Jan Morris (ur. jako James Humphrey Morris 2 października 1926 w ClevedonLeo Lerman (lato 1997). "Jan Morris, The Art of the Essay No. 2". The Paris Review., zm. 20 listopada 2020 w PwllheliYr awdur a'r newyddiadurwr Jan Morris wedi marw yn 94 oed ) – walijska transpłciowa historyczka, pisarka i autorka relacji z podróży. Napisała trylogię (1968–1978), historię imperium brytyjskiego, i portrety miast, np. Oksfordu, Wenecji, Triestu, Hongkongu i Nowego Jorku.
Życiorys Urodziła się w Anglii, matka była Angielką, a ojciec Walijczykiem, sama uważała się za Walijkę. Była transkobietą, do roku 1972 wydawała książki pod swoim męskim imieniem. Potem zaczęła życie jako kobieta.
W 1945 roku trafiła z wojskiem do Triestu podczas angielsko-amerykańskiej okupacji. Po wojnie pisała do „The Times”, była m.in. korespondentką towarzyszącą brytyjskiej ekspedycji na Mount Everest (1953) Hillary'ego i Tenzinga, która zdobyła ten szczyt.
W 1949 roku poślubiła córkę plantatora herbaty, mieli pięcioro dzieci. W 1964 roku rozpoczęła medyczną korektę płci, operacja odbyła się w 1972 roku w Maroku (chirurg Georges Burou), ponieważ brytyjscy lekarze żądali uprzedniego rozwodu z żoną. Potem rozwiedli się, ale pozostali razem i w roku 2008 zawarli rejestrowany związek partnerski.
Mieszkała głównie w północnej Walii, uważała się za walijską nacjonalistkę republikańską. Dostała nagrody Golden PEN Award, Glyndŵra i doktorat honoris causa Uniwersytetu Walijskiego i Glamorgan, otrzymała także Order Imperium Brytyjskiego, była członkiem Królewskiego Towarzystwa Literackiego.
Publikacje Non-fiction Literatura podróżnicza Coast to Coast (w USA wydana pod tytułem As I Saw the USA, 1956, zdobyła Cafe Royal Prize w 1957 roku) Sultan in Oman (1957) The Market in Seleukia (1957) South African Winter (1958) The Hashemite Kings (1959) Venice (1960, zdobyła nagrodę Heinemanna w 1961 roku) The Presence of Spain (1964) Spain (1964) Oxford (1965) The Great Port: A Passage through New York (1969) The Venetian Empire (1980) A Venetian Bestiary (1982) The Matter of Wales (1984) Spain (1988) Hong Kong (1988) Sydney (1992) Trieste and the Meaning of Nowhere (2001) The World: Life and Travel 1950-2000 (2003) Contact! A Book of Encounters (2010)
Eseje The Road to Huddersfield: A Journey to Five Continents (1963) The Outriders: A Liberal View of Britain (1963) Cities (1963) Places (1972) Travels (1976) Destinations (1980) Wales; The First Place (1982, reprint 1998) Journeys (1984) Among the Cities (1985) Locations (1992) O Canada! (1992) Contact! A Book of Glimpses (2009)
Historia Trylogia The Pax Britannica: Heaven’s Command: An Imperial Progress (1973). Tom 1. Obejmuje okres 1837-1897. Pax Britannica: The Climax of Empire (1968). Tom 2. Farewell the Trumpets: An Imperial Retreat (1978). Tom 3. Obejmuje okres 1897-1965. The Spectacle of Empire: Style, Effect and the Pax Britannica (1982) Stones of Empire: Buildings of the Raj (1983) (tekst Jan Morris z fotografiami Simona Winchestera)
Życiorys Fisher's Face (1995)
Wspomnienia Conundrum, USA, Harcourt Brace (1974) (osobista opowieść o transseksualiźmie) Wales, The First Place (1982) Pleasures of a Tangled Life (1989) Herstory (1999) Trieste and the Meaning of Nowhere (2001) A Writer's House in Wales (2002)
Inne Coronation Everest (1958)
Beletrystyka Powieści Last Letters from Hav (1985, na liście finalistów Nagrody Bookera w 1985 roku) Hav (2006, na liście finalistów Nagrody im. Arthura C. Clarke’a w 2007 roku)
Opowiadania The Upstairs Donkey, and Other Stolen Stories (1961)
Różne Manhattan '45 (w twardej oprawie 1987, w miękkiej oprawie 1998) Fifty Years of Europe: An Album (1997) – opublikowany w 2006 roku jako Europe – An Intimate Journey The Oxford Book of Oxford (redaktor) The Matter of Wales: Epic Views of a Small Country Lincoln: A Foreigner's Quest (2001) Our First Leader Thrilling Cities autorstwa Iana Fleminga. Jan Morris napisała wstęp do wydania z 2009 roku opublikowanego przez Ian Fleming Publications.
Przypisy
Linki zewnętrzne Dwa portrety Jan Morris z National Portrait Gallery w Londynie
Kategoria:Brytyjscy eseiści Kategoria:Brytyjscy historycy Kategoria:Eseiści anglojęzyczni Kategoria:Eseiści XX wieku Kategoria:Eseiści XXI wieku Kategoria:Pisarze podróżnicy Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Prozaicy XXI wieku Kategoria:Brytyjskie transkobiety Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Walijscy prozaicy Kategoria:Zmarli w 2020