Xylopia L. – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych (Annonaceae Juss.). Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajduje się co najmniej 109 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy aż 89 taksonów ma status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych). Występuje naturalnie w klimacie równikowym całego świata. Gatunkiem typowym jest X. frutescens Aubl., wcześniej niewłaściwie oznaczanym jako X. muricata Vell.
Morfologia Pokrój Zimozielone drzewa lub krzewy. Liście Są pojedyncze. Liść na brzegu jest całobrzegi. Kwiaty Promieniste, obupłciowe, pojedyncze lub zebrane w pęczkach. Rozwijają się w kątach pędów. Działki kielicha są 3, mniej lub bardziej zrośnięte u podstawy. Mają 6 płatków ułożonych w dwóch rzędach. Są mniej lub bardziej zrośnięte u podstawy. W czasem stają się mniej lub bardziej zdrewniałe. Płatki zewnętrzne są większe niż wewnętrzne. Pręciki są liczne.
Systematyka
Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009) Rodzaj wraz z całą rodziną flaszowcowatych w ramach rzędu magnoliowców wchodzi w skład jednej ze starszych linii rozwojowych okrytonasiennych określanych jako klad magnoliowych.
Lista gatunków Xylopia acutiflora (Dunal) A.Rich. Xylopia aethiopica (Dunal) A.Rich. Xylopia africana Oliv. Xylopia amazonica R.E.Fr. Xylopia ambanjensis Cavaco & Keraudren Xylopia amoena R.E. Fr. Xylopia amplexicaulis (Lam.) Baill. Xylopia arenaria Engl. Xylopia aromatica (Lam.) Mart. Xylopia aurantiiodora De Wild. & T.Durand Xylopia barbata Mart. Xylopia beananensis Cavaco & Keraudren Xylopia bemarivensis Diels Xylopia benthamii R.E.Fr. Xylopia bocatorena Schery Xylopia brasiliensis Spreng. Xylopia buxifolia Baill. Xylopia calophylla R.E.Fr. Xylopia capuronii Cavaco & Keraudren Xylopia caudata Hook.f. & Thomson Xylopia cayennensis Maas Xylopia chrysophylla Louis ex Boutique Xylopia collina Diels Xylopia columbiana R.E. Fr. Xylopia conjungens R.E. Fr. Xylopia coriifolia Ridl. Xylopia crinita R.E.Fr. Xylopia cupularis Mildbr. Xylopia cuspidata Diels Xylopia danguyella Ghesq. ex Cavaco & Keraudren Xylopia decorticans D.M. Johnson & Lobão Xylopia dehiscens (Blanco) Merr. Xylopia densiflora R.E. Fr. Xylopia densifolia Elmer Xylopia dielsii Cavaco & Keraudren Xylopia discreta (L.f.) Sprague & Hutch. Xylopia egleriana Aristeg. ex Maas Xylopia elliotii Pierre ex Engl. & Diels Xylopia elliptica Maingay ex Hook.f. & Thomson Xylopia emarginata Mart. Xylopia excellens R.E.Fr. Xylopia fananehanensis Cavaco & Keraudren Xylopia ferruginea (Hook.f. & Thomson) Baill. Xylopia flamignii Boutique Xylopia flexuosa Diels Xylopia frutescens Aubl. Xylopia fusca Maingay ex Hook.f. & Thomson Xylopia gilbertii Boutique Xylopia humblotiana Baill. Xylopia hypolampra Mildbr. Xylopia katangensis De Wild. Xylopia kuchingensis I.M.Turner & D.M.Johnson Xylopia laevigata (Mart.) R.E. Fr. Xylopia lamii Cavaco & Keraudren Xylopia langsdorfiana St.Hilaire & Tulasne Xylopia lastelliana Baill. Xylopia latipetala Verdc. Xylopia le-testui Pellegr. Xylopia lemurica Diels Xylopia lenombe Paiva Xylopia ligustrifolia Dunal Xylopia longicuspis R.E. Fr. Xylopia longipetala De Wild. & T.Durand Xylopia macrantha Triana & Planch. Xylopia madagascariensis Cavaco & Keraudren Xylopia malayana Hook.f. & Thomson Xylopia micans R.E. Fr. Xylopia mildbraedii Diels Xylopia mucronata Boerl. Xylopia multiflora R.E.Fr. Xylopia mwasumbii D.M. Johnson Xylopia nervosa (R.E. Fr.) Maas Xylopia nitida Dunal Xylopia ochrantha Mart. Xylopia odoratissima Welw. ex Oliv. Xylopia orestera I.M.Turner & D.M.Johnson Xylopia orinocensis Bagstad & D.M.Johnson Xylopia panamensis G.E. Schatz Xylopia paniculata Exell Xylopia parviflora Spruce Xylopia perrieri Diels Xylopia peruviana R.E. Fr. Xylopia phloiodora Mildbr. Xylopia pittieri Diels Xylopia plowmanii P.E.Berry & D.M.Johnson Xylopia polyantha R.E. Fr. Xylopia pulchella Ridl. Xylopia pulcherrima Sandwith Xylopia pynaertii De Wild. Xylopia quintasii Pierre ex Engl. & Diels Xylopia rubescens Oliv. Xylopia sahafariensis Cavaco & Keraudren Xylopia sericea A.St.-Hil. Xylopia sericolampra Diels Xylopia sericophylla Standl. & L.O. Williams Xylopia spruceana Benth. ex Spruce Xylopia staudtii Engl. & Diels Xylopia stenopetala Oliv. Xylopia strilophylla Standl. Xylopia surinamensis R.E. Fr. Xylopia talbotii Exell Xylopia tomentosa Exell Xylopia toussaintii Boutique Xylopia trichostemon R.E. Fr. Xylopia venezuelana R.E.Fr. Xylopia vielana Pierre Xylopia villosa Chipp Xylopia wilwerthii De Wild. & T.Durand Xylopia xylantha R.E. Fr.
Zastosowanie Roślina ma zastosowanie jako surowiec drzewny. Ponadto owoce bywają wykorzystywane jako przyprawa. Lokalnie ma zastosowanie w medycynie ludowej. Zawiera alkaloidy, które w Amazonii są używane jako środki nasenne. Gatunek Xylopia aethiopica dawniej był często stosowany w Europie, obecnie wykazano jego działanie przeciwmalaryczne. Z kolei gatunek Xylopia brasiliensis jest źródłem pieprzu – zawiera piperynę.
Przypisy
Kategoria:Flaszowcowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza