Czas nieprzeszły (, stąd skrót NPST) – kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, wskazująca na to, że czynność dzieje się w teraźniejszości bądź przyszłości. Czas nieprzeszły jest obecny m.in. w językach germańskich, w języku japońskim i w języku walijskim. Por. np. ang.:
I hope he gets better tomorrow. „Mam nadzieję, że jutro mu się poprawi”.
O tym, czy dana czynność ma miejsce w momencie mówienia, czy wydarzy się później, decyduje kontekst. Współcześnie wiele języków germańskich w różnym stopniu zgramatykalizowało peryfrazy służące bardziej dokładnemu wyrażaniu przyszłości. W językach romańskich podobna peryfraza zastąpiła dawny łaciński czas przyszły; została ona zgramatykalizowana na całym obszarze romańskojęzycznym poza rumuńskim, gdzie nadal do wyrażania przyszłości używa się form analitycznych.
Zobacz też czas teraźniejszy czas przeszły czas przyszły peryfraza czasownikowa
Przypisy
Bibliografia
Nieprzeszły