani w latach 1524–1532, w: Przegląd Kościelny, T. 6, 1904, s. 276..
Urodził się w rodzinie Jana, rajcy krakowskiego i N z imienia Lanckorońskiej. Z zamożnej rodziny Stanisława pochodziło 2 rajców krakowskich. W 1523 otrzymał nobilitację z przydomkiem Berg. Studiował w Krakowie w latach 1480–1493, następnie w Bolonii i Rzymie. W Rzymie przebywał od 1499 roku. Po studiach uzyskał tytuł doktora obojga praw. W 1505 został kanonikiem wrocławskim. W latach 1524–1556 był sekretarzem królewskim. W latach 1533–1552 generalnym korektorem świętopietrza w archidiecezji gnieźnieńskiej. Posłował do cesarza Ferdynanda I i Karola V. Został mianowany kantorem gnieźnieńskim w 1538 roku, następnie kanonikiem i dziekanem krakowskim 1542. Prowadził przedsiębiorstwo górnicze. Należał do znakomitych polskich dyplomatów, wysyłanych do poselstw zagranicznych i do papieża w sprawie kanonizacji Świętego Jacka. Zostawił znaczny fundusz na wychowanie przeszło 30 wychowanków akademii krakowskiej.
Zasłynął jako żarliwy katolik i przeciwnik reformacji. Po śmierci swego przyjaciela Piotra Tomickiego związał się Stanisławem Hozjuszem i Marcinem Kromerem, którzy chętnie zasięgali jego rady. Pochowany w kaplicy Piotra Tomickiego na Wawelu renesansowa płyta nagrobna znajduje się obok sarkofagu Władysława Łokietka. Do 1848 roku istniał na Wawelu Dom Borka wyburzony przez wojska austriackie"Encyklopedia Krakowa", wyd. PWN, Kraków 2000 s.78.
Przypisy
Bibliografia Adam Boniecki, "Herbarz Polski", (tom 2, str. 28, Borek Stanisław) Hr. Seweryn Uruski, "Rodzina. Herbarz szlachty polskiej", (tom 1, str. 323-324, Borek-Berg)
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bolonii Kategoria:Doktorzy obojga praw (I Rzeczpospolita) Kategoria:Dyplomaci I Rzeczypospolitej Kategoria:Kanclerze włocławskiej kapituły katedralnej Kategoria:Kanonicy krakowskiej kapituły katedralnej Kategoria:Kanonicy poznańskiej kapituły katedralnej Kategoria:Kanonicy włocławskiej kapituły katedralnej Kategoria:Ludzie związani z Gnieznem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Nobilitowani przez Zygmunta I Starego Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XVI wieku Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Świętym Cesarstwie Rzymskim Kategoria:Sekretarze Zygmunta I Starego Kategoria:Sekretarze Zygmunta II Augusta Kategoria:Urodzeni w 1474 Kategoria:Zadorowie Kategoria:Zmarli w 1556