Warszawska szkoła historyków idei – polska szkoła naukowa nurtu badawczego rozwiniętego w latach 50. XX wieku w kręgu niektórych historyków, filozofów i socjologów związanych ze środowiskiem warszawskim.
Historia Badacze warszawskiej szkoły historii idei instytucjonalnie byli związani z Instytutem Filozofii i Socjologii PAN oraz z Uniwersytetem Warszawskim. Organem szkoły było pismo „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej”. Za ojca duchowego szkoły uważany jest Tadeusz Kroński (1907-1958), pracujący w Zakładzie Historii Filozofii Nowożytnej UW. Właściwymi fundatorami szkoły byli Leszek Kołakowski, ówczesny kierownik Katedry Historii Filozofii Nowożytnej UW oraz Bronisław Baczko, ówczesny kierownik Zakładu Nowożytnej Filozofii i Myśli Społecznej Uczestnikami prowadzonych w PAN regularnych seminariów byli m.in. Nina Assorodobraj-Kula, Henryk Hinz, Krzysztof Pomian, Jerzy Szacki, Andrzej Walicki. Do młodszego pokolenia seminarzystów należeli m.in. Adam Sikora, Jan Garewicz, Ryszard Panasiuk i Zbigniew KuderowiczRyszard Sitek, Warszawska szkoła historii idei. Między historią a teraźniejszością, Warszawa: „Scholar” 2000, s. 87-88.. Przedstawiciele szkoły podjęli dyskusję z europejską tradycją filozoficzną i humanistyczną. Każdy z jej członków opracowywał zupełnie oryginalny projekt intelektualny badając idee filozoficzne, polityczne czy społeczne w danym kontekście historycznym. Metody stosowane przez członków szkoły były zróżnicowane. Ciągłość ich badań została przerwana przez wydarzenia marca 1968 roku, kiedy część członków szkoły została pozbawiona katedr i zmuszona do emigracji.
Główni przedstawiciele Bronisław Baczko (1924–2016) Jan Garewicz (1921–2002) Henryk Hinz (1929–1992) Leszek Kołakowski (1927–2009) Tadeusz Kroński (1907–1958) Zbigniew Kuderowicz (1931–2015) Tadeusz Mrówczyński (1930–2011) Zbigniew Ogonowski (1924–2018) Ryszard Panasiuk (1931–2024) Krzysztof Pomian (ur. 1934) Adam Sikora (1927–2011) Barbara Skarga (1919–2009) Jerzy Szacki (1929–2016) Andrzej Walicki (1930–2020)
Przypisy
Bibliografia Archiwum warszawskiej szkoły historii idei = Archive of the Warsaw school of the history of ideas, wstęp, wybór, red. i oprac. Andrzej Karalus i Przemysław Parszutowicz, we współpracy z Haliną Floryńską-Lalewicz, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk 2015. Ireneusz Koepke, Andrzej Walicki i „warszawska szkoła historyków (historii) idei”, „Filo-Sofija” 5 (2005), nr 1(5), s. 259-276. Andrzej Mencwel, Warszawska szkoła historyków idei – powstanie, przekształcenia, kontynuacje, „Przegląd Humanistyczny”, 2012, nr 3, s. 5-38. Ryszard Sitek, Warszawska szkoła historii idei. Między historią a teraźniejszością, Warszawa: „Scholar” 2000. Paweł Śpiewak, W pół drogi. Warszawska szkoła historyków idei''' „Więź” 24 (1981), nr 5, s. 39-48; Polemika - Adam Podgórecki, „Więź” 25 (1982), nr 4/5, s. 230-231; Paweł Śpiewak, Odpowiedź, „Więź” 25 (1982), nr 4/5, s. 231. Andrzej Walicki, Warszawska szkoła historyków idei: kilka sprostowań i pytań, „Przegląd Polityczny” (2015), nr 129, s. 54-67.
Seria Archiwum Warszawskiej Szkoły Historii Idei. Studia Andrzej Waśkiewicz, Paradoksy idei reprezentacji politycznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2012. Paweł Marczewski, Uczynić wolność nieuchronną: wątki republikańskie w myśli Alexisa de Tocqueville’a, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2012. Wokół dorobku warszawskiej szkoły historii idei, pod red. Andrzeja Kołakowskiego, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2013. Warszawska szkoła historii idei: tożsamość, tradycja, obecność, pod red. Pawła Grada, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2014. Wiesław Chudoba, Leszek Kołakowski - kronika życia i dzieła, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2014. Myśl Barbary Skargi: droga osobna, pod red. Jacka Migasińskiego i Magdaleny Środy, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2015. Szymon Wróbel, Filozof i terytorium: polityka idei w myśli Leszka Kołakowskiego, Bronisława Baczki, Krzysztofa Pomiana i Marka J. Siemka, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2016.
Seria Archiwum Warszawskiej Szkoły Historii Idei. Źródła Jerzy Szacki, Kontrrewolucyjne paradoksy: wizje świata francuskich antagonistów Wielkiej Rewolucji 1789-1815, wyd. 2, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN - Wydawnictwo Naukowe PWN 2012. Tadeusz Kroński, Faszyzm a tradycja europejska, przedmowa, wybór i oprac. Andrzej Kołakowski, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2014. Hanna Buczyńska-Garewicz, Jan Garewicz, Listy: Warszawa, Paryż, Boston, t. 1-2, do druku podała Hanna Buczyńska-Garewicz, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2015. Bronisław Baczko, Światła utopii'', przeł. Wiktor Dłuski, posłowiem posł. opatrzył Jerzy Szacki, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN 2016.
Linki zewnętrzne http://archidei.ifispan.pl/
Kategoria:Historia idei Kategoria:Historia filozofii (nauka) Kategoria:Historiografia polska Kategoria:Polskie szkoły naukowe Kategoria:Filozofia polskojęzyczna Kategoria:Historiografia PRL Kategoria:Hasła kanonu polskiej Wikipedii